Mπίρα, blogging και βιβλία !

Μετά από πολύ καιρό ήλθα για να ξαραχνιάσω.

Θάχουμε βίζιτες μάλλον, γιατί στις εκδόσεις "Περίπλους" έχουμε μια λογοτεχνική διοργάνωση και έχουν αναρτηθεί ένα σωρό posts στο διαδίκτυο, τα περισσότερα από τα οποία παραπέμπουν κι εδώ.

Βλέπετε το Ηλεκτρονικό Πολιτιστικό Περιοδικό που φροντίζω

www.politismospolitis.org

μου απορροφά όλες μου τις δυνάμεις και όλες μου τις λέξεις. Αν και για το τελευταίο έχω τις αμφιβολίες μου, επειδή οι λέξεις ενός ζακυνθίου είναι αστείρευτες. Δώσε του κουβέντα και πάρε του την ψυχή! Ας πούμε, λοιπόν, πως είναι θέμα χρόνου για να είμαστε κι ειλικρινείς.

Είδατε πάλι έπιασα την πολυλογία κι εσείς θα θέλετε να ξέρετε τι διοργάνωση ετοιμάσαμε; Ιδού λοιπόν:

Έξι bloggers με συγγραφικό ταλέντο ανακάλυψαν οι ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΕΡΙΠΛΟΥΣ/ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΒΙΤΣΟΣ μέσα από το internet.

Και τους ανέθεσαν να γράψουν ο καθένας μια ιστορία για την Αθήνα.

Τις έξι αυτές διασκεδαστικές ιστορίες εξέδωσαν σε ισάριθμα βιβλία εικονογραφημένα από τον ζωγράφο ΜΠΑΜΠΗ ΠΥΛΑΡΙΝΟ.

Το εγχείρημα στηρίχτηκε από την Amstel Pulse κι έτσι τα βιβλία δεν πωλούνται αλλά χαρίζονται!

Η Εταιρεία Πολιτισμού Action Direct ανέλαβε τη διοργάνωση έξι παρουσιάσεων των πρωτοεμφανιζόμενων συγγραφέων και των βιβλίων τους σε έξι café –στέκια της νεολαίας.Εκεί οι συγγραφείς και οι συντελεστές που υλοποίησαν την πρωτοποριακή, όσο και ουσιαστική αυτή ιδέα, σας περιμένουν για να σας προσφέρουν τα βιβλία μαζί με ένα ποτήρι μπίρα Amstel Pulse.

Για περισσότερα:
http://www.citystories.gr/
http://www.facebook.com/group.php?gid=65635682781

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ

Ø Τετάρτη 4/3
ROSEBUD, ώρα 19.00
Σκουφά 40 & Ομήρου, τηλ: 2103392370
ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΑΛΜΟΥ, «Αγαπούσε τον άνεμο»
Η Αθήνα των νεανικών συναισθημάτων [Η Αθήνα κείτονταν ανήσυχη στα μάτια της. Μυριάδες φωτάκια χόρευαν στους λυγμούς της που κόπασαν στη σιωπή της νύχτας σαν ένα αραχνοΰφαντο γλυπτό κεντημένο με τα πετράδια του κόσμου... ]

Ø Τρίτη 10/03
ΜΑΓΚΑΖΕ, ώρα 19.00
Αίολου 33, τηλ. 2103243740
ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΔΗΜΟΥ «Είναι όμορφα εδώ στην Κυψέλη»
Η Αθήνα της πυκνοκατοικημένης συνοικίας [Είναι όμορφα εδώ στην Κυψέλη. Η Χριστίνα. Την συναντάω παντού. Ανεβαίνει και κατεβαίνει την Καυκάσου, χειμώνα- καλοκαίρι με τα μαλλιά βρεγμένα. Μπαίνει μέσα σε όλα τα ψιλικατζίδικα και διαβάζει τις εφημερίδες... ]

Ø Τρίτη 17/03
POLIS, ώρα 19.00
Πεσματζόγλου 5, (Στοά του Βιβλίου) τηλ. 103249588
ΦΩΤΗΣ ΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΣ «Από τον Σινάτρα στην Καραγκούνα»
Η Αθήνα που παρόλα τα αισθητικά της προβλήματα υπερέχει της αισθητικής των κατοίκων της. [ Ήμουν στον αύλειο χώρο του Ιερού Ναού Αγίων Ισιδώρων Λυκαβηττού ένα τέταρτο πριν από την καθορισμένη –σύμφωνα με τα αναγραφόμενα στο προσκλητήριο- ώρα έναρξης της γαμήλιας τελετής... ]

Ø Τρίτη 24/03
Εν Αθήναις, ώρα 19.00
Ηρακλειδών 12, Θησείο, τηλ. 2103453018
ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ «Το σπίτι και ο χρόνος»
Η Αθήνα των νεοκλασικών και των αιώνιων μνημείων Πολιτισμού. [ Στο τέλος του χρόνου που πέρασε, ήλθε και το τέλος μιας ολόκληρης εποχής. Αυτής που ταύτισα με το σπίτι μας, το οποίο πλέον μετά από αργόσυρτες προσυμφωνίες και μετέπειτα συμφωνίες και συμβόλαια, δόθηκε βορά στην αειθαλή αντιπαροχή... ]

Ø Τρίτη 31/03
BACARO, ώρα 19.00
Σοφοκλέους 1 & Αριστείδου τηλ:2103211882
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΑΡΓΑΡΗΣ «Η μεγάλη απόφαση»
Η Αθήνα με τα μάτια των νέων της Επαρχίας, που θέλουν να την προσεγγίσουν. [Κάποιες φορές, όταν μια γυναίκα επιδιώκει να επιτύχει το σκοπό της, είναι ικανή να πλάσει τόσα πολλά επιχειρήματα και να συνδυάσει τόσες πολλές τεχνικές, που στο τέλος, ακόμη και η ίδια, κατά βάθος, απορεί, πώς τα κατάφερε. Έτσι και η Βασιλική, μεταφέροντας αρχικά, τον τόνο της λέξης Αθήνα... ]

Ø Τρίτη 07/04 Εν Δελφοίς, ώρα 19.00
Δελφών 5, Κολωνάκι τηλ.2103608269
DANA SEMITECOLO «Είμαι ο Τάκης και είμαι ποδήλατο»
Η Αθήνα όπως την ζουν οι φοιτητές. [ Είμαι ο Τάκης και είμαι ποδήλατο. Μην απορείς, δεν είμαι ένα τυχαίο ποδήλατο. Είμαι το ποδήλατο του Νίκου. Γι’ αυτόν και για την παρέα του μιλάει αυτή η ιστορία που θα σου διηγηθώ και κάθε λέξη της, είναι αληθινή... ]

OI ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ & O ΖΩΓΡΑΦΟΣ, αυτοβιογραφούμενοι

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΑΛΜΟΥ
http://gialinanhmata.blogspot.com/
Η Χριστίνα Πάλμου είναι ένα πλάσμα που κυκλοφορεί απτόητο στους δρόμους της Αθήνας. Της αρέσει να ταξιδεύει και να τρώει σοκολάτα.Τις καλοκαιρινές νύχτες ν’ ακούει τη θάλασσα και να μετράει τη βροχή των αστεριών. Θέλει να ταξιδεύει στον Κόσμο.Στη ζωή της θέλει να νιώθει ελεύθερη.Αυτό το διήγημα είναι το πρώτο ολοκληρωμένο έργο που εκδίδει.Της πήρε να το γράψει ένα ταξίδι στην Ευρώπη, μιάμιση βδομάδα αδυσώπητης γρίπης και δέκα λεπτά σκληρής επίπληξης σε ένα σχολικό διάδρομο (χωρίς ξύλο). Της αρέσει η ποίηση και μια μέρα θα ανέβει σε ένα βάθρο του κόσμου να μιλήσει για αλήθειες.Μέχρι τότε… αντίο.

ΦΩΤΗΣ ΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΣ
http://myblogmindstyle-grecotsadilas.blogspot.com/
Ο εκδότης ήταν σαφέστατος: «H ζωή είναι αστεία!». Έτσι κατάλαβα ότι το χιούμορ μπορεί να είναι απότοκον και μιας παραγγελιάς κι όχι, αποκλειστικώς, του αυθορμητισμού. Έστω.Προκειμένου να εκδοθώ, ας το επιτηδεύσω. Το χιούμορ μου εννοώ!Πριν μερικά χρόνια (εντάξει Διονύση, πάνω από 20), δε με γνώριζε ούτε η μάνα μου. Αυτό δε σημαίνει πως οι γεννήτορές μου σήμερα με ξέρουν. Καλά καλά, δεν ξέρω εγώ τον ίδιο μου τον εαυτό.Η σπουδή μου να σπουδάσω Πολιτικές Επιστήμες, εσπευσμένως με έτρεψε σε πιο σπουδαίες για μένα ασχολίες. Όπως, για παράδειγμα, στην απόλαυση αναγνωσμάτων, ωσάν κι αυτό του Όσκαρ Ουάιλντ υπό τον τίτλο «Η σημασία του να μην κάνεις τίποτα» ή να κάνεις τα χρειώδη αλλά με ρυθμό αργό.Γιατί, σύμφωνα με τον Κούντερα, «η βραδύτητα είναι ο ρυθμός της απόλαυσης», άλλως -κατ’ εμέ- η ευρυθμία των ευκολιών.Και τώρα που, επιδητευόμενος δύσκολες λέξεις και αραδιάζοντας ονόματα συγγραφέων και τίτλους βιβλίων, απέδειξα, νομίζω, πόσο διαβασμένος είμαι, αν είστε και εσείς εύκηλοι, δηλαδή αμέριμνοι, όντας βραδείας καύσεως, σας καλώ να συναντηθούμε στο myblogmindstyle-grecotsadilas.blogspot.com/, που τώρα αρχίζω να στιλιζάρω. Βαρέθηκα να γυροφέρνω σε blogs άλλων.

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΔΗΜΟΥ
http://apologiaprosuavita.blogspot.com/
Η Βασιλική του Δήμου του Νικόλα και της Μαρίας ανήκει στη γενιά του Πολυτεχνείου. Όχι σ’ αυτήν που συμμετείχε στα γεγονότα, - δεν διατηρεί πολιτικό γραφείο, και μπορεί να το αποδείξει. Στην άλλη. Αυτή που απλά γεννήθηκε το ‘73. Κι όπως λέει ο φίλος της ο Σάμπαλης, «εμείς του ’73, κάτι έχουμε ρε παιδί μου».Η Βασιλική δεν έχει κάτι, έχει πολλά. Έχει ένα απλήρωτο δάνειο, δέκα μαθήματα που χρωστάει στο Πανεπιστήμιο εδώ και χρόνια, έχει υψοφοβία, αγοραφοβία, τριχοτυλλομανία, ήπια δυσλεξία και στραβισμό της Μόνα Λίζα, που όμως ο οφθαλμίατρός της την έχει διαβεβαιώσει ότι κάνει τις γυναίκες πιο γοητευτικές. Τα πιστεύει κάτι τέτοια, γιατί έχει τα μυαλά πάνω από το κεφάλι της.Έχει αδυναμία στις γάτες, στις μπίρες, στους Άγγλους (φονιάδες των λαών), και στον δεξί αστράγαλο, από τότε που έφαγε μια χύμα στα γραφικά πεζοδρόμια των Εξαρχείων.Έχει μανία με τα ηλεκτρονικά παιχνίδια (του σατανά), την Άγκαθα Κρίστι και τον Φίλιπ Κέι Ντικ.Έχει επίσης την τάση να απολογείται και την εντύπωση ότι, όταν μιλάει στο τρίτο πρόσωπο για τον εαυτό της, κάποιος λείπει. Ε, μάλλον τα ’χει χαμένα.Έχει κι άλλα και σε πολύ καλές τιμές.Αλλά δυστυχώς στην Κυψέλη δεν έχει πάρκινγκ. Θα ταλαιπωρηθείτε.Καλύτερα να παρκάρετε εδώ: apologiaprosuavita.blogspot.comκαι να έρθετε με τα πόδια.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ
satanasso-tefteria.blogspot.com Γεννήθηκα στην Αθήνα.Εγκαταστάθηκα στην Θεσσαλονίκη θέλοντας να συμβάλλω στην αποκέντρωση.Στη συνέχεια είδα πολλούς φίλους Θεσσαλονικείς να μετακομίζουν στην Αθήνα.Αποτέλεσμα της σώψυχης ανάγκης μου για απολογισμό του παρελθόντος είναι και το πόνημα που κρατάτε στα χέρια σας.Ασχολήθηκα επιτυχώς με την Αρχιτεκτονική με πενιχρό οικονομικό όφελος και με την φωτογραφία χωρίς κανένα οικονομικό όφελος.Έμεινα με την ικανοποίηση ότι τα έργα μου έτυχαν αρκετής εκτίμησης για να δημοσιευτούν, σε αρχιτεκτονικές εκδόσεις τα μεν και σε εκθέσεις και δημοσιεύσεις τα δε.Για περαιτέρω διευκρινίσεις για το ποιόν μου ως επιστήμων και άνθρωπος, μπορείτε να με ψάξετε στο blog που συντηρώ στο διαδίκτυο σαν satanasso-tefteria.blogspot.comEάν μάλιστα η εικόνα μου, που συνοδεύει αυτό το βιογραφικό σημειωματάκι σας γοήτευσε, δέχομαι στίχους και ελεγείες στο satanasso@gmail.com

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΑΡΓΑΡΗΣ
http://www.kaleidoskopio.org/
Ο Δημήτρης Μάργαρης, γεννήθηκε πριν από 29 χρόνια στη Ζάκυνθο, όπου σήμερα ζει και εργάζεται ως γραφίστας.Στα 29, αυτά, χρόνια, ασχολήθηκε με τη γραφιστική, τη φωτογραφία, το ραδιόφωνο, τη μουσική, τη ζωγραφική, το web design και το διαδικτυακό blog του( www.kaleidoskopio.org ), στο οποίο, τα τελευταία 2 χρόνια, διοχετεύει τις απόψεις του, αγνοώντας το γεγονός πως ο μοναδικός αναγνώστης του, έφυγε τον περασμένο Νοέμβριο στο εξωτερικό και από τότε, η τύχη του αγνοείται.Το διήγημα ¨Η Μεγάλη Απόφαση¨ είναι το πρώτο του συγγραφικό πόνημα που καταλήγει τυπωμένο σε χαρτί, αφού ο εκτυπωτής που διατηρεί στο σπίτι του, έχει χαλάσει εδώ και αρκετό καιρό και τα ανταλλακτικά που θα του έστελνε η κατασκευάστρια εταιρεία, δεν έχουν φτάσει ακόμη.Τους τελευταίους μήνες, περνά τον ελεύθερο χρόνο του, ψάχνοντας για τη γάτα του, που ένα βράδυ χάθηκε μυστηριωδώς, αφήνοντας στο κατώφλι της εξώπορτας, ένα σημείωμα που ακόμη δεν έχει κατορθώσει να αποκρυπτογραφήσει, καθώς δεν γνωρίζει άλλες γλώσσες, πέραν της Ελληνικής και της Αγγλικής.Αν κάποιος έχει οποιαδήποτε πληροφορία περί του εξαφανισμένου ζώου, μπορεί να επικοινωνήσει μαζί του στο jimmargaris@gmail.com. Αμοιβή, δεν δίδεται.

DANA SEMITECOLO
katrougiali.blogspot.com
Η Dana Semitecolo, γεννήθηκε πριν δύο χρόνια και κάτι μήνες στο μαιευτήριο του διαδικτύου, όπου ζει και εργάζεται όταν δραπετεύει από τις καθημερινές υποχρεώσεις του Έξω Κόσμου.Της αρέσει να παραφιλοσοφεί με το κατρουγιάλι της στο katrougiali.blogspot.com , όση ώρα περιμένει να ψηθεί το παστίτσιο. Για να γράψει αυτή την ιστορία, χρειάστηκε να ψήσει 20 ταψιά.Ακόμα, της αρέσει να μαζεύει μανουσάκια στους αγρούς του τόπου της καθώς και να κυλιέται στις καυτές αμμουδιές του, παρέα με τον γιο της.Αυτό το πόνημα είναι το πρώτο της μεγάλο -από κάθε άποψη- που δημοσιεύεται και μάλλον το τελευταίο, αφού η οικολογική της συνείδηση δεν της επιτρέπει την σπατάλη χαρτιού. Ιστορίες του νησιού της, κυρίως, έχουν δημοσιευθεί σε περιοδικά και σε διάφορους διαδικτυακούς τόπους.Τα παράπονά σας, στη διεύθυνση: katrougiali@gmail.com

ΜΠΑΜΠΗΣ ΠΥΛΑΡΙΝΟΣ
http://www.pilarinos.gr/
Γεννήθηκε το 1966. Σπούδασε Φυσική και εργάστηκε σαν φωτογράφος. Έμαθε ζωγραφική και αγιογραφία μαθητεύοντας δίπλα σε δασκάλους όπως ο Θ. Φίλιος, Δ. Χατζηαποστόλου, π. Σταμάτης Σκλήρης και Γ. Κόρδης.Ζωγραφίζει, εικονογραφεί παιδικά βιβλία, και αγιογραφεί φορητές εικόνες και τοιχογραφικά σύνολα σε εκκλησίες. Έχει κάνει ατομικές εκθέσεις το 2001, το 2005, ενώ το 2008 ατομική του έκθεση φιλοξενήθηκε στο χώρο των εκδόσεων Περίπλους. Έχει συμμετάσχει και σε πολλές ομαδικές στην Ελλάδα, αλλά και στη Μόσχα και το Στρασβούργο). Είναι μέλος του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών και της Ελληνογαλλικής ομάδας καλλιτεχνών “Naute”.Την ζωγραφική του μπορείτε να βλέπετε στο www.pilarinos.gr

Με κίνητρα ηθικά

Τα πρόσφατα γεγονότα των επεισοδίων στο κέντρο της Αθήνας δεν σχολιάστηκαν σε αυτό εδώ το blog, επειδή σχολιάστηκαν αναλυτικότατα και συζητήθηκαν στο Πολιτιστικό Ηλεκτρονικό Περιοδικό που κρατά ο υποφαινόμενος [www.politismospolitis.org ].

Εδώ απομένει να καταθέσω μιαν απορία:
Από όσους αναφέρθηκαν στα κίνητρα των παιδιών να βγουν στους δρόμους και να διαμαρτυρηθούν με τον τρόπον αυτόν -δεν αναφερόμαστε σε εγκάθετους, τους υποκινητές ή σε όσους χάρηκαν για να αναμπουμπούλα, μιλάμε για τους αυθόρμητους διαδηλωτές- ελάχιστοι επισήμαναν ότι θα μπορούσαν τα κίνητρα αυτά να μην είναι καν υλικά, παρά ηθικά. Βλέπετε, τα τελευταία τριάντα χρόνια το "ηθικά κίνητρα" έγινε στην Ελλάδα άγνωστη λέξη!
Ότι θα μπορούσε, δηλαδή, τα κίνητρα να μην είναι η ανεργία ή η παιδεία, αλλά η αηδία.

Η αηδία που όλοι οι πρωταγωνιστές των σκανδάλων κυκλοφορούν ανενόχλητοι, που οι φυλακές κυρίως λειτουργούν για τους Γιάννηδες-Αγιάννηδες, που οι σκανδαλάρχες της προηγούμενης Κυβέρνησης έχουν το θράσος να είναι μαινόμενοι τιμητές, που η αξιοπρέπεια του πολίτη έναντι του Κράτους έχει μηδενισθεί και αντιστρόφως, που τίποτα δεν λειτουργεί στην κρατική, πλέον και στην ιδιωτική μηχανή κλπ.
Και επιπλέον που το μόνο για το οποίο φαίνονται να νοιάζονται όλα αυτά τα "νούμερα", οι προσκλεκλημένοι και οι οικοδεσπότες των καναλιών είναι το να μετράνε νούμερα, τα δικά τους και των δημοσκοπήσεων.
Και να μας βάζουν στη διαδικασία να πληροφορούμαστε για τις αμοιβές τους, τις μεταγραφές τους, τις επικείμενες υπουργοποιήσεις, τα επικοινωνιακά κόλπα και κατά πόσο αποδίδουν κλπ.
Λες και είμαστε όλοι μας καναλάρχες ή πάμε για πολιτική καριέρα.

Τέλος δε, αηδία που οι γονείς τους, η δήθεν μου και τάχα μου μαχητική γενιά του Πολυτεχνείου έχει πιαστεί βαθιά στη φάκα, πουλάει επαναστατικότητα της φακής και κατά τα άλλα έχει σκυμένο το κεφάλι πιο πολύ από ό,τι ο ραγιάς επί τουρκοκρατίας.
Μπροστά σε αυτό το χάλι η νέα γενιά μίλησε με την ψυχή της, δεν ξέρει από Πολιτική ή από κοινωνικές θεωρίες, όντως!
Όμως ως γενιά εφήβων έχει τα μάτια της ψυχής ακόμη ανοικτά και άγρυπνα, την Αισθητική της σε υψηλό σημείο και το σπαθί της ανίκανο να δεχθεί μύγα.
Και αντέδρασε! Γιατί αντέδρασε έτσι; Μα πώς αλλιώς μπορούσε;
Ποιός να την ακούσει και ποιος να την δει!
Είχαν κλείσει κάθε δίαυλο επικοινωνίας με την ελπίδα πως θα μείνουν ανενόχλητοι!
Τώρα κατάλαβαν ότι όταν κλείσεις στο νερό τις φυσικές διόδους του ξέρει και τις βρίσκει μόνο του. Συνήθως παρασύροντας ό,τι βρει μπροστά του!

Ο materna mia terra πού κατάντησες!

Από φίλο, διαπρεπή πνευματικό άνθρωπο και έμπρακτο αγωνιστή της Δημοκρατιας σε χαλεπούς καιρούς, που ζει μόνιμα στο εξωτερικό, έλαβα και δημοσιεύω για την Ιστορία -το μόνο σίγουρο, πως είναι μόνο για την Ιστορια- την εξής επιστολή ζητώντας του και συγνώμη που δημοσιοποιώ ιδιωτικό του γράμμα:
"Επέστρεψα από τη Ζάκυνθο στις 29/8 και από τότε τρέχω στους γιατρούς.
Το πρόβλημα, μια πολύ υψηλή υπέρταση. Η αιτία προς το παρόν άγνωστη.
Η αλήθεια είναι ότι συγχύστηκα πολύ στην πατρίδα μας. Η Ζάκυνθος με πλήγωσε πολύ
καί τούτη τη φορά. Η αθλιότητα και η βρωμιά δεν περιγράφεται. Σου σημειώνω δυο/τρεις εξοργιστικές περιπτώσεις:

• Το μνημείο του Φώσκολου, στην ομώνυμη οδό, έχει μεταβληθεί σε χωματερή. Προσωπικά απομάκρυνα κάμποσες σακουλες σκουπιδιών, όχι όλες. Μέσα από το σωρό των σκουπιδιών φαινόταν εν μέρει η επιγραφή που λέει. Ο, ΜΑΤΕRNA ΜΙΑ ΤΕRRΑ. Αληθινή κραυγή απόγνωσης του ποιητή. Ντροπή για τον πολιτισμό μας.
  
• Παρακάτω, στην αρχή (ή το τέλος;) του ίδιου δρόμου άλλη χωματερή, επίσημη, 100 μέτρα από το Μαυσωλείο του Εθνικού ποιητή, 10 μέτρα από τα τραπεζάκια των υπαίθριων καφενείων!!. Οι κάδοι του Δήμου γεμάτοι, σωρός τα σκουπίδια στο δρόμο, πλήθος οι γάτες αλλά και τα ποντίκια τις νυχτερικές ώρες...
  
• Μια τρίτη χωματερή , αυτή τη φορά στη μεριά της θάλασσας, τα παλιά ρεπάρα. Από το Πνευματικό Κέντρο και κάτω. Μα δεν υπάρχει ντροπή;;

Θα πρέπει να καλύψουν αμέσως με μουσαμά το μνημείο του Φώσκολου, μέχρι που να διαρυθμιστεί ο χώρος, μην τυχόν και βγουν στο Ιντερνετ φωτογραφίες και δημιουργηθεί διεθνές πολιτιστικό σκάνδαλο και γίνει η Ζάκυνθος ρεζίλι των σκυλιώνε.

Σημείωσε ότι ο Κύριος νομάρχης, το όνομα του οποίου δεν θέλω να θυμάμαι, έχει περιοδεύσει, μετά μεγάλης ακολουθίας και με δημόσια χρήματα, προς τιμή του Ούγου Φώσκολου, ανά την Ιταλία!!

Την επόμενη φορά, δεν αποκλείεται να βρεθεί προ μεγάλων, διόλου ευχάριστων, εκπλήξεων. Οι Ιταλοί σέβονται και τιμούν τον Φώσκολο σε κάθε ευκαιρία.
Βέβαια δεν περιμένω να πράξουν τίποτε δήμαρχος ή νομάρχης και το μνημείο του Φώσκολου
θα παραμείνει χωματερή, απόπατος σκυλιών και πάρκινγκ αυτοκινήτων. Δίπλα ακριβώςμέσα στο δρόμο βρίσκονται ριγμένα και πλήθος καλώδια και σωλήνες της ΔΕΗ."

Μοναδικέ και πάντα εύστοχε Ατσάραντε, δεν κάνεις κατά κει;

Τα σπασμένα της χελώνας και η παραπληροφόρηση

(Φωτογραφία: ΜΠΑΜΠΗΣ ΠΥΛΑΡΙΝΟΣ, λεπτομέρεια από το δάπεδο του ερειπωμένου μοναστηριού στο νησί Μαραθονήσι Ζακύνθου)

Δεν νομίζω πως υπάρχει άνθρωπος εκτός Ζακύνθου -το εντός δεν το συζητώ- που να μην γνωρίζει ότι στην Ζάκυνθο "υπάρχει ο "Οργανισμός Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου", που σκοπό έχει να προστατεύσει το χαριτωμένο είδος της Careta-Careta, της θαλάσσιας χελώνας, από την αδηφάγο μανία των κατοίκων των περιοχών ωοτοκίας, που δεν την αφήνουν σε χλωρό κλαδί, γιατί το μόνο που τους νοιάζει είναι το κέρδος από τον τουρισμό, ιδίως δε τα χελωνάκια της, που τα γεννά στην άμμο, κι αυτά, τα τρισ-χαριτωμένα, βγαίνουν από το αυγό τους και κινάνε κατά το κύμα για να αρχίσουν το ταξίδι τους στις απέραντες θάλασσες και να γυρίσουν στην ίδια αυτή την αμμουδιά της Ζακύνθου -μυστήριο πράγμα!- όταν είναι να γεννήσουν κι εκείνα τα αυγά τους στην ίδια αυτή την αμμουδιά του κόλπου του Λαγανά. Και όλοι θα πρέπει να συνεισφέρουμε στην προσπαθεια αυτού του Πάρκου, επειδή όλοι είμαστε οικολόγοι και τον κόσμο πρέπει να τον παραδώσουμε στα παιδιά μας, όπως τον παραλάβαμε και όχι με αλλοιώσεις του κλίματος κλπ. γιατί έτσι πουν και οι πάγοι να λιώσουν, πάει καταστράφηκε ο πλανήτης μας".
Ωραία μέχρι εδώ, η εντατική πληροφόρηση (δεν λέω παραπληροφόρηση) επί 25 έτη, αφότου προέκυψε το θέμα έχει αποδώσει καρπούς. Και λοιπόν;
Η Careta-Careta προστατεύεται; Ε, πώς δεν προστατεύεται, ολόκληρο "Οργανισμό Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου" έχει να την φυλάει! Με πρόεδρο της κ. Αμαλία Καραγκούνη- Κύρτσου (καθηγήτρια Πανεπιστημίου στην Βιολογία) και από κοντά τις οικολογικές οργανώσεις και τους αιρετούς εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Και τι νομίζετε πως είναι ο "Οργανισμός Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου"; Προφανώς ένας φορέας με διοικητικές και επιστημονικές αρμοδιότητες. Που διαθέτει υπαλλήλους, εγκαταστάσεις και επιστήμονες, που κάνει έρευνες για την χελώνα και το περιβάλλον της, που διοργανώνει συνέδρια, που καλεί επιστήμονες από όλον τον κόσμο, που εκδίδει επιστημονικά βιβλία κι άλλο υλικό, που ενημερώνει υπεύθυνα, σοβαρά και επιστημονικά τον κόσμο και που συγκεντρώνει πόρους για να προστατεύεται η χελώνα.
Δεν έχετε άδικο. Έτσι έπρεπε να λειτουργεί ένας τέτοιος φορέας. Για την ώρα όμως δεν είναι τίποτα περισσότερο παρά ένα μάτσο χαρτιά. Ευροβόρα χαρτιά, όχι παίξε-γέλασε, αλλά, πάντως χαρτιά. Που ασχολείται με την ενοικίαση στις ξαπλώστρες που θα τοποθετηθούν κάθε καλοκαίρι στις παραλίες ωοτοκίας και με το αν ο καθένας θα κτίσει παραδώ ή παρακεί την ταβέρνα ή το εξοχικό του. Γιατί παρά την παρουσία του "Οργανισμού Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου" με το όνομα, (αλλά μόνο αυτό) οι παραβιάσεις των σχετικών Προεδρικών Διαταγμάτων πάνε κι έρχονται. Δεν λέω με την ανοχή του, πάντως όμως με την όχι αποτελεσματική παράμβασή του. Μια βόλτα στις εν λόγω παραλίες, τώρα Αύγουστο μήνα, θα σας πείσει.
Βέβαια δεν έχουμε μόνο ένα Προεδρικό Διάταγμα προστασίας της χελώνας, αυτό δηλαδή που ακολούθησε την ανακίνηση του θέματος επί ΥΠΕΧΩΔΕ Αντώνη Τρίτση, του μακαρίτη (φανταστείτε πόσα χρόνια!), αλλά ακολούθησαν κι άλλα, βιομηχανία ολόκληρη, ποιος να θυμάται πλέον πόσα. Το ένα έβγαζε σκάρτο το άλλο.

• Το καθένα προέβλεπε μια Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΕΠΜ τη λένε για να μην κουράζονται).
• Η κάθε μια ΕΠΜ (η τελευταία εκπονήθηκε το 1997) προέβλεπε ένα Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης του ΕΘΠΖ (Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου).
• Ο κάθε τέτοιος Κανονισμός προέβλεπε και μια Μελέτη Αξιολόγησης του προστατευομένου αντικειμένου και των μέτρων προστασίας , δηλαδή μια μελέτη αξιολόγησης της μελέτης που την προέβλεπε
• Η Μελετη κατέληγε στην ανάγκη αναθεώρηση της μελέτης/μητέρας της και την αναγκαιότητα εκπόνησης μιας νέας ΕΠΜ, η οποία προέβλεπε έναν νέον Κανονισμό και μια νέα Μελέτη Αξιολόγησης της μελέτης και όλος ο κύκλος πάλι από την αρχή.

Ποιοί αξιολογούν τις μελέτες και τις αξιολογήσεις; Κυρίως ...οι εκπρόσωποι τη Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Πού ξέρουν τώρα όλοι αυτοί από αξιολογήσεις οικολογικής φύσεως, που η σχετική (και μη σχετική πολλές φορές) Παιδεία και οι γνώσεις τους είναι ανύπαρκτες , πάντως άσχετες με το θέμα είναι άλλο ζήτημα. Είναι γνωστό ότι στη χώρα μας όταν είσαι αιρετός -ό,τι αιρετός κι αν είσαι, όπως κι αν έγινες αιρετός -έχεις αποκτήσει τη Θεία Χάρη και έχεις γίνει κάτι σαν τον "φωτεινό παντογνώστη", μπορείς να αποφαίνεσαι επί παντός επιστητού. Απορώ πώς ακόμα δεν έχουν επανδρώσει με αιρετούς -νομαρχιακούς και δημοτικούς- τα Νοσοκομεία, να μας κάνουν εγχειρήσεις, τα Δικαστήρια, να μας δικάζουν κλπ.

Τώρα λοιπόν βρισκόμαστε στη φάση που όλοι αυτοί αιρετοί της Ζακύνθου ζητούν από την Πρόεδρο του χάρτινου Οργανισμού Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου της Ζακύνθου να ξεκινήσει για άλλη μια φορά ο ίδιος κύκλος.
Όπως διαβάζουμε στον τοπικό τύπο ο Πρόεδρος της ΤΕΔΚ και Δήμαρχος Ζακυνθίων (διάδοχος, δηλαδή, του μπουρλοτιέρη Δήμαρχου Ζακυνθίων, που είναι υπόδικος ως κατηγορούμενος πως έβαλε να ανατινάξουν το δημαρχιακό μέγαρο για να καταστραφούν τα παραστατικά του λογιστηρίου του Δήμου) στην πρόσφατη σχετική με το θέμα συνεδρίαση: "Ζήτησε να κινηθεί άμεσα και επίσημα η διαδικασία από τον Οργανισμό Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου για εκπόνηση νέας Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης, επί τη βάσει της απαιτούμενης, μετά την πενταετή εφαρμογή του Προεδρικού Διατάγματος, όπως ισχύει σήμερα, Μελέτης Αξιολόγησης του προστατετέου αντικειμένου και των μέτρων προστασίας που έχουν ληφθεί και εφαρμοσθεί. Δηλαδή να συμφωνηθεί επίσημα ένας "Οδικός Χάρτης" δεσμευτικός με χρονοδιάγραμμα για την εκπόνηση:
α. της Μελέτης Αξιολόγησης του προστατευτέου αντικειμένου και των μέτρων προστασίας και
β. της Νέας Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης".

Τι σας λέει εσάς όλη αυτή η τοποθέτηση; Δεν σας μυρίζει ρωμαικές καλένδες για άλλη μια φορά; Πάλι καλά που υπάρχει επίγνωση πως η χελώνα είναι απροστάτευση και το "αντικείμενο" δεν το αποκαλεί "προστατευόμενο", αλλά "προστατευτέο". Και, εννοείται, πως όλο αυτό το χρονοβόρο αλισβερίσι από μελέτες δεν γίνεται εθελοντικά. Δικαιολογεί και απορροφά με το παραπάνω λεφτά, πολλά λεφτά!
Να διατυπώσω και μια απορία; Η προστασία της Careta-Careta είναι τοπικό θέμα της Ζακύνθου; Δεν αφορά τη Μεσόγειο; Δεν αφορά ένα είδος του ζωικού βασιλείου; Δεν αφορά τον Πλανήτη; Δεν είναι θέμα πανανθρώπινο; Γιατί τότε πρέπει να αποφασίζουν για αυτό οι τοπικοί φορείς και μόνο, τη στιγμή μάλιστα που δεν έχουν καταφέρει να λύσουν καν το θέμα της ύδρευσης και της αποχέτευσής τους; Αλλά με το Κράτος που έχουμε, ποιος να σου απαντήσει σε ερωτήσεις τέτοιου βάθους;
Λοιπόν:

1. Οι τοπικοί φορείς και λοιποί αρμόδιοι συσκέπτονται επί 25 συναπτά έτη.
2. Οι παραπληροφορημένοι οικολογικώς ευαίσθητοι -πλην ελαχίστων που έχουν ανακατευτεί με αυτήν την ιστορία- γλαρώνουν το μάτι ξελιγωμένοι από τρυφερότητα για τα καυμένα τα χελωνάκια.
3. Τα χελωνάκια και οι μανούλες τους είναι περισσότερο απροστάτευτα παρά ποτέ.
4. Οι κάτοικοι των περιοχών ωοτοκίας, που έχουν χάσει χωρίς αντάλλαγμα και χωρίς απαλλοτρίωση τις περιουσίες τους, εμφανίζονται σκοπίμως, χρόνια τώρα, ως αιμοσταγείς χελωνοβόροι.

Αλλά παράλληλα:

1. Η Ευρωπαικη Επιτροπή Περιβάλλοντος έχει ελέγξει την Ελλάδα και έχει επιβάλλει βαρύτατο πρόστιμο, επειδή δεν προστατεύει ως ωφείλει την Careta-Careta.
2. Το Ευρωπαικό Δικαστήριο έχει καταδικάσει τη Χώρα, επειδή δεν έχει αποζημιώσει τους ιδιοκτήτες γης με τη διαδικασία της κανονικής απαλλοτρίωσης.
3. To Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, εκείνο δηλαδή που δικαίωσε την Κυπρία κ. Λοιζίδου έναντι της Τουρκίας για την καταπάτηση του σπιτιού της στα Κατεχόμενα της Κύπρου, επιδίκασε στις 6.12.2007 αποζημίωση 21 εκατομμυρίων ευρώ, πληρωτέων από το Ελληνικό Δημόσιο, δηλαδή από εσάς ώ άνδρες φορολογούμενοι, μετά από προσφυγή της εταιρείας "Zante- Mαραθωνήσι ΑΕ", επειδή κατέχεται περιουσία από την Ελλάδα -περιουσία έλληνα πολίτη όμως εδώ, όχι Τούρκου- χωρίς απαλλοτρίωση.
4. Η τελευταία αυτή απόφαση ανοίγει το δρόμο για να αποζημιωθούν ανάλογα, από το ελληνικό Δημόσιο πάντα, και οι υπόλοιποι ζακύνθιοι των οποίων έχει δεσμευθεί η περιουσία επί τόσα χρόνια. Βλέπετε, το δικαίωμα της ιδιοκτησίας έχει κατοχυρωθεί στη Δυτική Κοινωνία από την εποχή της Γαλλικής Επανάστασης. Η παραβίασή του στον πολιτισμένο κόσμο, πλην της Ελλάδας, είναι ανήκουστη.
5. Ο (στα χαρτιά) Οργανισμός θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου καλεί τη βασίλισσα Σοφία και τον Άρη (Σπηλιωτόπουλο) και οργανώνει βαφτίσια.

Ας ετοιμαστούμε λοιπόν να καταβάλουμε τις αποζημιώσεις ως πιστοί και φιλότιμοι έλληνες πολίτες, πληρώνοντας άλλη μια φορά τα σπασμένα των πολιτικών μας - ο Θεός να τους κάνει- αλλά τουλάχιστον ας μην παραμένουμε παραπληροφορημένοι.Από την εποχή του Διονυσίου Σολωμού είμαστε "ευκολόπιστοι και πάντα προδομένοι", αλλά όλα έχουν ένα όριο.

Και μια ερώτηση για τους Οικολόγους: Όλοι εσείς οι έντιμοι που αγωνίζεσθε για το περιβάλλον, είστε σίγουροι πως τον όμορφο, ηθικό, αγγελικά πλασμένο Κόσμο μας πρέπει να τον παραδώσουμε στα παιδιά μας, όπως τον παραλάβαμε; Μήπως η δυνατή, ούτως ή άλλως φωνή σας, πρέπει να πιάσει και καμμιά διαφορετική οκτάβα; Μήπως να δει το θέμα από άλλες, τις λιγότερο εμφανείς πλευρές; Μήπως εντός των κόλπων σας, διαδραματίζονται κόλπα;

"Money, money, money..."

Ανακοινώθηκαν προχθές, από το Εθνικό Κέντρο Θεάτρου και Χορού, του Υπουργείου Πολιτισμού, οι επιχορηγήσεις για την περίοδο 2007-2008.
Σύνολο 3.280.000 ευρώ, παρακαλώ, που δόθηκαν σε 70 θεατρικούς θιάσους και 17 ομάδες χορού.
Με την ανακοίνωση άρχισαν και οι φίλα προσκείμενοι δημοσιογράφοι διαφόρων θεατρώνηδων (και συγνώμη για την καθόλου trendy, αλλά τόσο κυριολεκτούσα έκφραση ) τα παράπονα. Δόθηκαν, λέει, τρεις μήνες μετά τη λήξη της θεατρικής περιόδου. (Δεν αποκλείεται να ζητήσουν και τόκους υπερημερίας). Μοιράστηκαν από λιγότερα λεφτά σε περισσότερους θιάσους και εκτός από τους κάθε χρόνο χαρτζιλικούμενους προστέθηκαν και αρκετοί νεώτεροι και ελπιδοφόροι. Κακό αυτό ε; Κακό για ποιους όμως; Για τους απωλέσαντες έσοδα ίσως, για το θέατρο όμως γιατί; Αλλά θα μου πείτε, το θέατρο θα κοιτάξουν τώρα ή την τσέπη τους; Γιατί δεν είναι απαραίτητο τα συμφέροντα και των δύο να συμπίπτουν!
Και ας μην θεωρηθεί πως είναι ποσά ευκαταφρόνητα. Ξεκινούν από 150.000 ευρώ και καταλήγουν στις 15.000 για τα νέα θεατρικά σχήματα.
Για να έχουμε καλό ερώτημα: Ο θεατρώνης δεν ασκεί εμπορία; Και, όταν ένας έμπορος δεν μπορεί να κρατηθεί από την αγορά, δεν το κλείνει το μαγαζί του; Και για ποιον λόγο θα πρέπει ο καθένας μας να συνεισφέρει ώστε τα μαγαζιά που δεν τα θέλει η αγορά να διατηρούνται ανοικτά;
"Για να στηριχθεί το Θέατρο και ο Χορός", θα μου απαντήσετε. Όμως για να χρειάζονται χορηγίες για τα θέατρα κάποιο από τα εξής τινά θα πρέπει να συμβαίνει:

• Είτε οι θεατρώνες δεν λειτουργούν ως έμποροι, αλλά βαράνε έξοδα αβέρτα με την προοπτική πως ό,τι λείψει θα τους το καλύψει ο προυπολογισμός,
• Είτε οι θεατρώνες κερδίζουν από τις παραστάσεις, αλλά θέλουν να θησαυρίζουν προσθέτοντας στα έσοδά τους και τις κρατικές επιχορηγήσεις,
• Είτε τα έργα που ανεβάζουν είναι εκτός τόπου και χρόνου και ο καθένας κάνει το κέφι του με κρατικά λεφτά,
• Είτε το κοινό είναι απαίδευτο και δεν καταλαβαίνει από ποιοτικό θέατρο.

Ό,τι και να ισχύει σημαίνει πως το όλο σύστημα στο ελληνικό θέατρο νοσεί. Και ότι με τις χορηγίες δεν πρόκειται ποτέ να περάσει στην ανάρρωση.
Κι αυτό επειδή τα πράγματα πρέπει να γίνονται ακριβώς ανάποδα:

• Το Κράτος φροντίζει μέσα από το εκπαιδευτικό σύστημα, αλλά και την ενημέρωση γενικά, να ανεβάζει το κριτήρι του κοινού όσον αφορά στο θέατρο και να στο κάνει να επιζητεί την ποιότητα.
• Οι θίασοι ανάλογα με τις επιταγές του κριτήριου του κοινού επιλέγουν τις παραστάσεις που θα ανεβάσουν.
• Η επόμενη παράσταση εξαρτάται από τα έσοδα της προηγούμενης.
• Άμα τα έσοδα αυτά είναι πολλά, καλώς να θησαυρίσουν όσοι ανέβασαν την επιτυχημένη καλλιτεχνικά και εμπορικά παράσταση.

Μήπως, λοιπον, τα τρία και πλέον εκατομμύρια ευρώ, αντί να μοιράζονται σε όποιον κτυπάει την πόρτα του Υπουργείου, έπρεπε να αξιοποιούνται για την θεατρική παιδεία του κοινού; Kαι πάμε παραπέρα: Τι σόι θεατρική πολιτική είναι αυτή, που ο καθένας μπορεί να κρίνει τι θέλει ο ελληνικός θεατρικός χώρος, να ανεβάσει ό,τι του περάσει από το τσερβέλο, όπως και όπου θέλει, και μετά να έχει και την αξίωση να του το πληρώσει ο ελληνικός λαός, είτε του αρέσει αυτό που ανέβασε, είτε όχι; Δεν θα έπρεπε να υπάρχει ένα πλαίσιο -πάντα με γνώμονα την θεατρική εκπαίδευση του κοινού- πλαίσιο που να μπαίνει σε δημόσιο διάλογο, και με βάση την υλοποίηση αυτού θα γίνονται οι επιχορηγήσεις;
Επιπλέον: Γιατί να μην επιχορηγείται και η Επιθεώρηση; Το ελληνικότατο αυτό είδος. Επειδή κάποιοι αποφάσισαν πως είναι μπασκλάς; ΄Η επειδή ασκεί σατιρική κριτική, ιδίως στην εκάστοτε Κυβέρνηση;
Το θέμα όμως έχει και μια άλλη πλευρά: Ποιος είναι αυτός που αποφάσισε ότι οι Τέχνες που χρειάζεται η Χώρα είναι το Θέατρο, ο Χορός και ο Κινηματογράφος; Η Μουσική, η Λογοτεχνία, η Ιστορία. τα Εικαστικά κλπ. να πάνε να πνιγούν; Δηλαδή τα μουσικά σχήματα ή οι συνθέτες, οι εκδότες, οι γκαλλερί ασκούν εμπορία και μόνο οι θεατρώνηδες, οι σκηνοθέτες -θεάτρου και κινηματογράφου- και οι χορευτές ασκούν Τέχνη; Κι αν όχι, γιατί δεν δίνεται ποτέ ούτε ένα ευρώ και σε αυτούς ή κάποιους από αυτούς, που θα κριθεί πως προσφέρουν στην πολιτιστική ζωή του τόπου;
Κι ακόμα: ΄Ολοι αυτοί που βγάζουν περιοδικά τέχνης, λογοτεχνικά, για τον κινηματογράφο, το θέατρο, τη μουσική κλπ. γιατί δεν έχουν ούτε καν ατέλεια στα ΕΛΤΑ; Δεν τους θέλει η Χώρα; Δεν βοηθούν τον πολιτιστικό χώρο; Και δεν ενοχλεί το ότι από τη μεταπολίτευση κι εδώ δεκάδες τέτοια περιοδικά, άνοιξαν κι έκλεισαν, αφού πριν οι εκδότες τους δαπάνησαν ένα κομμάτι της περιουσίας τους -ή και όλη- στην προσπάθειά τους να τα συντηρήσουν όσο το δυνατόν επί μακρότερον;
Όπως και να έχει το θέμα, οι μόνοι που μπορούν να έχουν δικαίωμα να επιχορηγούνται από τον προυπολογισμό είναι οι νέες προτάσεις και εφόσον αποδείξουν πως είναι όντως νέες -κι όχι δήθεν νέες- κι ελπιδοφόρες. Από όλον όμως το χώρο του Πολιτισμού νέες προσπάθειες και όχι παραπάνω από πέντε χρονιές η καθεμία. Αν και τότε, παρά την κρατική χορηγία, δεν μπορέσει να σταθεί η νέα αυτή προσπάθεια στα πόδια της στην αγορά, ας κλείσει, ας μεταλλαχθεί, ας δώσει τη θέση της σε μια άλλη. Όχι τώρα που δεκάδες σκηνοθέτες, ηθοποιοί και θίασοι έχουν εξασφαλίσει εισόδημα για όλη τους τη ζωή από τον κρατικό κορβανά, ανεβάζοντας ό,τι τους αρέσει, ενώ παράλληλα αναδεικνύονται σε τάχα ικανούς παράγοντες του θεάτρου, τη στιγμή που χωρίς τα κρατικά χρήματα δεν θα μπορούσαν να επιζήσουν ούτε ένα χρόνο!
Και που, αν τολμήσει το όμηρο στην παραφουσκωμένη από τα ΜΜΕ φήμη τους να τους καθυστερήσει ή να τους μειώσει τον μπερντέ, να βάζουν τις ιερεμιάδες της δημοσιογραφίας να τραβάνε τα μαλλιά τους ότι πάει καταστάφηκε το ελληνικό θέατρο ή ο ελληνικός κινηματογράφος, αν δεν πάρουνε οι συγκεκριμένοι εκείνοι τα εκατομμύρια μας!

ΥΓ: Διαβάζω πως το "Θέατρο του Νότου" επιχορηγήθηκε με 150.000 ευρώ. Μα δεν το έκλεισε ο ιδρυτής κι εμψυχωτής του κ. Γ. Χουβαρδάς, που μετά δεκαετίες επιχορηγήσεων στο θέατρο "Αμόρε" αναδείχθηκε σε γενικό δερβέναγα του Εθνικού Θεάτρου;
Ή μήπως οι κρατικές επιχορηγήσεις δεν δίνονται για να συνεχίσει ένα θεατρικό σχήμα το έργο του, αλλά για να πληρώσει τα αλόγιστα χρέη του;

Το παιχνίδι των αυτογράφων

Ευχαριστώ τη κ. Dana Semitecolo και τον κ. Καλειδοσκόπιο, συμπατριώτες μου, για την πρόσκλησή τους στο παιχνίδι των αυτογράφων.
Αν είναι όμως να παίξουμε το παιχνίδι
δεν μπορούμε να τους ικανοποιήσουμε όλους.
Μια φορά κανείς το παίζει.

Έτσι λοιπόν ακολουθώ την έμπνευση. Και θα πρέπει να δηλώσω ότι με ενέπνευσε το ευαίσθητο στην αφή της μούσας γραπτό του κ. Καλειδοσκοπίου. Μη έχοντας όμως το προσόν του ταλάντου, αναγκάζομαι να αντιγράψω εδώ αυτογράφως ένα ποίημα αναλόγου περιεχομένου με το Καλειδοσκόπειον Πόνημα, που γράφτηκε πριν χρόνια. Προτείνω δε στον αγαπητό συμπατριώτη μου να φροντίσουμε ώστε να παιανίζεται στην Ζάκυνθο κάθε 21η Μαίου, εορτή των Κωνσταντίνου και Ελένης.
Πριν όμως είμαι υποχρεωμένος να παραθέσω τους κανόνες του παιγνιδιού:

1. Γράψε "με το χέρι", που λέει και ο κ. "Του κείθε μπλόγκ", αν και είναι λίγο αναχρονιστικό πλέον, αφού πια οι περισσότεροι γράφουν με κάθε άλλο μέλος του σώματός του πλην του χεριού.
2. Σκανάρισε ή φωτογράφισε το γραφτό σου.

3. Ποστάρισε, όχι όμως από πόστο για τρυγόνια, επειδή απαγορεύεται ρητώς αυτό, ρωτείστε και τη Νομαρχία Ζακύνθου.

4. Ειδοποίησε την αρμόδια μπλογκουπηρεσία παραθέτοντας τη διεύθυνσή της και θα σε βρει αυτή : http://autographcollectors.blogspot.com/.

Τι ωραία να λειτουργούσε και το Δημόσιο έτσι.

Επειδή όμως ξέρω ότι η κ. Dana Semitecolo θα είναι παραπονεμένη αντιγράφω για χάρη της και μια συμβουλή ενός μεγάλου ζακυνθινού:

Και τώρα η ώρα των προσκλήσεων: Καλώ για συμμετοχή τους κκ. Atsaranto, Μπάμπη Πυλαρινό, Don Baslilio, Δημήτρη Αβούρη, Satanasso κι όποιον άλλο βουρλισμένο βούλεται ελθείν.

Κινέζικα κι όμως ελληνικά

Δεν έχει φτάσει ως στις μέρες μας αρχαιότερη και διαχρονικότερη πραγματεία περί Πολέμου, από το έργο του κινέζου στρατηγού Sun Tzu «Η Τέχνη του Πολέμου», που γράφτηκε κατά 400π.Χ. και που σήμερα αποτελεί τη Βίβλο των Managers στον ανηλεή πόλεμο των επιχειρήσεων.

Τότε η πραγματεία αυτή του Sun Tzu γρήγορα προκάλεσε το ενδιαφέρον του Ho Lu, Βασιλιά του Vu, που κάλεσε τον συγγραφέα για να γνωριστούν. Παρακολουθείστε την μεταξύ τους συνομιλία κατά την πρώτη συνάντησή τους:
«Διάβασα πολύ προσεκτικά και τα δεκατρία κεφάλαια του βιβλίου σας. Μήπως θα μπορούσατε να μου εξηγήσετε πώς εφαρμόζεται η θεωρία σας στον έλεγχο των στρατευμάτων;»
«Βεβαίως» απάντησε ο Sun Tzu .
«Θα μπορούσαμε, ίσως, να αξιοποιήσουμε για τα παραδείγματά σας τις παλλακίδες μου;»
«Θα μπορούσαμε» .
Ο βασιλιάς διέταξε να φέρουν από το παλάτι 180 όμορφες γυναίκες. Ο Σουν Τσου τις χώρισε σε δυο λόχους και έθεσε επικεφαλής τις δυο πιο αγαπημένες παλλακίδες του βασιλιά. Αφού τους έδειξε πώς να κρατούν το δόρυ, τις ρώτησε:
«Ξέρετε τη διαφορά ανάμεσα στο «Μπροστά» και το «Πίσω», το «Αριστερά» και το «Δεξιά»;
«Την ξέρουμε» απάντησαν.
«Ωραία» είπε ο Sun Tzu. «Οπότε, όταν σας δώσω τη διαταγή “Μέτωπο εμπρός”, θα κοιτάξετε κατευθείαν μπροστά. Όταν σας πω “Μεταβολή”, θα κάνετε μισή στροφή, ώστε να κοιτάξετε προς τα πίσω. Όταν σας πω “Επ’αριστερά”, θα γυρίσετε προς τη μεριά του αριστερού σας χεριού. Κι όταν σας πω “Επι δεξιά”, θα γυρίσετε προς τη μεριά του δεξιού σας χεριού. Καταλάβατε;».
Οι γυναίκες είπαν «Καταλάβαμε».
Τότε ο Sun Tzu, αφού τους εξήγησε ποιο χτύπημα του τυμπάνου αντιστοιχούσε σε κάθε παράγγελμα, τους μοίρασε τα δόρατα και έδωσε το σύνθημα:«Επί δεξιά».

Τα κορίτσια, όμως, αντί να υπακούσουν, ξέσπασαν σε γέλια.
Τότε ο Sun Tzu είπε ήρεμα:
«Εάν τα παραγγέλματα είναι ασαφή και οι διαταγές μη κατανοητές, φταίει ο στρατηγός».
Στη συνέχεια επανέλαβε τρεις φορές τα παραγγέλματα, τα εξήγησε πέντε, και έδωσε το παράγγελμα: «Επ’αριστερά».

Τα κορίτσια ξέσπασαν, για άλλη μια φορά, σε γέλια.
Τότε ο Σουν Τσου, πάντα ήρεμος, είπε: ««Όταν τα παραγγέλματα είναι ασαφή και οι διαταγές όχι απόλυτα κατανοητές, φταίει ο στρατηγός. Όταν, όμως, οι διαταγές είναι σαφείς και κατανοητές, αλλά οι στρατιώτες δεν υπακούουν, τότε το λάθος είναι των αξιωματικών τους». Και αμέσως διέταξε να αποκεφαλιστούν οι δυο επικεφαλής των λόχων!
Ο βασιλιάς που παρακολουθούσε τη σκηνή, μόλις αντιλήφθηκε ότι πάνε οι δυο ευνοούμενές του έσπευσε να προλάβει τον Sun Tzu:
«Είμαι απόλυτα ικανοποιημένος από την επίδειξή σας. Αλλά εάν στερηθώ τις δυο αυτές παλλακίδες, το φαγητό και το ποτό μου θα γίνουν για πάντα άνοστα. Επιθυμία μου είναι να μην αποκεφαλιστούν».
Οπότε ο Σουν Τσου απάντησε: «Παραμένω υπηρέτης σας, αλλά έχω δεχθεί τον από εσάς διορισμό μου ως στρατηγός. Όσο ένας στρατηγός καθοδηγεί το στρατό στη μάχη, δεν υποχρεούται να υπακούει σε όλες τις διαταγές του ηγεμόνα του».
Κι αμέσως έδωσε διαταγή κι αποκεφαλίστηκαν οι δυο γυναίκες προς παραδειγματισμό. Όρισε δε ως επικεφαλής δύο άλλες.

Ύστερα με το τύμπανο επανέλαβε τα παραγγέλματα και οι γυναίκες ανταποκρίθηκαν χωρίς να κάνουν το παραμικρό λάθος. Και, φυσικά, χωρίς να τολμήσει καμιά τους να γελάσει!
Τότε ο Sun Tzu είπε στο βασιλιά: «Ο στρατός σας, μεγαλειότατε, είναι πανέτοιμος. Μπορείτε να τον επιθεωρήσετε. Είναι πλέον πρόθυμος να κάνει ό,τι του ζητήσετε – ακόμα και στη φωτιά να πέσει».
Ωστόσο, ο βασιλιάς είχε χάσει με όλα αυτά το κέφι του και ζήτησε από τον Sun Tzu να αποχωρήσει, αφού ο ίδιος δεν είχε καμιά όρεξη για επιθεωρήσεις.
Ο Sun Tzu τότε σχολίασε ατάραχα: «Ο βασιλιάς αγαπάει τα λόγια, όχι όμως και τα έργα…»
Μετά από αυτό ο βασιλιάς αναγνώρισε την ιδιοφυϊα του Sun Tzu και τον έκανε στρατηγό του.

Κινέζικα κι όμως ελληνικά και κυβερνητικά!

Άλλο "συνωστισμός" κι άλλο Επιστήμη

Μπορεί η πρόσφατη προσπάθεια αποφόρτισης της τραγικότητας της Καταστροφής της Σμύρνης στο αναγνωστικό της Στ΄ Δημοτκού να ήταν από αστεία μέχρι ανίερη, όμως και η αποσιώπηση της προσπάθειας, που, πάνω από δέκα χρόνια τώρα, κάνουν οι τούρκοι αρχαιολόγοι για να φέρουν στο φως τη Βυζαντινή περίοδο της Κωνσταντινούπολης, μόνο με τα ίδια επίθετα θα πρέπει να χαρακτηρισθεί. Και, επιτέλους, θα πρέπει να πάψει τα ταυτίζεται η πλειοψηφία των επιστημόνων, των διανοουμένων, αλλά και του λαού μιας χώρα με τα κατά καιρούς και σε όλες τις εποχές παιχνίδια της διεθνούς Πολιτικής.

Όσοι είδαν το ένθετο "Αγία Σοφία" των "Νέων" του περασμένου Σαββάτου, που επακυκλοφορεί αύριο, έμειναν εκστατικοί μπροστά την ομορφιά των αγιογραφιών της Αγίας Σοφίας, που έχουν αποκαλυφθεί πρόσφατα. Πριν λίγα χρόνια που είχα πάει εκεί οι εργασίες μόλις είχαν αρχίσει.

Όπως μεταδίδει το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων και μεγάλο μέρος από το «Μέγα και Ιερόν Παλάτιον» του Μεγάλου Κωνσταντίνου, που για περίπου οκτώ αιώνες φιλοξενούσε τους αυτοκράτορες του Βυζαντίου, αποκάλυψαν οι τούρκοι αρχαιολόγοι, που δουλεύουν σε ειδικό πρόγραμμα για πάνω από 11 χρόνια.
Τεράστιο και οικοδομημένο σε έξι επίπεδα, το πάντοτε βουτηγμένο μέσα στην ίντριγκα «Ιερόν Παλάτιον» ξαναχτίστηκε και επεκτάθηκε πολλές φορές, κυρίως από τον Ιουστινιανό και τον Θεόφιλο. Μέχρι πρόσφατα, υπήρχαν στο φως μόνο ελάχιστα ψηφιδωτά και σπαράγματα από τα τείχη του. Η αρχαιολογική ανασκαφή, που γίνεται σε επιφάνεια 17.000 τετρ. μέτρων, έφερε στο φως τα αψιδωτά διαμερίσματα του Μεγάλου Κωνσταντίνου, λουτρά, νωπογραφίες που χρονολογούνται στους 7ο και 9ο αιώνα, ψηφιδωτά του 5ου αιώνα, τρούλο εκκλησίας του 6ου αιώνα, αλλά και τη θρυλική Χαλκή Πύλη, τη μόνη δίοδο επικοινωνίας του Παλατιού με τον έξω κόσμο. Μιλώντας στο γαλλικό πρακτορείο ειδήσεων, ο Τούρκος αρχαιολόγος Μεμέτ Αϊραντζί εξήγησε ότι για να φτάσουν οι ειδικοί στη βυζαντινή διαστρωμάτωση του εδάφους χρειάστηκε να κατεβούν οκτώ μέτρα κάτω από τη σημερινή επιφάνειά του. Μέχρι το τέλος του 2008 το κοινό θα έχει τη δυνατότητα να επισκέπτεται όλο το χώρο των νέων ανασκαφών με τη βοήθεια ενός δικτύου από ράμπες και γέφυρες.

Να σημειωθεί ότι είναι η πρώτη φορά που οι επιστήμονες μπορούν να κάνουν ταυτοποίηση των σπαραγμάτων. Από όσο ξέρω, στην Ελλάδα μόνο η "Ελευθεροτυπία" αναδημοσίευσε ένα μικρό απόσπασμα από την ανταπόκριση του Γαλλικού Πρακτορείου.

Το «Μέγα και Ιερόν Παλάτιον» βγαίνει στο φως για να αποκαλύψει πτυχές μιας από τις σημαντικότερες σελίδες της ιστορίας του κόσμου και είναι γεγονός που δεν πρέπει να αποσιωπάται. Πέρα από την ελληνικότητα ή μη του Βυζαντίου οι αποκαλύψεις αυτές αφορούν πρωτίστως τον Ελληνισμό.

Η εικονική πραγματικότητα του εγκλήματος

Kαι μετά κατηγορούν ότι τα όργανα της τάξεως, αντί να περιπολούν, τα έχουν και κάθονται όλη μέρα μέσα στα γραφεία και παίζουν στα κομπιούτερ. Μα θα μπορούσε διαφορετικά να προκύψει η τεράστια αυτή επιτυχία στη δίωξη του ηλεκτρονικού εγκλήματος, της σύλληψης των νεαρών για παιδεραστία, κάποιοι από τους οποίους ήδη προφυλακίστηκαν; Τελικά τι έκαναν αυτοί; Είχαν σεξουαλικές δραστηριότητες ή μόνο κατέβαζαν στους υπολογιστές τους σχετικό υλικό από ξένα sites και το αντάλλασαν μεταξύ τους; Δεν κατάλαβα.

Ό,τι και να είναι καλή αρχή!

Απομένει όμως και η σύλληψη και η προφυλάκιση των υπευθύνων για την άστοχη αντιμετώπιση των θερινών πυρκαγιών -να πάνε φυλακή για να γράφουν εκεί και τα βιβλία τους με την ησυχία τους- με συνέπεια τη γνωστή βιβλική καταστροφή και τα τραγικά θύματα ή εκείνων που εξαφάνισαν τα χρήματα των εράνων για τους πυροπαθείς ή των άλλων υπευθύνων για τις αλλεπάλληλες πτώσεις στρατιωτικών αεροπλάνων, αλλά και για ένα σωρό δολοφονίες ηλικιωμένων από διαρρήκτες που καθημερινά συμβαίνουν, αλλά και εκείνων που τη στήνουν κάθε τέλος του μηνός και ληστεύουν τους συναταξιούχους με το που βγαίνουν από τις τράπεζες όπου έχουν μόλις εισπράξει την πενιχρή τους σύνταξη.... κλπ. κλπ.

΄Η μήπως τα θύματα εδώ δεν έχουν και πολλή σημασία καθότι δεν εμπίπτουν σην κατηγορία της εικονικής πραγματικότητας;

Επέτειος ή Επαίτειος;

Βουλιάξτε με τα ζήτω σας τον εθνισμό, τον τόπο,
και μας ρεντικολάρατε, ινφάμηδες, πουρ τρόπο!
Άστε μας να ψοφήσουμε μικροί, μα σαν ανθρώποι,
μούλους, γαλιότους, βίληδες μας λένε οι ξένοι τόποι.
Σου λέει το λες... Μα δεν μπορώ! Όρσε μες τη φυλή μου!
΄Ημουνα κάτου απ' τα σκυλιά, μα είχα την πόληψή μου!
Πήγαινα στο ξωτερικό σα λόρντος δοξασμένος
κι ήμουν απ' ούλες τις φυλές χιλιοπροσκυνημένος!
Και τώρα πάω στην ξενητιά κι αν το βολέσει η ώρα
κρύβω το πασαπόρτι μου να μην τους δώσω γνώρα!
"Μα ζούσες, λέει, μ' αβάφτιγους...", μα εγώ στη βάφτισή σας
ετριπλοξεβαφτίστηκα... ξεθρήσκεψα μαζί σας!
Κι είμαι για ματαβάφτισμα και για την κολυμπήθρα,
είμαι καντήλι δίχως φως και δίχως καντηλήθρα!".
Είχα τη φούρκα στο λαιμό, μα δήμιους γαλαντόμους,
μα επίστευα, είχα Θεό, πλούτια, τιμές και νόμους!
Είχα κουβέρνο ανθρωπινό, σπετόρο, πολιτσία,
ρεγγέντε, που θα φτούσατε κι Αυλές και Υπουργεία!
Έτρωα μια μπουκιά ψωμί κι έκανα το σταυρό μου,
μπόρια να πω το δίκιο μου, όριζα το δικό μου,
κι είχα και νου, μα τάχασα ούλα στη ρωμιοσύνη!
Τουρκέψαμε, γινήκαμε Ζουλούδες, μπαμπουίνοι!
Λέγαμε με την Ένωση πως θα μας ελληνίστε,
μα εσείς μας ξελληνέψατε, μας αποξανθρωπίστε!
Μα όχι, δεν μας άρεσε, "'Ενωση περ ντιρίτο!"
Να, ξαφνικό στα μούτρα μου... φώναζα, λέει, και 'Ζήτω'!

• Το σατιρικό αυτό ποίημα γράφτηκε από τον Γιάννη Τσακασιάνο, το 1886, εικοσιδύο χρόνια μετά την Ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα, που έγινε στις 21 Μαίου 1864.
• Ευχαριστώ τον bloger "Βασιλικός κι α μαραθεί", που μου το θύμησε με σχόλιό του σε σχετικό με την Ένωση post, της μοναδικά αυθεντικής Dana Semitecolo.
• Eυχαριστώ επίσης και τον απαράμιλλο ζακυνθινό bloger Atsaranto, για το δάνειο της εικόνας της Αγίας Υπομονής, την οποία ανακήρυξε ως Πολιούχο της σύγχρονης Ζακύνθου.

ο Galileo και το μάτι του

"Galileo", λοιπόν ονομάζεται το δορυφορικό σύστημα πλοήγησης της Ευρωπαικής ΄Ενωσης, που θα είναι έτοιμο το 2013. Κι έτσι δεν θα έχουμε μόνο έναν δορυφόρο να μας παντεποπτεύει, τον γνωστό αμερικάνικο GPS, αλλά και τον ανταγωνιστικό του -σε δυνατότητες και μόνο εννοείται κι όχι σε σκοπό- ευρωπαικό.

Μάλιστα είναι τόσο ανταγωνιστικός, που η ακρίβειά του στον εντοπισμό κάθε κινουμένου ή ακίνητου αντικειμένου θα αγγίζει αυτή του εκατοστού, ενώ ο GPS έχει τις αποκλισούλες του και, μάλιστα, από 10 έως 100 μέτρα.

Όπως πανηγυρίζουν οι ευρωβουλευτές, μαζί και οι έλληνες Μ. Σχοινάς (ΝΔ) και Α. Ποδηματά(ΠΑΣΟΚ), από κοινού με τον Υπουργό Μεταφορών, θα βοηθήσει σε θέματα Μεταφορών, τηλεπικοινωνιών, γεωργίας, πυροπροστασίας ή αντιμετώπιση καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης.

Και μετά από αυτά, αλλά και όλα τα ανάλογα στιλ Google Earth έρχονται τα σαίνια της "αριστεράς και της προόδου", οι υπερασπιστές των προσωπικών δεδομένων και χτυπιούνται για να φύγουν οι κάμερες από το κέντρο της Αθήνας, "που κατασκοπεύουν τη ζωή μας και φαλκιδεύουν την Δημοκρατία", απαιτούντες κάλυψη των προσώπων αυτών που δείχνουν τα κανάλια και αναφορές σε "τριανταπεντάχρονες".

Μας δουλεύουν ή μου φαίνεται; Βρίσκονται μέσα σε ένα παιχνίδι προσχημάτων και υποκρισίας ή είναι τόσο πια εκτός τόπου και χρόνου;

Πώς; Οι κάμερες μας στοχεύουν ατομικά; Τι λέτε; "Το σύστημα θα βοηθήσει σε αναζήτηση ορειβατών, ανάγκης εντοπισμού ατόμων, αλιέων κλπ." μας ανακοίνωσαν.

Μα, θα μου πείτε, ότι οι δορυφόροι αυτοί εποπτεύονται από τα αρμόδια όργανα της ΕΕ και των Κυβερνήσεων, που ελέγχουν κι εξασφαλίζουν την τήρηση των Αρχών της Δημοκρατίας.

Έχετε δίκιο, το λησμόνησα!

Πολιτικά βασιλικά παραμύθια και κόλπα

Το όλο θέμα της άφιξης της βασίλισσας της Σοφίας στην Ζάκυνθο προκειμένου να βαφτίσει χελωνάκι ασφαλώς έχει την πολιτική του διάσταση. Νομίζω όμως υπό διαφορετική γωνία από ό,τι κυρίως αντιμετωπίζεται είτε ως σοβαρό, είτε ως ευτράπελο.

Με άλλα λόγια:

Σε κάνει να σκεφτεις ότι μας χαρακτηρίζει ως λαό όχι μόνο η δουλικότητα, αλλά και η θρασύτητα. Έχοντας τεράστιο έλλειμμα Δημοκρατίας στην σημερινή μας καθημερινότητα, αλλά φοβούμενοι να διαμαρτυρηθούμε, θέλουμε να δείξουμε πόσο Δημοκράτες είμαστε καταφερόμενοι κατά της πεθαμένης πια -και, συνεπώς, ακίνδυνης για μας και τα νιτερέσα μας- Βασιλείας.

Όπου εμφανίζεται ή όπου μιλά ο Κωνσταντίνος λοιδωρείται. "Ο Κοκός, ο Γλύξμπουργκ, ο Ντε Γκρέτσια, ο Πάπας της Αποστασίας" και άλλα τέτοια. Κι αυτό, επειδή πρόκειται για τον ηττημένο της υπόθεσης.

Όπου όμως εμφανίζεται η αδελφή του, που η καλή της τύχη την έκανε βασίλισσα, τη δοξάζουμε, την τιμούμε, την εκλιπαρούμε και της ζητάμε ρουσφέτια. Λες και η ίδια δεν ανήκει στην οικογένεια Γλύξμπουργκ, λες και ξεχάσαμε ως λαός τις εποχές -πριν 40 χρόνια περίπου- που οι φοιτητές και οι δημοκράτες ξήλωναν τα πεζοδρόμια της Αθήνας διαμαρτυρόμενοι για την τεράστια προίκα που κατέβαλε το ελληνικό δημόσιο για το γάμο, με τον οποίο έγινε βασίλισσα, αξιώνοντας αυτό το ποσό να πάει στην Παιδεία.

Εννοείται πως ούτε η Σοφία, ούτε ο Κωνσταντίνος, ούτε οι οικογένειές τους αποτελούν οι ίδιοι προσωπικά εχθρούς μας. Συνταγματικοί θεσμοί, που ο λαός μας είχε ψηφίσει, τους είχαν τότε στις θέσεις τους, όπως ακριβώς έχουν και τους σημερινούς έλληνες άρχοντες. Τα έχουμε δει, άλλωστε και τα καλά του Σαρτζετάκη ή και του Σαρκοζί, που είναι αιρετοί αρχηγοί κράτους.

Έχουμε δει και πόσο η Δημοκρατία μας προφυλάσσει από το να μη μεταβιβάζονται τα δημόσια αξιώματα κληρονομικώ δικαίω. Κυβέρνηση, Αντιπολίτευση, αλλά και όλη η Βουλή είναι γεμάτη μαμόθρεφτα παλαιότερων πολιτικών.

Από την άλλη, όντως οφείλουμε στη Σοφία υποδοχή ανάλογη του αξιώματός της. Τυχαίνει δε να έχει επιτελέσει έργο στην Ισπανία, ιδίως στον τομέα των Καλών Τεχνών και της φιλανθρωπίας. Οι ισπανοί τη λατρεύουν. Το όνομά της, "Ρέινα Σοφία" δεν το έχουν μόνο Μουσεία και Νοσοκομεία, αλλά και ...μπαρ! Μας θεωρούν δε οι ισπανοί μισοσυγγενείς και το λένε, επειδή η βασίλισσά τους είναι ελληνίδα.

Το ότι την ανακατώνουμε στα εσωτερικά μας είναι το πρόβλημα! Αν μας ενοχλεί ο θεσμός της βασιλείας στην Ελλάδα και ό,τι μας τον θυμίζει, γιατί δεν μας ενοχλεί η παρουσία της "δικής μας" Σοφίας και η ανάμιξή της σε ελληνικές υποθέσεις; Κι αν δεν μας ενοχλεί, τότε γιατί ξορκίζουμε κάθε παρουσία του Κωνσταντίνου;

Και κάτι ακόμα: Τι θα γίνει αν αύριο άλλάξουν τα πράγματα; Αν, ας κάνουμε μιαν υπόθεση, η Σοφία πάψει να είναι βασίλισσα και ο Κωνστανίνος γίνει κάπου αλλού βασιλιάς ή αποκτήσει μια θέση ισχύος; Είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα της γυρίσουμε την πλάτη ως εκπρόσωπο λαομίσητου θεσμού και θα πέσουμε μονοί-διπλοί στα πόδια του "δικού μας" Κωνσταντίνου. Ή μήπως όχι;

Το δήθεν πολιτικό δίλημμα λοιπόν, γιατί "αντιδραστική" βασίλισσα γίνεται νονά της χελωνίτσας κι όχι μια "προοδευτική" προεδρίνα, η Κάρλα Μπρούνι, ας πούμε, είναι γελοίο.

Η πολιτική διάσταση του προβλήματος είναι αλλού: Το ότι για άλλη μια φορά μας αντιμετωπίζουν σαν απολίτιστους ιθαγενείς οργανώνοντας πανηγυράκια με χρυσόσκονες για να μας αποκοιμίσουν λίγο ακόμα και να αναβάλουν και πέραν της τριακονταετίας να δώσουν λύση στο οικολογικό, αλλά και γενικότερο κοινωνικό πρόβλημα της Careta-Careta. Γιατί; Σίγουρα, όχι για κάτι που πηγαίνει κόντρα στα συμφέροντά τους!

H βασίλισσα, η χελώνα και μια ...ζακυθινή στρατσία*!

Όταν, επί Χούντας, μιλούσες για δημοκρατικές ελευθερίες σε αποκαλούσαν κομουνιστή, όταν, επί Πασόκ, αναφερόσουν στο έλλειμμα διαφάνειας, σε αποκαλούσαν αντιδραστικό δεξιό κι όταν, σήμερα, θίγεις το αλαλούμ της υπόθεσης careta-careta, σε εμφανίζουν ως δαίμονα με κέρατα κι εφτά ουρές, που ορέγεται χελωνόσουπες και οικολογικές καταστροφές.
Και το να σε χαρακτηρίζουν έτσι οι ταγοί της κάθε μιας από αυτές τις καταστάσεις, ας πούμε, πως είναι φυσικό. Όμως το να το κάνει και ο κόσμος, μόνο και μόνο επειδή τον έχουν μάθει να παπαγαλίζει ακρίτως θεωρίες περί «δεν πρέπει» ή politically correct ή trendy και μη, τότε το πρόβλημα είναι σοβαρό και, πάντως, ό,τι πρέπει πλαίσιο για να κάνουν οι επιτήδειοι τη δουλειά τους.

Πως να σιωπήσεις όμως, όταν ακούς πως θα έλθει στην Ζάκυνθο η Βασίλισσα της Ισπανίας Σοφία για να υιοθετήσει ένα χελωνάκι; Άνθρωπος είσαι, σκας και στο τέλος επιλέγεις εκείνο της Μεταξικής Επιθεώρησης «θα το πω κι ας το πιω!».

Από πού να το πιάσεις αυτό το θέμα και από πού να το αφήσεις; Είναι τόσο ακραία τραβηγμένο, που μόνο να σαρκάσεις μπορείς. Μόλις πριν από λίγα χρόνια μόνο και μόνο η προφορά της λέξης Γκλύξμπουργκ έκανε το 80% των Ελλήνων να βγάζει άφθες στη γλώσσα. Σε αντίθεση με ό,τι έγινε με τον Βασιλέα του Κόσμου, οι Βασιλείς της Ελλάδας πρώτα γνωρίσανε τη Σταύρωση και μετά το Ωσαννά. Κι έτσι, τριάντα πέντε χρόνια μετά την αποκατάσταση της Ελληνικής Δημοκρατίας έχουμε πάλι μια Βασίλισσα, που δεν την λένε Φρειδερίκη, αλλά Σοφία, που δεν βαφτίζει με το όνομά της κοριτσάκια, αλλά χελωνάκια και που δεν τους δίνει και από ένα βιβλιάριο «απόρων κορασίδων», όπως έκανε η μαμά της.
Και γιατί να τους δώσει άλλωστε; Αφού η εξ Εσπερίας προίκα, η οποία προοριζόταν όλα αυτά τα χρόνια για την careta-careta έφτανε και περίσσευε για προικιστούν όλα τα χελωνάκια της Ζακύνθου και μάλιστα με δυνατότητα διαφορετικού συζύγου κάθε χρόνο, κατά τη συνήθειά τους.

Ποια χρόνια; Μα από τότε που είπαν στον μακαρίτη τότε ΥΠΕΧΩΔΕ Αντώνη Τρίτση πως κάπου στην Ζάκυνθο υπάρχει μια careta-careta. Το περίεργο είναι ότι, παρότι κεφαλονίτης και υποψιασμένος περί τα περιβαλλοντολογικά, δεν την είχε πάρει είδηση. Και τον παραμύθιασαν τον άνθρωπο, πως αποκλειστικά και μόνο γεννάει τα αυγά της στον κόλπο του Λαγανά, ενώ τα γεννάει σε όλη τη Μεσόγειο, άσε που θαλάσσιες χελώνες υπάρχουν σε όλον τον κόσμο. Ευαίσθητος σε θέματα περιβάλλοντος ο Τρίτσης, ζήτησε έναν μαρκαδόρο, ρώτησε πού πέφτει στον χάρτη ο Λαγανάς, έσυρε μιαν καμπυλωτή γραμμή παράλληλη με τον κόλπο και είπε: «Σε αυτήν την περιοχή απαγορεύεται κάθε δραστηριότητα μέχρι να μας πουν οι ειδικοί πώς πρέπει να αντιμετωπίσουμε τη διάσωση της careta-careta». Και πολύ σωστά έπραξε ως Υπουργός! Το περίεργο είναι ότι σήμερα, καμιά τριανταριά χρόνια μετά, βρισκόμαστε να παλεύουμε ακόμα με τη γραμμή εκείνου του μαρκαδόρου!

Ας δούμε επιγραμματικά τα αποτελέσματα αυτής της γραμμής:
Επί τρεις δεκαετίες γίνεται κάθε χρόνο ο κακός χαμός μεταξύ υπερασπιστών και δήθεν διωκτών της χελώνας. Πού βρέθηκαν ξαφνικά τόσοι αιμοβόροι και, μάλιστα, για αίμα χελώνας ζακυνθινοί; Τόσα χρόνια πώς επιβίωνε;
Πέρα από την κατ’ έτος, παραδοσιακή πια, εμπλοκή των αρμοδίων Υπουργείων, των Διεθνών Οικολογικών Οργανώσεων και των αμέτρητων κατά δήλωσή τους «Οικολόγων», ελλήνων και ξένων, σε αυτήν την ιστορία, το θέμα δεν προχώρησε –στην πράξη εννοούμε, γιατί από λόγια άλλο τίποτα- ρούπι.
Η νομική αντιμετώπιση του ζητήματος είναι η αποθέωση του άρπα - κόλα. Αλλεπάλληλα Προεδρικά Διατάγματα έρχονται να το ρυθμίσουν πότε έτσι, πότε αλλιώς. Τη δημιουργία σοβαρού Επιστημονικού Κέντρου, Παρατήρησης και Προστασίας της careta-careta, ή Οικολογικού Πάρκου όμως, με διοργάνωση ετησίων συνεδρίων κανονικών επιστημόνων, εκδόσεων και μελετών δεν είδαμε. Απλώς και μόνο κάθε καλοκαίρι έρχονται τον Αύγουστο διάφοροι νέοι από όλο τον κόσμο, φοιτητές κατά προτίμηση, και, επ’ αμοιβή ή μόνο για τα μπάνια τους, κάθονται και μετράνε τα αυγά της. (Τέτοια καταμέτρηση πια, ούτε στα ορνιθοτροφεία στα Μέγαρα δεν γίνεται!). Και con questo;
Το αν απαιτείται για την προστασία της careta-careta δέσμευση τόσο μεγάλης έκτασης, όση πήρε τότε δηλαδή, το χέρι του μακαρίτη του Τρίτση, δεν έχει επιστημονικά, παναπεί από σοβαρή μελέτη, απαντηθεί. Παραμένει δε σε εκκρεμότητα το ιδιοκτησιακό ζήτημα των κατόχων δεσμευόμενης γης, αφού θα πρέπει να είμαστε το μόνο Κράτος διεθνώς, που, παρά τα Συνταγματικά και τα Ευρωπαϊκά οριζόμενα, ασκούμε οικολογική πολιτική με ξένα κόλλυβα, δηλαδή με ξένες περιουσίες. Επειδή δε οι ιδιοκτήτες της γης δεν εννοούν να καταλάβουν πως, ενώ για να περάσει ένα δρομάκι από το οικόπεδό σου θα πρέπει να σου κάνουν απαλλοτρίωση, συμβαίνει εδώ, σε τόση έκταση, το Ελληνικό Δημόσιο ούτε λόγο καν κάνει περί αυτού γιατί δεν έχει, λέει, λεφτά, δαιμονοποιούνται και παρουσιάζονται αγροίκοι και κυνηγοί κεφαλών χελωνών, εισπράττοντας το ανάθεμα ακόμα και από οικολόγους καταγόμενους από χώρες, που έχουν ως εθνικό φαγητό τους τη χελωνόσουπα! Και το ελληνικό Κράτος κάθεται και ανέχεται αυτόν τον διεθνή εξευτελισμό των πολιτών του!
Παρότι το θέμα της προστασίας της careta-careta σε συνδυασμό με τα δικαιώματα των ιδιοκτητών γης έχουν εδώ και δεκαετίες αντιμετωπισθεί με επιτυχία στην Ιταλία, τη Γαλλία, την Ισπανία, το Ισραήλ, την Κύπρο και άλλες χώρες σε τίποτα αυτή η πρακτική δεν έχει υιοθετηθεί από την Ελλάδα. Για τι άραγε; Και δεν είναι ανάγκη να γίνουν απαλλοτριώσεις. Αλλού επιβάλλεται στους τουρίστες των περιοχών, που δεν ωοτοκεί η χελώνα, ένας μικρός ειδικός φόρος, τα έσοδα του οποίου κάθε χρόνο αποδίδονται αναλογικά στους ιδιοκτήτες δεσμευμένων περιοχών ως αντισταθμιστική εισφορά. Αλλού καταβάλλεται ετήσιο ενοίκιο. Και βλέπεις, λόγω του ικανού ετήσιου αυτού εσόδου, εκεί που οι ιδιοκτήτες εναντιώνονταν, να επιδιώκουν τώρα να ενταχθούν οι περιουσίες τους στις ζώνες προστασίας. Η πιο ρηξικέλευθη αντιμετώπιση έχει γίνει από την Κύπρο, όπου τα αυγά της χελώνας συλλέγονται μέσα από την άμμο, επωάζονται τεχνητώς και τα χελωνάκια αφήνονται να φύγουν στη θάλασσα.
Μη νομίσετε όμως ότι δεν έχει γίνει και τίποτα τόσα χρόνια. Ενδεικτικά ας αναφερθεί, ότι, εκτός από τους αμέτρητους χωρίς σχετικές σπουδές «οικολόγους» που αποκτήσαμε, ένα σωρό υπάλληλοι σε συνήθεις θέσεις του Δημοσίου, με το που ανακατώθηκαν με τη χελώνα, αποσπάστηκαν ως ειδικοί στα Υπουργεία, φτάνοντας πολλές φορές να γίνουν μέχρι και καθηγητές πανεπιστημίου ή και υφυπουργοί! Άλλες κυρίες βρήκαν με τη χελώνα σκοπό στη ζωή, άφησαν την πνιγηρή ατμόσφαιρα των μέσα στο μαύρο μάρμαρο κολωνακιώτικων σαλονιών τους και ξεχύθηκαν ως ιεραπόστολοι της χελωνοδιάσωσης. Περιοχές της Ζώνης Οικολογικής Προστασίας (ΖΟΕ) -προστασίας μέσω των απαγορεύσεων και μόνο εννοείται- αγοράστηκαν σε ευτελή τιμή -φυσικό, αφού φέρουν τόσες δεσμεύσεις- από Διεθνείς Οικολογικές Οργανώσεις, μόνο και μόνο για να προστατευτούν. Καλά, δεν επαρκούσαν οι νόμοι για την προστασία τους; Την απάντηση μάλλον θα την πάρουμε στα προσεχή χρόνια.
Πάντως, στην αρχή της χελώνιας τριακονταετίας, όταν γίνονταν κάτι χελωνικά συνέδρια στη Ζάκυνθο είχα κάνει μιαν εισήγηση να κηρυχθεί ο Γέρακας αρχαιολογικός χώρος να τελειώνει το ζήτημα της προστασίας άπαξ δια παντός. Γιατί ως γνωστόν, εκεί, σύμφωνα με μελέτες, αλλά και ευρήματα, υπήρχε σπουδαίος προϊστορικός οικισμός και οι ανασκαφές μπορεί να φέρουν στο φως πολλά. Όχι μόνο κανείς δεν ενδιαφέρθηκε, αλλά το θέμα αποσιωπήθηκε. Ακόμα ψάχνω την αιτία...
Αλλά μη νομίσετε πως μόνο χαμένους ιδιοκτήτες έχει αυτή η ιστορία! Χαμένοι είναι οι νομοταγείς ιδιοκτήτες και, φυσικά, οι έρμες οι χελώνες. Έχει όμως και κερδισμένους ιδιοκτήτες. Τους νυν και αεί κερδισμένους εν Ελλάδι, δηλαδή τους την νεοελληνικήν μανιέρα μετερχομένους. Κι εκεί είναι που κάπου ψυλλιάζεσαι το γιατί διατηρείται αυτό το θέμα σε εκκρεμότητα τριάντα χρόνια τώρα...
Α! Θα πρέπει να έχει και κάποιους ακόμα κερδισμένους. Αλλά για να τους μάθουμε θα πρέπει να έχουμε τα ποσά που δόθηκαν από Ευρωπαϊκή Ένωση, Ελληνικό Κράτος και Διεθνείς Οργανισμούς αυτά τα τριάντα χρόνια και, φυσικά, το πού πήγαν. Μήπως τώρα με τη βασίλισσα, είναι μια ευκαιρία να τα σουμάρουν οι αρμόδιοι και να μας τα πουν, μπας και ρωτήσει η Μεγαλειοτάτη και βρεθούμε σε δύσκολη θέση, που δεν θα έχουμε τι να της απαντήσουμε;

Είναι να απορείς για τη σκοπιμότητα αυτής της παράτας με τη Σοφία και τη χελώνα. Η οποία Σοφία, ας το πούμε κι αυτό, μια χαρά κάνει τη δουλειά της στην Ισπανία. Επιτελεί εκεί έργο και την αγαπούν όλοι.
Όμως και ο πρωτοετής του marketing γνωρίζει ότι συνδέεις με ένα θέμα μια προσωπικότητα, και μάλιστα διεθνούς ακτινοβολίας, προκειμένου να το γνωστοποιήσεις και να ευαισθητοποιήσεις για αυτό είτε τον κόσμο, είτε τις εξουσίες.
Εδώ ποιους χρειάζεται να ευαισθητοποιήσουμε;
Τον κόσμο; Ποιος δεν ξέρει τα περί σωτηρίας της χελώνας, διεθνώς πλέον; Εννοείται πως ξέρουν όσα τους λένε, έχοντας υπόψιν τους οι αρμόδιοι ότι απευθύνονται, κυρίως, σε οικολογούντες, που αγοράζουν ένα Souvenir of Zante, αμολάνε κι ένα κλισέ του τύπου «Τον κόσμο, όπως τον παραλάβαμε, έτσι να τον παραδώσουμε στα παιδιά μας» και ξοφλάνε με αυτή τους την υποχρέωση. Δόξα τω Θεώ τα τουριστικά καταστήματα, χρόνια τώρα, δεν προφταίνουνε να ξεπουλάνε τη μουσούδα της careta-careta σταμπάδα στα επίμαχα σημεία, από μπλουζάκι μέχρι στριγκάκι και από κανάτι μέχρι αναπτηράκι. Η έλευση της βασίλισσας θα κάνει τη διαφορά;
Όμως, αν θέλουν να ευαισθητοποιήσουν την Ευρωπαϊκή Ένωση, καλύτερα να το αποφύγουν. Χρόνια τώρα μας κυνηγάει και μας επιβάλλει πρόστιμα, επειδή δεν έχουμε κάνει τίποτα ουσιαστικό για τη σωτηρία της χελώνας. Είναι ώρες τώρα να της το θυμίζουμε;

Τι άλλο, μετά από όλα αυτά να υποθέσει κανείς, διαφορετικό παρά ότι με αυτά τα βασιλικά βαφτίσια μας δουλεύουνε; Και το κακό είναι πως εχαθήκανε πλέον από τη Ζάκυνθο οι επιδέξιοι χειριστές τση στράτσας και του κουνουπιδιού. Αλλιώς δεν θα το τολμούσανε!

* Στρατσία: Ζακυνθινή λαική μέθοδος αποδοκιμασίας παράφωνης πριμαντόνας, η οποία μέθοδος, όμως, εξασφάλισε στους ζακυνθινούς του 19ου αιώνα υψηλού επιπέδου παραστάσεις όπερας. Από την γαλαρία, όπου έκλειναν θέσεις οι μη εύποροι, εκφεντονιζόταν στα μούτρα της άδουσας μουσκεμένη πατσαβούρα, ζακυνθινιστί "Στράτσα". Την στράτσα μπορούσε να αντικαταστήσει και κουνουπίδι, οπότε μιλούσαμε για "κουνουπιδία". Όταν όμως η πριμαντόνα "έδινε ρέστα", από τις θέσεις των ευπόρων, τα θεωρεία και την πλατεία, ρίχνονταν πάνω στη σκηνή χρυσαφικά και διαμαντικά μαζί με ανθοδέσμες.

ο Αντώνης Βεζιρτζής

Τον Απρίλη του 1984, πριν από 24 χρόνια, κυκλοφορούσε το πρώτο τεύχος το περιοδικού "Περίπλους". Από τα κύρια θέματά του ήταν ένα αφιέρωμα -με όσα στοιχεία μπόρεσαν να συγκεντρωθούν τότε- στον Ζακυνθινό γλύπτη Αντώνη Βεζιρτζή. Είχε αυτοπυρποληθεί πριν από τρία χρόνια, στα 31 του, αφήνοντας ως υποθήκη το "Αν ρωτήσουν για μένα, να δώσετε την αγάπη μου".

Ο πατέρας του, ο αδελφός του και οι φίλοι του συγκέντρωσαν τα κατάλιπά του, έργα, προπλάσματα, κείμενα και έτσι οργανώθηκε μια έκθεση στο Ωδείο Αθηνών.

"Ο Αντώνης Βεζιρτζής γεννήθηκε στη Ζάκυνθο το 1950. Υπήρξε μια από τις πιο σημαντικές προσωπικότητες της γλυπτικής, που εμφανίστηκαν στη δεκαετία του 70, ο πρόωρος όμως θάνατός του στέρησε τη δημιουργική του πνοή από την εξέλιξη της νεοελληνικής γλυπτικής." έγραφε ο Δημήτρης Παπαστάμος, τ. Διευθυντής και αναμορφωτής της Εθνικής Πινακοθήκης, που κι αυτός πέθανε φέτος, πριν δύο μήνες.

Με εξαίρεση εκείνη, που έγινε το 1998 στη Ζάκυνθο από τον πολιτιστικό οργανισμό "Πλατύφορος", η έκθεση που παρουσιάζεται από προχθές και μέχρι 25 Μαίου στο Μουσείο Μπενάκη, κεντρικό κτίριο, Κουμπάρη 1, τηλ. 210-3671000, σε επιμέλεια Κώστα Παπαχρίστου, είναι η δεύτερη από τότε και περιλαμβάνει τα σχέδια, τα μικρά γλυπτά του, τα καράβια και τα αφηρημένα τοπία του.

Ο Αντώνης Βεζιρτζής, όπως όλοι μας τότε, μετακόμισε για σπουδές από τη Ζάκυνθο στην Αθήνα μετά το εξατάξιο Γυμνάσιο. Σπούδασε γλυπτική στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών, ως μαθητής του Γιάννη Παππά και διατέλεσε βοηθός του γλύπτη Τάκι.

Αντιγράφω από το αφιέρωμα του πρώτου τεύχους του περιοδικού ΄Περίπλους': " Για το έργο του Αντώνη Βεζιρτζή, τα γλυπτά, πολλά από τα οποία είναι φτιαγμένα από σίδερα μεταχειρισμένα, κομμάτια από οικοδομές και εξαρτήματα από μηχανές, τους πίνακες, τις μάσκες, τα θεατρικά κοστούμια, μίλησαν ή μιλούν και θα μιλήσουν πολλές φορές ακόμη, μιας και τώρα ήρθαν στο σύνολό τους στο φως, αρκετοί ειδικοί και μη. Όμως την προσωπικότητά του ποια μαρτυρία μπορεί να σκιαγραφήσει, ποιο γραφτό είναι σε θέση να αποδώσει;

Αυτοπυρπολήθηκε για να διαμαρτυρηθεί σ' έναν κόσμο, που όχι μόνο για καλλιτέχνες δεν είναι, μα ούτε καν για ανθρώπους. Πού να βρεις λόγια να μιλήσεις για την αυτοθυσία του, όταν στην εποχή μας τόση κατάχρηση έχει γίνει στη λέξη 'ήρωας'..."

Ο Βεζιρτζής είναι ένας κατ' ευθείαν απόγονος του Νικολού Κουτούζη, η σύγχρονη εκδοχή του. Δεν είναι τυχαίο ότι, όπως κι εκείνος, υπήρξε εικαστικός καλλιτέχνης, ποιητής και σατιρικός.

Πολλοί θα σκεφτούν ότι αυτοκτόνησε από κατάθλιψη. Κι όμως ήταν η χαρά και το κέφι προσωποποιημένα. Πόσοι από τους αμέτρητους σημερινούς καταθλιπτικούς είναι διατεθειμένοι να αυτοκτονήσουν στ' αλήθεια; Μόνο για ψυχαναλύσεις και κόνξες είναι ικανοί. Αυτός όμως δεν κλαιγόταν ποτέ. Πάντα σάρκαζε. Πάντα σατίριζε.

Ένας συμφοιτητής του, ο ιστορικός τέχνης, σήμερα, Ευγένιος Ματθιόπουλος τον θυμάται να μεταμφιέζεται και να πηγαίνει στη Σχολή "πότε σαν καμπούρης, πότε σαν γριά, ακολουθώντας ένα παιχνίδι ανατροπής των συμβάσεων και των ρυθμών της καθημερινότητας". Παράλληλα συμμετείχε και στις "συμβατικές" ας πούμε μορφές διαμαρτυρίας, όπως οι φοιτητικές κινητοποιήσεις εναντίον της δικτατορίας και η εξέγερση του Πολυτεχνείου.

Κι όσοι από τους ζακυνθινούς φοιτητές τον επισκεπτόμαστε τον θυμόμαστε να σκουπίζει καθημερινά το πεζοδρόμιο του σπιτιού του, όπως έκαναν οι νοικοκυραίοι στην Ζάκυνθο, απαγγέλλοντας όμως παράλληλα, στεντορεία τη φωνή: "Τούτη γης που την πατούμε, ούλοι μέσα θε να μπούμε!" σκορπίζοντας τον τρόμο στους περαστικούς, που είτε έφτυναν στον κόρφο τους, είτε έσπευδαν να βρουν ξύλο να χτυπήσουν, πρωί-πρωί.

http://giatonantoni.blogspot.com/

Οι ζακυνθινοί blogers για τον Άη-Λύπιο

Οι ζακυνθινοί blogers ανεβάζουν το θεμελιώδες έργο της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας «Η Γυναίκα της Ζάκυθος», συμπαραστεκόμενοι από κοινού στην προσπάθεια για την ιστορική και οικολογική διάσωση από τον αλόγιστο τουρισμό και ανάδειξη του χώρου του Άη- Λύπιου, όπου διαδραματίζεται το έργο.
"Ο Αη-Λύπιος", έργο του bloger Μπάμπη Πυλαρινού

Διονυσίου Σολωμού

H ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΗΣ ZΑΚΥΘΟΣ


ΚΕΦ. 1
1. Εγώ, Διονύσιος Ιερομόναχος, εγκάτοικος στο ξωκλήσι του Αγίου Λύπιου, για να περιγράψω ό,τι στοχάζουμαι, λέγω:
2. Ότι εγύριζα από το μοναστήρι του Αγίου Διονυσίου, όπου είχα πάει για να μιλήσω με ένα καλόγερο για κάτι υπόθεσες ψυχικές,
3. και ήταν η ώρα οπού θολώνουνε τα νερά, και είχα φθάσει στα Τρία Πηγάδια, και ήταν εκεί τριγύρου η γη όλο νερά, γιατί πάνε οι γυναίκες και συχνοβγάνουνε.
4. Εσταμάτησα σε ένα από τα Τρία Πηγάδια, και απιθώνοντας τα χέρια μου στο φιλιατρό του πηγαδιού, έσκυψα να ιδώ αν ήτουν πολύ νερό·
5. και το είδα σκεδόν γιομάτο, και είπα: Δόξα σοι ο Θεός·
6. γλυκιά η δροσιά που στέρνει για τα σπλάχνα του ανθρώπου το καλοκαίρι, μεγάλα τα έργα Του, και μεγάλη η αφχαριστία του ανθρώπου.
7. Και οι δίκαιοι κατά την Θεία Γραφή πόσοι είναι; Και συλλογίζοντας αυτό, επέσανε τα μάτια μου στα χέρια μου οπού ήτανε απιθωμένα στο φιλιατρό.
8. Και θέλοντας να μετρήσω με τα δάχτυλα τους δίκαιους, ασήκωσα από το φιλιατρό το χέρι μου το ζερβί, και κοιτώντας τα δάχτυλα του δεξιού είπα: Τάχα να είναι πολλά;
9. Και αρχίνησα και εσύγκρενα τον αριθμό των δικαίων οπού εγνώριζα, με αυτά τα πέντε δάχτυλα, και βρίσκοντας πως ετούτα επερισσεύανε, ελιγόστεψα το δάχτυλο το λιανό, κρύβοντάς το ανάμεσα στο φιλιατρό και στην απαλάμη μου·
10. και έστεκα και εθεωρούσα τα τέσσερα δάχτυλα για πολληώρα, και αιστάνθηκα μεγάλη λαχτάρα, γιατί είδα πως ήμουνα στενεμένος να λιγοστέψω, και κοντά στο λιανό μου δάχτυλο έβαλα το σιμοτινό του στην ίδια θέση.
11. Εμνέσκανε το λοιπόν αποκάτου από τα μάτια μου τα τρία δάχτυλα μοναχά, και τα εχτυπούσα ανήσυχα απάνου στο φιλιατρό, για να βοηθήσω το νου μου να εύρει κάνε τρεις δίκαιους.
12. Αλλά επειδή αρχινήσανε τα σωθικά μου να τρέμουνε σαν τη θάλασσα που δεν ησυχάζει ποτέ,
13. ασήκωσα τα τρία μου έρμα, και έκαμα το σταυρό μου.
14. Έπειτα, θέλοντας να αριθμήσω τους άδικους, έχωσα το ένα χέρι μες στην τζέπη του ράσου μου, και το άλλο ανάμεσα στο ζωνάρι μου, γιατί εκατάλαβα, αλίμονον!, πως τα δάχτυλα δεν εχρειαζόντανε ολότελα.
15. Και [ο] νους μου εζαλίστηκε από το μεγάλον αριθμό· όμως με παρηγορούσε το να βλέπω πως καθένας κάτι καλό είχε απάνου του.
16. Και μου ήρθε στο νου μου περσότερο από όλους αυτούς η Γυναίκα της Ζάκυθος, η οποία πολεμάει να βλάφτει τους άλλους με τη γλώσσα και με τα έργατα·
17. και γυρεύοντας να ιδώ εάν μέσα σε αυτή την ψυχή, εις την οποίαν αναβράζει η κακία του Σατανά, αν έπεσε ποτέ η απεθύμια του παραμικρού καλού,
18. έπειτα που εστάθηκα να συλλογιστώ καλά, ύψωσα το κεφάλι μου και τα χέρια μου στον ουρανό και εφώναξα: Θε' μου, καταλαβαίνω πως γυρεύω ένα κλωνί αλάτι μες στο θερμό.
19. Και είδα πως ελάμπανε αποπάνου μου όλα τ' άστρα, και εξάνοιξα την Αλετροπόδα οπού με ευφραίνει πολύ.
20. Και εβιάστηκα να κινήσω για το ξωκλήσι του Αγίου Λύπιου γιατί είδα πως εχασομέρησα. Και ήθελα να φθάσω για να περιγράψω τη Γυναίκα της Ζάκυθος.
21. Και ιδού καμία δωδεκαρία ψωρόσκυλα που ηθέλανε να μου εμποδίσουνε το δρόμο.
22. Και μη θέλοντας εγώ να τα κλωτζοβολήσω, για να μην εγγίξω την ψώρα και τα αίματα πού 'χανε, εστοχαστήκανε πως τα σκιάζουμαι,
23. και ήρθανε βαβίζοντας σιμότερά μου· όμως εγώ εκαμώθηκα πως σκύφτω να πάρω πέτρα
24. και έφυγαν όλα και εξεθύμαιναν τα κακορίζικα ψωριασμένα τη λύσσα τους, το ένα δαγκώνοντας το άλλο.
25. Αλλά ένας οπού εδιαφέντευε κάποια από τα ψωρόσκυλα, επήρε και αυτός μία πέτρα
26. και βάνοντας ο άθεος για σημάδι το κεφάλι εμέ του Διονύσιου του Ιερομόναχου, δεν το πίτυχε· γιατί από τη βία τη μεγάλη με την οποίαν ετίναξε την πέτρα, εστραβοπάτησε, και έπεσε.
27. Έτζι εγώ έφθασα στο κελί του Αγίου Λύπιου παρηγορημένος από τες μυρωδίες του κάμπου, από τα γλυκότρεχα νερά, και από τον αστρόβολον ουρανό, ο οποίος εφαινότουνα αποπάνου από το κεφάλι μου μία Ανάσταση.


ΚΕΦ. 2
1. Το λοιπόν, το κορμί της γυναικός, ήτανε μικρό και παρμένο.
2. Και το στήθος σκεδόν πάντα σημαδεμένο από τες αβδέλες που έβανε για να ρουφήξουν το τηχτικό, και αποκάτου εκρεμόντανε δυο βυζιά ωσάν καπνοσακούλες.
3. Και αυτό το μικρό κορμί επερπατούσε γοργότατα, και οι αρμοί της εφαινόντανε ξεκλείδωτοι.
4. Είχε το μούτρο της τη μορφή του καλαποδιού, και έβλεπες ένα μεγάλο μάκρο, αν εκοίταζες από την άκρη του πηγουνιού ώς την άκρη του κεφαλιού,
5. εις την οποία ήτανε μία πλεξίδα στρογγυλοδεμένη, και αποπάνου ένα χτένι θεόρατο.
6. Και όποιος ήθελε σιμώσει την πιθαμή για να μετρήσει τη γυναίκα, ήθελ' έβρει το τέταρτο του κορμιού στο κεφάλι.
7. Και το μάγουλό της εξερνούσε πάντα σάγριο, πότε ζωντανό και πότε πονιδιασμένο και μαραμένο.
8. Και άνοιγε κάθε λίγο ένα μεγάλο στόμα για ν' αναγελάσει τους άλλους, και έδειχνε τα κάτου δόντια τα μπροστινά μικρά και σάπια που εσμίγανε με τα απάνου πού 'τανε λευκότατα και μακρία.
9. Και μ' όλον πού 'τανε νια, οι μηλίγγοι και το μέτωπο, και τα φρύδια, και η κατεβασία της μύτης γεροντίστικα.
10. Πάντα γεροντίστικα, όμως ξεχωριστά όταν ακουμπούσε το κεφάλι της εις το γρόθο το δεξί μελετώντας την πονηρία.
11. Και αυτή η θωριά η γεροντίστικη ήτανε ζωντανεμένη από δυο μάτια λαμπρά και ολόμαυρα, και το ένα ήτανε ολίγο αλληθώρικο.
12. Και εστριφογυρίζανε εδώ και εκεί γυρεύοντας το κακό, και το βρίσκανε και όπου δεν ήτουν.
13. Και μες στα μάτια της άστραφτε ένα κάποιον τι που σ' έκανε να στοχαστείς, ότι η τρελάδα ή είναι λίγο που την άφησε ή κοντεύει να την τρικυμίσει.
14. Και τούτη ήταν η κατοικιά της ψυχής της της πονηρής και της αμαρτωλής.
15. Και εφανέρωνε την πονηρία και μιλώντας και σιωπώντας.
16. Και όταν εμιλούσε κρυφά για να βλάψει τη φήμη του ανθρώπου, έμοιαζε η φωνή της με το ψιθύρισμα του ψαθιού πατημένο από το πόδι του κλέφτη.
18. Και όταν εμίλειε δυνατά εφαινότουνα η φωνή της, εκείνη οπού κάνουν οι άνθρωποι για να αναγελάσουν τους άλλους.
19. Και μ' όλον τούτο, όταν ήτουν μοναχή επήγαινε στον καθρέφτη και κοιτώντας εγέλουνε και έκλαιε.
20. Και εθάρρειε πως είναι η ωραιότερη απ' όσες είναι στα Εφτάνησα.
21. Και ήταν για να χωρίζει ανδρόγενα και αδέλφια, επιδέξια σαν το Χάρο.
22. Και όταν έβλεπε στον ύπνο της το ωραίο κορμί της αδελφής της, εξύπναε τρομασμένη.
23. Ο φθόνος, το μίσος, η υποψία, η ψευτιά, της ετραβούσανε πάντα τα σωθικά,
24. σαν τα βρωμόπαιδα της γειτονιάς, τα βλέπεις ξεντερολοϊσμένα και λερωμένα, να σημαίνουν τα σήμαντρα του πανηγυριού, και βουρλίζουν τον κόσμο.

Εδώ σταματάει, κάπως απότομα, το δεύτερο κεφάλαιο, αφήνοντας έξι σελίδες άγραφες.
Το επόμενο κεφάλαιο, ο Σολωμός το είχε αριθμήσει ― συμβατικά, λέει ο Πολίτης ― πρώτα 18ο και αργότερα 20ό. Ένα είναι βέβαιο: αρχικά, το κεφάλαιο που θα διαβάσουμε τώρα, περιλάμβανε 50 παραγράφους, τις οποίες κατόπι ο Σολωμός υποδιαίρεσε σε 11 + 38 παραγράφους, δημιουργώντας έτσι δύο ανισομεγέθη κεφάλαια.


ΚΕΦ. [3]
1. Και εσυνέβηκε αυτές τες ημέρες, οπού οι Τούρκοι επολιορκούσαν το Μισολόγγι, και σκεδόν ολημέρα και συχνά και τη νύχτα έτρεμε η Ζάκυθο από το κανόνισμα το πολύ·
2. και πολλές γυναίκες Μισολογγίτισες επερπατούσαν τριγύρω γυρεύοντας για τους άνδρες τους, για τα παιδιά τους, για τ' αδέλφια τους, που επολεμούσανε.
3. Στην αρχή εντρεπόντανε νά 'βγουνε και επροσμένανε να βραδιάσει για ν' απλώσουν το χέρι, επειδή δεν ήτανε μαθημένες.
4. Και είχανε δούλους και γίδια, και πρόβατα και βόιδια πολλά.
5. Ακολούθως εβιαζόντανε και εσυχνοτηράζανε από το παρεθύρι τον ήλιο πότε να βασιλέψει για νά 'βγουνε.
6. Αλλά όταν επερισσέψανε οι χρείες, εχάσανε την ντροπή, ετρέχανε ολημερνίς.
7. Και όταν εκουραζόντανε, εκαθόντανε στ' ακρογιάλι, και συχνά ασηκώνανε το κεφάλι ν' ακούσουνε, γιατί εφοβόντανε μη πέσει το Μισολόγγι.
8. Και τες έβλεπε ο κόσμος να τρέχουνε τα τρίστρατα, τα σταυροδρόμια, τα σπίτια, τα ανώγεια και τα χαμώγεια, τες εκκλησίες, τα ξωκλήσια, γυρεύοντας.
9. Και ελαβαίνανε χρήματα, πανιά για τους λαβωμένους,
10. και δεν τους έλεγε κανένας το όχι, γιατί οι ρώτησες των γυναικών ήτανε τες περσότερες φορές συντροφευμένες από τες κανονιές του Μισολογγιού, και η γη έτρεμε αποκάτου από τα πόδια μας.
11. Και οι πλέον πάνφτωχοι εβγάνανε το οβολάκι τους και το δίνανε και εκάνανε το σταυρό τους κοιτάζοντας κατά το Μισολόγγι και κλαίοντας.


ΚΕΦ. [4]
1. Ωστόσο η Γυναίκα της Ζάκυθος είχε στα γόνατα τη θεγατέρα της και επολέμαε να την καλοπιάσει, γιατί ήθελε νά μπει εκεί πού 'τανε το κρεβάτι, και η Γυναίκα δεν ήθελε.
2. Έβαλε, το λοιπόν, το ζουρλάδι τα μαλλιά της αποπίσω από τ' αυτιά, γιατί η ανησυχία τής τά 'χε πετάξει, και έλεγε φιλώντας τα μάτια της θυγατρός της:
3. «Μάτια μου, ψυχή μου, να γένεις καλή, να παντρευτείς, και να βγαίνουμε και να μπαίνουμε, και να διαβάζουμε τη Θεία Γραφή και τη Χαλιμά».
4. Και αφού την εχάιδεψε, και της φίλησε τα μάτια και τα χείλα, την άφησε απάνου στην καθίκλα λέοντάς της: «Να και ένα καθρεφτάκι, και κοιτάξου που εισ' όμορφη και μου μοιάζεις».
5. Και η κόρη, που δεν ήτανε μαθημένη με τα καλά, ησύχασε, και από τη χαρά της εδάκρυσε.
6. Και η Γυναίκα εκίνησε για να πάει εκεί που είναι το κρεβάτι, αλλά άκουσε μεγάλη ταραχή ποδιών, οπού πάντοτες αύξαινε.
7. Και εσταμάτησε κοιτάζοντας κατά την θύρα και φουσκώνοντας τα ρουθούνια της.
8. Και ιδού παρεσιάζονται ομπρός της οι γυναίκες του Μισολογγιού· εβάλανε το δεξί τους στα στήθια και επροσκυνήσανε· και εμείνανε σιωπηλές και ακίνητες.
9. «Και έτζι δα, πώς την κάνουμε; Θα παίξουμε; Τι ορίζετε, κυράδες; Εκάμετε ανεβαίνοντας τόση ταραχή με τα συρτοπάπουτζα, που λογιάζω πως ήρθετε να μου δώσετε πρoσταγές».
10. Και όλες εμείνανε σιωπηλές και ακίνητες· αλλά μία είπε: «Αμ' έχεις δίκιο, είσαι στην πατρίδα σου και στο σπίτι σου, και εμείς είμαστε ξένες και όλο σπρώξιμο θέλουμε».
11. Και ετότες η Γυναίκα της Ζάκυθος αποκρίθηκε: «Κυρά πολύξερη, όλα τα χάσετε, αλλά από εκείνο που ακούω η γλώσσα σάς έμεινε.
12. »Είμαι στην πατρίδα μου και στο σπίτι μου; Και η αφεντία σου, δεν ήσουνα στην πατρίδα σου και στο σπίτι σου;
13. »Και τι σας έλειπε, και τι κακό είδετε από τον Τούρκο;
14. »Δε σας άφηνε φαϊτά, δούλους, περιβόλια; και, δόξα σοι ο Θεός, είχετε περσότερα από εκείνα που έχω εγώ.
15. »Σας είπα εγώ ίσως, να χτυπήστε τον Τούρκο, που ερχόστενε τώρα σε με να μου γυρέψετε και να με βρίσετε;
16. »Ναίσκε! Εβγήκετε όξω να κάμετε παλικαρίες, και κάτι εκάμετε στην αρχή, γιατί επήρετε την Τουρκιά ξάφνου.
17. »Και ποιος εμπόρειε ποτέ του να υποφτεφτεί τέτοια προδοσία; Το θέλει ο Θεός; Δεν ανακατωνόστενε με δαύτον μέρα και νύχτα;
18. »Τόσο κάνει κ' εγώ να τρέξω μες στο ξημέρωμα με το μαχαίρι στο λαιμό του αντρός μου (που να τόνε πάρει ο διάολος).
19. »Και τώρα που βλέπετε πως πάνε τα πράματά σας κατά, θέλτε να πέσει το βάρος απάνου μου.
20. »Καλή, μα το ναι! Αύριο πέφτει το Μισολόγγι, βάνουνε σε τάξη την Ελλάδα τη ζουρλή οι βασιλιάδες, εις τους οποίους έχω όλες μου τες ελπίδες.
21. »Και όσοι μένουνε από τον ξελοθρεμό, έρχονται στη Ζάκυθο να τους θρέψουμε, και με την κοιλιά γιομάτη μας βρίζουνε».
22. Λέοντας, εσώπησε ολίγο, κοιτάζοντας μες στα μάτια τες γυναίκες του Μισολογγιού.
23. «Και έτζι ξέρω και μιλώ και εγώ, ναι ή όχι; Και τώρα δα, τι ακαρτερείτε; Εβρήκετε ίσως ευχαρίστηση να με ακούτε να μιλώ;
24. »Εσείς δεν έχετε άλλη δουλειά πάρα να ψωμoζητάτε· και, να πούμε την αλήθεια, στοχάζουμαι πως θε νά 'ναι μία θαράπαψη, για όποιον δεν ντρέπεται.
25. »Αλλά εγώ έχω δουλειά. Ακούστε; Έχω δουλειά».
26. Και φωνάζοντας τέτοια, δεν ήτανε πλέον το τριπίθαμο μπουρίκι, αλλά εφάνηκε σωστή.
27. Γιατί ασηκώθηκε με μεγάλο θυμό στην άκρη των ποδιών, και μόλις άγγισε το πάτωμα· και εγρύλωσε τα μάτια, και το άβλαφτο μάτι εφάνηκε αλληθώρικο, και το αλληθώρικό 'σιαξε.
28. Και όποιος την έβλεπε να ξανάρθει στην πρώτη της μορφή, έλεγε: Ο διάβολος ίσως την είχε αδράξει, αλλά εμετάνωσε και την άφησε, για το μίσος που έχει του κόσμoυ.
29. Και η θυγατέρα της κοιτάζοντάς την εφώναξε· και οι δούλοι εξαστοχήσαν την πείνα τους, και οι γυναίκες του Μισολογγιού εκατέβηκαν χώρις να κάμουνε ταραχή.
30. Ετότες, η Γυναίκα της Ζάκυθος, βάνοντας την απαλάμη απάνου στην καρδιά της, και αναστενάζοντας δυνατά, είπε:
31. «Θε' μου, πώς μου χτυπάει η καρδιά, που μου έπλασες τόσο καλή!
32. »Με συγχύσανε αυτές οι πόρνες! Όλες οι γυναίκες του κόσμου είναι πόρνες·
33. »αλλά εσύ, κόρη μου, δεν θε νά 'σαι πόρνη σαν την αδελφή μου και σαν τες άλλες γυναίκες του τόπου μoυ.
34. »Κάλλιο θάνατος! Και εσύ, μάτια μου, εσκιάχτηκες; έλα, στάσου ήσυχη, γιατί αν αναδευτείς από αυτή την καθίκλα, κράζω ευτύς οπίσω εκείνες τες στρίγγλες και σε τρώνε».
35. Και οι δούλοι είχαν πάγει στο μαγερίο, χωρίς να καρτερέσουν την προσταγή της Γυναικός, και εκεί άρχισαν να μιλούν για την πείνα τους.
36. Και η γυναίκα ετότες εμπήκε εκεί όπου ήτανε το κρεβάτι.
37. Και σε λίγο άκουσα το κρεβάτι να τρίξει πολύ· και ανάμεσα στο τρίξιμο εβγαίνανε λαχανιάσματα και γογγυσμοί,
38. καθώς κάνουν οι βαστάζοι, όταν οι κακορίζικοι έχουν βάρος εις την πλάτη τους ανυπόφορτο.
39. Και έφυγα από την πέτρα του σκανδάλου, εγώ Διονύσιος Ιερομόναχος, και ότι έβγαινα από τη θύρα του σπιτιού απάντηξα τον άνδρα της Γυναικός, οπού ανέβαινε.

Εδώ ο Σολωμός είχε αφήσει άγραφες δύο σελίδες.
Το επόμενο κεφάλαιο φαίνεται να τον βασάνισε περισσότερο από κάθε άλλο στην πρώτη μορφή. Ουσιαστικά, καθαρογραμμένες είναι μονάχα οι 4 πρώτες παράγραφοι -το υπόλοιπο κείμενο φαίνεται να ανήκει σε λίγο υστερότερη επεξεργασία, η οποία ωστόσο κατέληξε εν μέρει σε μια χωριστή καθαρογραμμένη σελίδα. Η δυσκολία προφανώς οφειλόταν κυρίως στον συμβατικά υπερφυσικό χαρακτήρα αυτού του κεφαλαίου, και πιθανώς στην επιθυμία του Σολωμού να σώσει κάτι από το πρώτο σχεδίασμα των «Ελεύθερων Πολιορκισμένων».


KEΦ. [5]
1. Και ακλούθησα τες γυναίκες του Μισολογγιού, οι οποίες εστρωθήκανε στ' ακρογιάλι, και εγώ ήμουνα αποπίσω από μία φράχτη και εκοίταζα.
2. Και κάθε μία έβαλε το χέρι και έβγαλε ό,τι και αν εμάζωξε, και εκάμανε ένα σωρό.
3. Και μία απ' αυτές, απλώνοντας το χέρι, και ψηλαφίζοντας το γιαλό: «Αδελφάδες», εφώναξε,
4. »ακούτε, αν έκαμε ποτέ τέτοιο σεισμό σαν και τώρα το Μισολόγγι: ίσως νικάει, ίσως πέφτει».
...........................................................................................................................................
Και εκίνησα για να φύγω και είδα αποπίσω από την εκκλησία (ιδές πώς τη λένε) μία γριούλα όπου είχε στήσει ανάμεσα στα χόρτα μικρά κεράκια, και έκαιε λιβάνι, και τα κεράκια στην πρασινάδα ελάμπανε και το λιβάνι ανέβαινε ― και ασήκωνε τα ξερόχερα παίρνοντας από το λιβάνι, και κλαίοντας και αναδεύοντας το ξεδοντιασμένο στόμα επαρακάλειε. Και εγώ
...........................................................................................................................................
Ετότες εταραχτήκανε τα σωθικά μου, και έλεγα πως ήρθε ώρα να ξεψυχήσω. Και ευρέθηκα σε σκοτεινό τόπο και βροντερό, που εσκιρτούσε σαν κλωνί στάρι στο μύλο που αλέθει ογλήγορα, ωσάν το χόχλο στο νερό που αναβράζει. Ετότες εκατάλαβα πως εκείνο ήτανε το Μισολόγγι. Αλλά δεν έβλεπα μήτε το κάστρο, μήτε το στρατόπεδο, μήτε τη λίμνη, μήτε τη θάλασσα, μήτε τη γη που επάτουνα, μήτε τον ουρανό. Πολιορκισμένους και πολιορκούμενους [sic] και όλα τα έργα τους και όλα τα πάντα, τα εκατασκέπαζε μαυρίλα και πίσσα γιομάτη λάμψη, βροντή, και αστροπελέκι. Και ύψωσα τα χέρια μου και τα μάτια μου να κάμω δέηση. Και ιδού μες στην καπνίλα μία μεγάλη γυναίκα με φόρεμα μαύρο σαν του λαγού το αίμα, όπου η σπίθα έγγιζε και εσβενότουνα. Και με φωνή που εφαινότουνα πως νικάει την ταραχή του πολέμου, άρχισε:

Το χάραμα επήρα
του ήλιου το δρόμο
κρεμώντας τη λύρα
τη δίκαιη στον ώμο.
Κι απ' όπου χαράζει
ώς όπου βυθά κ.τ.λ.
...........................................................................................................................................
Και ότι είχε αποτελειωμένα τα λόγια της η θεά, οι δικοί μας εκάνανε φοβερές φωνές για τη νίκη που εκάνανε. Και οι δικοί μας και όλα μού εγίναν άφαντα, και τα σωθικά μου πάλι φοβερά εταραχτήκανε, και μου φάνηκε πως εκουφάθηκα και εστραβώθηκα ― Και σε λίγο είδα ομπρός μου τη γριούλα, και τα κεράκια ήταν λιωμένα και εμείνανε τα στερνά λιώματα στα χορτάρια, και το λιβάνι τελειωμένο. Και η γριούλα οπού μου έλεγε: «Δόξα σοι ο Θεός, ιερομόναχε, έλεα πως κάτι σού 'ρθε. Σέ 'κραζα, σε κούνεια, και δεν άκουγες τίποτες, και τα μάτια σου εσταμάτηζαν στον αέρα, ενώ τώρα στα στερνά η γης εσκιρτούσε σαν το χόχλο στο νερό που αναβράζει ― τώρα ότι έπαψε, που ετελειώσανε τα κεράκια και το λιβάνι. Λες οι δικοί μας να εκερδέσανε;». Και εκίνησα με το Χάρο μες στην καρδιά μου να φύγω. Και η γριούλα, έπειτα που [μου] φίλησε το χέρι, κάνοντας μία μετάνοια, είπε: «Και τι παγωμένο πού 'ναι το χέρι σου».


ΚΕΦ. [6]
1. Και εκοίταξα τριγύρου, και δεν έβλεπα τίποτες, και είπα:
2. Ο Κύριος δεν θέλει να ιδώ άλλο, και γυρίζοντας το πρόσωπο όπου ήταν οι πλάτες μου εκίνησα για να πάω στον Άι Λύπιο.
3. Αλλά άκουσα να τρέμει η γη αποκάτου από τα πόδια μου, και πλήθος αστραπές εγιόμοζαν τον αέρα, πάντα αυξαίνοντας τη γοργότητα και τη λάμψη,
4. τόσο που έσπρωξα ομπρός τα χέρια μου καθώς κάνει ο άνθρωπος οπού δεν έχει το φως του.
5. Και εβρέθηκα οπίσω από ένα καθρέφτη, ανάμεσα σ' αυτόνε και στον τοίχο· και ο καθρέφτης είχε τον ψήλο της κάμερας.
6. Και μία φωνή δυνατή και ογλήγορη μου εβάρεσε στο δεξί μου αυτί, λέγοντας:
7. «Ω Διονύσιε lερομόναχε, τα μέλλοντα θε να γίνει τώρα για σε παρόν· ακαρτέρει και βλέπεις εκδίκησην του Θεού».
8. Και μία άλλη φωνή, ομοίως λεπτή, μου εμουρμούρισε στο ζερβί μου αυτί τα ίδια λόγια, τραυλίζοντας.
9. Και αυτήν [η] δεύτερη φωνή ήτανε ενού γέρου που εγνώρισα, όμως εθαύμαξα γιατί ήταν η πρώτη φορά που άκουα την ψυχή του ανθρώπου να τραυλίζει.
10. Και εκοίταξα ανάερα για να ξανοίξω πούθεν εβγαίνανε αυτές οι φωνές, και δεν είδα παρά τους δυο χοντρούς και μακριούς πέρονους που εβγαίνανε από τον τοίχο, στους οποίους ακουμπούσε ο καθρέφτης δεμένος από τη μέση.
11. Και μη ξανοίγοντας τίποτες, αναστέναξα βαθιά, και καθώς κάνει ο άνθρωπος οπού βρίσκεται γελασμένος, αγρίκησα μυρωδιά από λείψανο,
12. και εβγήκα απόκει, και εκοίταξα, τριγύρου και είδα:
13. Είδα αντίκρυ από τον καθρέφτη, στην άκρη της κάμερας, ένα κρεβάτι· και εφαινότουνα πως δεν ήτουνα μέσα τίποτες, και απάνου πολύ μύγα κουλουμωτή.
14. Και απάνου στο προσκέφαλο είδα σα μία κεφαλή ακίνητη e mince σαν εκείνες που κάνουνε στα χέρια τους και στα στήθια τους οι πελαγίσοι με το βελόνι.
15. Και είπα μέσα μου: ο Κύριος μού έστειλε ετούτη τη θέα, για σύμβολο σκοτεινό της θέλησής του.
16. Για τούτο εγώ, παρακαλώντας θερμά τον Κύριον να καταδεχτεί να με βοηθήσει για να καταλάβω αυτό το σύμβολο, εσίμωσα το κρεβάτι.
17. Και ανανοήθηκα πως κάτι αναδεύτηκε μες στα σεντόνια που ήτανε λερωμένα, ξεντερολοϊσμένα και αιματωμένα.
18. Και κοιτάζοντας καλύτερα στην εικόνα του προσκέφαλου, εταραχτήκανε τα σωθικά μου, γιατί από ένα κίνημα που έκαμε με το στόμα εγνώρισα τη Γυναίκα της Ζάκυθος που εκοιμότουνα σκεπασμένη από το σεντόνι ώς το λαιμό, όλη φθαρμένη από το τηχτικό.


ΚΕΦ. [7]
1. Αλλά εκαλοκοίταξα εκείνον τον ύπνο, και εκατάλαβα που ήθελε βαστάξει λίγο, για να δώσει τόπο του αλλουνού, πού 'ναι χώρις ονείρατα.
2. Και επειδή εκεί μέσα δεν ήτανε ούτε φίλος, ούτε δικός, ούτε γιατρός, ούτε πνεματικός, εγώ, Διονύσιος Ιερομόναχος, έσκυψα, και με τα καλά τής έλεγα να ξαγορευτεί.
3. Και αυτή εμισάνοιξε το στόμα της και έδειξε τα δόντια της, ακλουθώντας να κοιμάται.
4. Και ιδού η πρώτη φωνή, η αγνώριστη, που μού 'πε στο δεξί αυτί: «Η δύστυχη θρέφει πάντα στο νου της φούρκες, φυλακές, και Τούρκους που νικάνε και Γραικούς οπού σφάζονται.
5. »Τούτη τη στιγμή ένα βλέπει στον ύπνο της, το πράγμα που πάντοτες απεθύμουνε: ήγουν την αδελφή της που διακονεύει και για τούτο την είδες τώρα που εχαμογέλασε».
6. Και η δεύτερη φωνή, που εγνώριζα, εξαναείπε τα ίδια λόγια τραυλίζοντας, και κάνοντας ένα σωρό όρκους καθώς εσυνηθούσε:
7. «Αλήθεια μα-μα-μαααα την Παναγία, α-α-α-αλήθεια μ-μ-μ-μα τον Άι Νικόλα, αλ-λ-λ-λήθεια, μααααα τον Άι Σπυρίδωνα, αλήθεια μα τ' αγνάχραρα-χραχρα-γράχναντα μυστήρια του Θεού».
8. Ξάφνου η Γυναίκα έβγαλε το χέρι από το σεντόνι και εχτύπησε, και οι μύγες ασηκωθήκανε.
9. Και ανάμεσα στη βουή οπού εκάνανε, άκουσα τη φωνή της Γυναικός, οπού εφώναζε: «Όξω, πόρνη, από 'δω· δε σου δίνω μήτε ένα ψίχαλο!»
10. Και ετίναξε το χέρι όξω από το κρεβάτι σα για να διώξει μακρία την αδελφή της που της φαινότουνα πως ήλθε να διακονέψει.
11. Και εξεσκεπάστηκε σκεδόν όλη, και εφάνηκε ένα ψοφογάτζουλο που ήτανε σκεπασμένο από την κροπιά, και έρχεται ένας ανεμοστρούφουλας, και το ξεσκεπάζει.
12. Αλλά σπρώχνοντας το χέρι της όξω από το κρεβάτι για να διώξει την αδελφή της, εχτύπησε σε μια κάσα πεθαμένου, που εβρέθηκε εκεί ξάφνου, και εκόπηκε το όνειρο της αμαρτωλής.
13. Και άνοιξε τα μάτια της· και βλέποντας την κάσα ανατρίχιασε, γιατί εσκιάχτηκε μη τη βάλανε εκεί στοχάζοντάς τηνε πεθαμένη.
14. Και ετοιμαζότουνα να φωνάξει δυνατά για να δείξει πως δεν επέθανε, αλλά ιδού προβαίνει από την κάσα μια κεφαλή γυναίκεια φθαρμένη και αυτή από το τηχτικό, που αγκαλά και πλέον ηλικιωμένη, πολύ της έμοιαζε.
15. Τραβιέται, πηδάει στη ζερβιά του κρεβατιού, αλλά εχτύπησε τη μούρη της σε μίαν άλλη κάσα και όξω από αυτή ένα κεφάλι γέρου, και ήτανε ο γέρος που εγνώριζα.
16. Και έτζι εγνώρισα ότι έμελλε της Γυναικός βρεθεί, πριν ξεψυχήσει, ανάμεσα στον πατέρα της και στη μάνα της.
17. Και έφριξα και έστριψα στην αντίκρυ μερία το πρόσωπό μου, και εξανάσανε το μάτι μου στον καθρέφτη, ο οποίος δεν έδειχνε παρά τη Γυναίκα μοναχή.
18. Γιατί τα σώματα των άλλων δυο ησυχάσανε στο μνήμα τους, από τα οποία θα πεταχτούν όταν βαρέσει η Σάλπιγγα.
19. Μαζί μ' εμέ το Διονύσιο τον Ιερομόναχο, μαζί με τη Γυναίκα της Ζάκυθος, μαζί με όλα τα τέκνα του Αδάμ στη μεγάλη κοιλάδα του Ιωσαφάθ.
20. Και άρχισα να συλλογιστώ απάνου στη δικαιοσύνη του Θεού, που θε νά 'ναι αυτή την ημέρα φανούσιμη· και το μάτι (προσηλωμένο στον καθρέφτη) εσυγχίστηκε από το λογισμό.
21. Αλλά ακολούθως ο λογισμός εσυγχίστηκε από το μάτι.
22. Επειδή, στριφογυρίζοντας εγώ έπειτα τα μάτια εδώ και εκεί, καθώς κάνει ο άνθρωπος που συλλογίζεται πράμα δύσκολο που πολεμάει να καταλάβει,
23. είδα από την κλειδωνότρουπα, που κάτι εμπόδιζε το φως· και εβάστουνε πολληώρα και έπειτα εξαναφαινότουνα,
24. και ακουότουνα ακολούθως ένα μουρμουρητό στην άλλη κάμερα· και δεν εκαταλάβαινα τίποτες· και εξανακοίταξα στο μέρος della νisiοne.
25. Και ήτανε μεγάλη σιωπή, και δεν άκουες να βουίζει μήτε μια μύγα από τόσο πλήθος· γιατί ήτανε όλες μαζωμένες εις τον καθρέφτη,
26. ο οποίος εις πολλά μέρη επαράσταινε το χρώμα del νelο που το βάνουνε όταν λείπει για πάντα κανένας από τη φαμελιά.

Εδώ ακολουθεί άλλο ένα προβληματικό κεφάλαιο. Αρχικά ο Σολωμός είχε καθαρογράψει μονάχα τις δύο πρώτες παραγράφους και είχε αφήσει κενή την υπόλοιπη σελίδα ― ωστόσο, στην επόμενη σελίδα συνεχίζει, μάλλον χωρίς ουσιώδες χάσμα με τα προηγούμενα, αλλά χωρίς να αριθμεί τις παραγράφους. Οπωσδήποτε, τούτο είναι το πιο σύντομο από όλα τα κεφαλαία της πρώτης μoρφής.


ΚEΦ. [8]
1. Αλλά η μάνα της, χωρίς να κοιτάξει κατά την θύρα, χωρίς να κοιτάξει τη θεγατέρα της, χωρίς να κοιτάξει κανέναν, αρχίνησε:
2. «Ετούτη τη στιγμή το μάτι και το αυτί του παιδιού σου σε παραμονεύει από την κλειδωνότρουπα, και σε απομακραίνει γιατί σκιάζεται το κακό σου· και έτζι έκαμε[ς] και εσύ μ' εμέ.
...........................................................................................................................................
[3] «Για τούτο σόδωσα την κατάρα μου εις την πίκρα της ψυχής μου, όταν ασήμαιναν όλες οι εκκλησίες την ημέρα του Πάσχα,
[4] »σ' την ξανάδωσα μία ώρα πριν ξεψυχήσω, και τώρα σ' την ξαναδίνω, κακό και ανάποδο θηλυκό,
[5] »και η τρίδιπλη κατάρα θέλει είναι αληθινή και ενεργητική στο κορμί σου και στην ψυχή σου, καθώς είναι αληθινά και ενεργητικά στον φαινούμενο και στον αόρατο κόσμο τα τρία προσώπατα της Αγίας Τριάδας».
[6] Έτζι λέοντας έβγαλε ένα ζωνάρι που ήτανε του ανδρός της, το χουχούλισε τρεις φορές και το πέταξε μες στα μούτρα της.
[7] Ετότε ο γέρος ανακατώθηκε μες στην κάσα του, ασήκωσε το δάχτυλο κατά τη θεγατέρα του και ετραύλισε την κατάρα του.

«Kεφάλαιον ύστερον» ονόμασε εξαρχής ο Σολωμός το τελευταίο κεφάλαιο που θα διαβάσουμε εδώ. Αργότερα πρόσθεσε άλλο ένα «Kεφάλαιον ύστερον» και ακόμη αργότερα σχεδίασε ένα περαιτέρω «capitοΙο uItimο». Όμως για μας, τώρα, «Η Γυναίκα της Ζάκυθος» τελειώνει ως εξής:


Kεφάλαιον ύστερον
1. Και ο πατέρας και η μάνα αναληφτήκανε. Και η Γυναίκα, μονάχα ετότες άκουσε δύναμη να μπορέσει να πεταχτεί,
2. και εχύθηκε πηδώντας ψηλά, σαν τ' άστρο το καλοκαίρι, που στον αέρα χύνεται δέκα οργιές άστρο.
3. Και εβρέθηκε στον καθρέφτη, στον οποίον εχτύπησε, και οι μύγες εφύγανε, και εβουίζανε στο πρόσωπό της.
4. Και αυτή, λογιάζοντας πως ήταν οι γονέοι της, που την αδράχνανε από το μούτρο, έτρεχε εδώ και εκεί
5. ανοιγοκλειώντας τη φούχτα κάτι νά 'βρει για διαφέντεψη, και ήβρηκε το ζωνάρι, και με κείνο άρχισε να χτυπάει,
6. και όσο εχτυπούσε, τόσο οι μύγες εβουίζανε, και τόσο αυτή εκατατρόμαζε, όσο που τέλος πάντων έχασε το νου της ολότελα.
7. Και τρέχοντας με το κοντό πουκάμισο, που είχε κάμει κοντό από τη φιλαργυρία της, έπαιξε το μάτι της στον καθρέφτη
8. και εσταμάτηξε, και δεν εγνώρισε τον εαυτό της, και άπλωσε το δάχτυλό της και αναγέλασε.
9. «Ω κορμί! Ω κορμί! Τι πουκάμισο; Ε! Καταλαβαίνω εγώ· και ποιος πονηρός μπορεί να μου κρύψει την πονηρία του; Εκείνο το πουκάμισο με κάνει να καταλάβω πως καμώνεται τρέλα για να 'ν' έτοιμο να κριματίσει.
10. »Αλλά ποιος νά 'ναι; Μα την αλήθεια, που της μοιάζει ολίγο: αα! εισ' εσύ, μπομπόκορμο, βρωμοπόρνη, μυγόχεσμα του σπιταλιού, τζίμπλα της γουρούνας, γαϊδούρα, κροπολόγα, σκατή!
11. »Να τέλος πάντων ό,τι σου επροφήτεψα· και οι χίλιοί σου ηγαπημένοι; Δεν σ' έμεινε μήτε δισκάρι να διακονεύεις με δαύτο.
12. »Είσαι στα χέρια μου· τι θέλεις να σου κάμω, ψυχικό; Τώρα σ' το κάνω. Να ιδώ α' σου μείνει φωνή να πεις πως είμαι μουρλή».
13. Έτζι λέοντας, έκαμε ένα γύρο και εβάλθηκε με μεγάλη λύσσα να χορεύει, και το πουκάμισο εβρισκότουνα στο πρόσωπό της.
14. Και στη ζέστα του χορού έκανε με το ζωνάρι μια θηλιά και ο χορός εβάσταξε όσο να κάμει τη θηλιά.
15. Και αφού την ετέλειωσε, είπε: «Ακλούθα με αποπίσω από τον καθρέφτη, να σου κάμω το ψυχικό.
16. »Γιατί έρχεται κάπου-κάπου ο γάιδαρος ο γιατρός, οπού θα σ' έχει και εκείνος, και του σκαρφίστηκε πως είμαι άρρωστη».
17. Και επήγε οπίσω από τον καθρέφτη, και την άκουα να κάνει μεγάλη ταραχή.
18. Και η ταραχή έπαψε και έκαμε ένα γέλιο μεγάλο που αντιβούισε η κάμερα, και με φωνή πνιμένη από την ευχαρίστηση είπε: «Να, μάτια μου, το ψυχικό».
19. Τότε έπεσα με τα γόνατα χάμου να κάμω δέηση για να την κάμει ο Κύριος να μην είναι έξω φρενών κάνε για το λίγο ακόμη πόχει να ζήσει.
20. Και τελειωμένη η δέηση, εκοίταξα χάμου οπίσω από τον καθρέφτη στοχάζοντάς τηνε λιγωμένη. Και δεν ήτον εκεί.
21. Και αιστάνθηκα το αίμα μου να τραβηχτεί από τα μάγουλά μου,
22. και έπεσε το κεφάλι απάνου στα στήθια μου, και είπα μέσα μου:
23. Ο Θεός ξέρει πού έφυγε η δύστυχη ενώ επαρακάλεια για αυτήν με τη θέρμη της ψυχής μου.
24. Και επέρασα πέρα, με το κεφάλι σκυφτό και στοχασμένο, να πάω να την εύρω.
25. Και άκουσα στο μέτωπο κάποιον τι που με χτύπησε,
26. και έπεσα ξαφνισμένος τ' ανάσκελα. Και είδα την Γυναίκα της Ζάκυθος που εκρεμότουνα και εκυμάτιζε.

(από το «H Γυναίκα της Zάκυθος. Mία νέα ανάγνωση της πρώτης μορφής παρουσιασμένη από τον Γ. Π. Σαββίδη», Περίπλους, Γ΄ 10, Άνοιξη-Kαλοκαίρι 1986)

Εορταστικές αγοραστικές μιζέριες

Όσο θυμάμαι τον εαυτό μου, με όποια κυβέρνηση, πάντα κανένα εικοσαήμερο πριν από κάθε μεγάλη ελληνική γιορτή, ξαμολιούνται τα σαίνια της δημοσιογραφίας για να διεκτραγωδήσουν, αλλά σε καθημερινή βάση, την ανήκουστη ...κάθε φορά άνοδο των "εορταστικών τροφίμων".

Άπιαστο το πασχαλινό αρνάκι, πέταξε στα ύψη φέτος η γαλοπούλα, απογειώθηκε η λαγάνα, κοκ. Κι ο έλληνας, του οποίου, φαίνεται, τα βιώματα από εθνικές καταστροφές και μακροχρόνιες σκλαβιές έχουν καταστήσει αναπόσπαστο στοιχείο του εορταστικού του κλίματος τη μιζέρια, ηδονίζεται αναλογιζόμενος τι έχει να πάθει, όταν θα πάει να ψωνίσει. Λες και πρόκειται να αγοράσει κοπάδια ολόκληρα από αρνιά και γαλοπούλες ή δυο-τρεις φούρνους λαγάνες!

Μα με τόσες αλλεπάλληλες αυξήσεις δεν θα έπρεπε πια να ψωνίζουμε για το περίφημο "γιορτινό τραπέζι" μας από την αγορά, αλλά από του Λαλαούνη!

Κι από κοντά οι εκπρόσωποι των κομμάτων, εναλλασόμενοι στους ρόλους κατήγορου και κατηγορουμενου, ανάλογα με το ποιος είναι πάνω κάθε φορά.

Όλος αυτός ο εθιμικώ δικαίω θρήνος και κοπετός εξαφανίζεται ως δια μαγείας την επομένη της εορτής και αυτομάτως ξεχνιούνται και τα είκοσι-τριάντα παραπανήσια ευρώ που πληρώσαμε.

Όπως παγίως λησμονιούνται τα διάφορα νταβατζιλίκια, που μονίμως και μηνιαίως αδιαμαρτύρητα, ως μη οφείλαμε, θέλοντας και μη κατάβάλουμε. Πχ. εκείνο της ΕΡΤ με κάθε λογαριασμό της ΔΕΗ, αφού σε αυτή τη χοάνη κομματικών ρουσφετιών και αργομίσθων δεν φτάνουν για να επιβιώσει τα έσοδα από τη διαφήμιση, όπως φτάνουν σε όλα τα ιδιωτικά κανάλια, ούτε οι ετήσιες κρατικές επιχορηγήσεις.

Ήρθε η ώρα της σκέψης του Μάο!

Από συνέντευξη του Αλέξη Τσίπρα, στο περιοδικό Shooligans.

Απαντά σε ερωτήσεις νεαρών δημοσιογράφων, που ως νεαροί, παραμένουν "ασεβείς" προς στις εξουσίες:

-Είπες ότι θαυμάζεις τη "διαχρονική σκέψη του Μάο". Πως μπορείς να θαυμάζεις μια σκέψη που η εφαρμογή της στην Κίνα έφερε λογοκρισία, φυλακίσεις, δολοφονίες;

-Η σκέψη πίσω από την Πολιτιστική Επανάσταση του Μάο είναι ό,τι πρέπει συνεχώς να αμφισβητούμε τις δομές και την νομενκλατούρα, ακόμα και όταν είμαστε μέσα στην 'επαναστατική διαδικασία'.

-Μα αυτό είναι αστείο! Δηλαδή ο Μάο στη θεωρία ενθάρρυνε την αμφισβήτηση και στην πράξη επέβαλε λογοκρισια;

-Ο Μάο εκτιμούσε πως αυτό που κάνει είναι ένα βήμα προς τη σοσιαλιστική κοινωνία. Και πίστευε πως ο σκοπός αγιάζει τα μέσα. Αλλά, ο σκοπός του, η πρόθεσή του ήταν καλή.

-Απ' αυτήν την καλή πρόθεση πέθαναν 38 εκατομμύρια άνθρωποι! Περισσότεροι από όσους σκότωσε ο Χίτλερ!

-Ε, τώρα δεν μπορούμε να συγκρίνουμε το Χίτλερ με το Μάο! Μπορεί τα κομμουνιστικά καθεστώτα να είχαν αυτό το τεράστιο έλλειμμα ελευθερίας, αλλά τουλάχιστον είχαν στο κέντρο της σκέψης τους τον ανθρωπο.

-Αυτό λίγο ενδιαφέρει τον άνθρωπο που πεθαίνει...

-Όχι, δεν είναι έτσι. Και τέλος πάντων δεν είχαν ούτε κρεματόρια, ούτε φούρνους με Εβραίους...

-Νεκρούς πάντως είχαν περισσότερους!

-Καταρχάς, αυτοί οι αριθμοί αμφισβητούνται. Μένει να αποδειχθούν ιστορικά και τότε να το ξανασυζητήσουμε.

Και μετά σου λέει ο Πιτσιρίκος πως αυτό που ζητάμε από τον Τσίπρα είναι "να μη γίνει σαν κι ...εμάς". Πώς να μη γίνει Πιτσιρίκο μου, όταν έχει μεγαλώσει δίπλα μας;

Η ανανέωση της πολιτικής μας ζωής δεν είναι θέμα ηλικιακό των πολιτικών μας, αλλά ιδεολογικό και νοοτροπίας. Το ξέρεις κι εσύ...

Η γενική διαφθορά σε κάνει και σαστίζεις

Για το σήμερα τι να πω; Η διαφθορά είναι τόσο γενική κι έχει ρίζες τόσο βαθιές , που σε κάνει να σαστίζεις.

Μόνο όταν τα αίτια της διαφθοράς εξολοθρευτούν πέρα ως πέρα, θα μπορέσουμε να’ χουμε μια ηθική αναγέννηση. Όταν θριαμβεύσει η δικαιοσύνη, όταν τα γράμματα καλλιεργηθούν όχι για μάταιη επίδειξη, παρά για το όφελος του λαού, που έχει ανάγκη από παιδεία και από μόρφωση.

Τότε θα έχουμε – ή μάλλον θα έχουν τα παιδιά μας- μια ηθική αναγέννηση και το μέλλον θα είναι μεγάλο.

Αυτά τα έγραφε ο Διονύσιος Σολωμός σε επιστολή προς τον δικαστή -σύμβολο της Δικαιοσύνης Γεώργιο Τερτσέτη, τον Ιούνιο του 1842, στα υπό αγγλική κατοχή Επτάνησα.

Τι να έγραφε, άραγε, αν ζούσε σήμερα στην υπό Δημοκρατικό καθεστώς Ελλάδα;

Αυτά συμβαίνουν και ...εις Ιταλίας

Oνομάζεται Νicola Crocetti και εκδίδει στην Ιταλία εδώ και είκοσι χρόνια το πιο δημοφιλές περιοδικό Ποίησης στην Ευρώπη, κάποιοι λένε και στον Κόσμο. Παράλληλα, εδώ και δέκα χρόνια, έχει εκδώσει στα ιταλικά εκατό έλληνες συγγραφείς. "Για πρώτη φορά η Ιταλία αναγνώρισε ότι η Ελλάδα έχει σημαντική λογοτεχνία και ποίηση", λέει ο ίδιος στο περιοδικό "Ηomme", τ. Απριλίου 2008.
"Φυσικά", συνεχίζει, χωρίς καμμιά βοήθεια από τους Έλληνες". Το "φυσικά" μάλλον πάει στο ότι η μητέρα του είναι ελληνίδα, άρα μας ξέρει. "Είμαι στα δικαστήρια με τον πρώην υπουργό πολιτισμού, τον Βενιζέλο, για να πάρω τα 20.000 ευρώ που μου χρωστάνε", συμπληρώνει την εικόνα.

Όμως το θέμα τον απασχολεί γενικότερα: " Η Ελλάδα αδιαφορεί για το έργο που έχω προσφέρει. Οι συγγραφείς, οι ποιητές, αυτοί φυσικά με αγαπούν, όπως και ορισμένοι εκδότες. Δεν συμβαίνει το ίδιο, όμως, με τις ελληνικές αρχές. Εκεί η αντιμετώπιση είναι ακριβώς η αντίθετη".

Και καταλήγει: "Η Ελλάδα αδιαφορεί για τον πολιτισμό της. Προτιμά να εξάγει φέτα παρά τον πολιτιστικό της πλούτο. Δεν κάνει απολύτως τίποτα για τους συγγραφείς, για τους ποιητές της. Έχει μια τεράστια πολιτιστική κληρονομιά. Κοιτάξτε τι κατόρθωσε να βάλει σε κίνηση η κυρία Αγγελοπούλου με την ευκαιρία των Ολυμπιακών Αγώνων. Αναλογιστείτε την ανταπόκριση που βρήκαν στο εξωτερικό οι πρωτοβουλίες της και θα καταλάβετε τι θα μπορούσε να πετύχει η Ελλάδα με τον πλούτο, που διαθέτει σε Πολιτισμό και Τέχνη. Γιατί εκείνη η εμπειρία δεν είχε συνέχεια;"

Αντί για "εθνικές" παράτες και παρελάσεις

Δεν σας φάνηκε καταπληκτικό, που, μετά την φονική έκρηξη σε στρατόπεδο της Αλβανίας, παραιτήθηκε ο Υπουργός Άμυνας μόνο και μόνο από ευθιξία και χωρίς να ευθύνεται άμεσα;

Δεν σας θύμησε την Ελλάδα, όπως ήταν πριν καμμιά τριανταριά χρόνια;

Πότε θα ξαναδούμε κι εμείς τη Δημοκρατία μας σε τέτοια μεγαλεία;

Ζητάμε πολλά; Να λειτουργεί όπως η αλβανική μονάχα θέλουμε...

Στον ελληνικό στρατό κάθε λίγο και λιγάκι εκρήγνυνται, βυθίζονται, καταρίπτονται και σκοτώνονται -από φαντάρους μέχρι πατριάρχες- και όλα τα αποδίδουν σε "ανθρώπινο λάθος" και τελείωσε. Λες και το λάθος θα μπορούσε να ήταν θεικό!

Λες και η αξίας της ανθρώπινης ζωής ισούται μια ΕΔΕ, της οποίας ξέρουμε από πριν το πόρισμα!

Πότε κι εμείς θα ξαναδούμε τέτοια δημοκρατικά μεγαλεία;

Το savoir vivre της Δημοκρατίας και το press.gr

Εκείνο που δεν έχουν καταλάβει -ή που δεν θέλουν να το σκέφτονται- οι κρατούντες το savoir vivre της Δημοκρατίας μας σχετικά με το θέμα του press.gr είναι πως δεν πρόκειται για μια αταξία κάποιων παιδιών, αλλά μια εκδήλωση κοινωνικής αγανάκτησης για την υποκρισία κάθε savoir vivre.

Όταν καθημερινά βγαίνουν στη φόρα σημεία και τέρατα για δικαστές, καθηγητές, ιερωμένους, αστυνομικούς, αλλά και πολιτικούς και δημοσιογράφους, βεβαίως-βεβαίως, επί δεκαετίες πλέον, επόμενο είναι να αρχίζει να εκδηλώνεται και η αντίστοιχη κοινωνική αγανάκτηση. Κι επειδή οι συνταγματικές στρόφιγγες αποσυμπίεσης είναι κλεισμένες ή σκουριασμένες, επόμενο είναι να βγαίνει από όπου μπορεί να βγει.

Γιατί ο Λαζόπουλος έχει τόση επιτυχία; Αποτελούν αυτά που λέει την κορύφωση του σατιρικού πολιτικού λόγου; Για να μη σας πως ότι παλιότερα με τους Μήτσους τα έλεγε από πλευράς σατιρικής φόρμας καλύτερα. Όμως έχει επιτυχία, επειδή όσοι τον ακούν φωνάζουν "πες τα Χρυσόστομε!". Θέλουν να τα πουν κι αυτοί, αλλά δεν έχουν πού και πώς.

Εκείνοι που δημιούργησαν και κράτησαν το press.gr δεν είχαν λιγότερο αγνές προθέσεις από εκείνες του Λαζόπουλου. Μπορεί μάλλον να είχαν και περισσότερο, αφού το έκαναν αφανώς κι αφιλοκερδώς.

Αν είναι αλήθεια όσα λέγονται για παρανομίες τρίτων μέσα στο press.gr, τους οποίους ακόμα ψάχνουν, δεν θα πρέπει να απορούμε. Στις αναμπουμπούλες χαίρεται ο λύκος.

Όταν το πολίτευμα μπουκώσει και οι ταγμένες από το Σύνταγμα και τους νόμους διαδικασίες ελέγχου ατονίσουν, μάλιστα δε όταν οι ορισμένοι για τη λειτουργία αυτών των διαδικασιών φτάνει να ελέγχονται από την κοινωνία ως παραβατικοί, όταν η αντίδραση ξεπηδά από όπου βρει, επόμενα είναι και τα παρατράγουδα. Θυμηθείτε τα έκτροπα των επαναστατών της Γαλλικής Επανάστασης ή του δικού μας Εμφύλιου.

Αντί λοιπόν για δεκάρικους λόγους περί τήρησης δεοντολογίας, λες και στα blogs μας μάρανε, ας συνειδητοποιήσουν ότι όσα νομικά πλαίσια κι αν στήσουν η κοινωνική αγανάκτηση για τα έργα και τις ημέρες τους θα ξεπηδά από εδώ κι από εκεί.

Και ότι το μόνο που απομένει -αν απομένει- σε κυβέρνηση, αντιπολίτευση, εκκλησία, δικαστές, καθηγητές, αστυνομία και δημοσιογράφους είναι να κάνουν τη Δημοκρατία να λειτουργήσει πάλι. Εφόσον βεβαίως, εξακολουθούν να ισχυρίζονται ότι μπορούν να το κάνουν.

Τα καμμένα της Αρχαίας Ολυμπίας πρασίνισαν!

Επαναλαμβάνουμε:
Τα καμμένα της Αρχαίας Ολυμπίας πρασίνισαν!

Ιδού και η επισυναπτομένη φωτογραφία ως απόδειξη!

Πώς τόσο γρήγορα;
Για να το μάθετε, αλλά και για δείτε κι άλλες φωτογραφίες του νεοελληνικού αυτού θαύματος επισκεφτείτε το blog του ανακαλύψαντος:
http://vertzak.blogspot.com/2008/02/blog-post_19.html

Αχ, άτυχε Πέδρο Αλμοδοβάρ, γιατί να γεννηθείς Ισπανός; Αν ήσουν Έλληνας θα είχες τα σενάρια στα πόδια σου κι εν αφθονία. Θα τα επέλεγες από τη νεοελληνική πραγματικότητα και, απλώς, θα γύριζες ντοκιμαντέρ!

Το Άγιο Πνεύμα και οι παρέες του

"Aθελά μου έβλαψα τον αγαπητό μας αδελφό κ. Ευστάθιο. Αυτό πολύ με λύπησε. Τηλεφωνικώς εξέφρασα την θλίψιν μου και ζήτησα συγγνώμη από τον ίδιον, από τους εν Χριστώ Αδελφούς μου και από τους πιστούς εάν τους εσκανδάλισα. Μea Culpa!" γράφει στο blog του ο Άγιος Καλαβρύτων Αμβρόσιος, πρώην Αρχιμανδρίτης Χωροφυλακής και νυν δεινός bloger. Κάτι είπε υπέρ του Ευσταθίου, δηλαδή, πριν τις εκλογές για Αρχιεπίσκοπο, που του βγήκε ανάποδα στο τέλος. Πάει να σκάσει λοιπόν ο Αμβρόσιος που του εξελέγη ο Ιερώνυμος.

Μου φαίνεται πως μάλλον κάτι δεν έχω καταλάβει καλά από αυτά που ευαγγελίζονται οι παπάδες μας. Πριν από έντεκα χρόνια ο Αμβρόσιος πρωτοστάτησε επίθεσης κατά του Ιερωνύμου κατηγορώντας τον για κατάχρηση 4 δισ δραχμών. Τι "απαίσιο" τον έλεγε, τι "μοχθηρό" . Μέχρι που ο Ιερώνυμος ζήτησε έλεγχο από τον Άρειο Πάγο κι αποδείχθηκε άψογος. Ναι, αλλά στο μεταξύ είχαν γίνει οι τότε εκλογές και είχε βγει Αρχιεπίσκοπος ο άρτι Μακαριστός, σύντροφος του Αμβρόσιου στη Χρυσοπηγή. Και ο Αμβρόσιος θα πήγαινε για συκοφαντική δυσφήμηση κλπ. αν ο Χρισόδουλος δεν κρατούσε την μετά τη δικαίωσή του μήνυση του Ιερώνυμου κλειδωμένη στα συρτάρια του ώστε να μη φτάσει ποτέ στα δικαστήρια.

Κανονικά δεν έπρεπε, ως καλός χριστιανός να ζητήσει συγνώμη ο Αμβρόσιος από τον Ιερώνυμο, αν από λάθος του είχε σύρει τότε τα όσα του έσυρε και σε αυτόν δεν όφειλε τα mea culpa; Τι τα λέει στον Σπάρτης μόνο και μόνο επειδή δεν καταφέρανε κι αυτή τη φορά να μην τους βγει ο Ιερώνυμος;

Από την άλλη όμως βλέπεις τώρα μεγαλοδημοσιογράφους και μεγαλοκριτικούς, που ήξεραν τον Ιερώνυμο από μικρό, να ξεμυτίζουν και να γράφουν εξυμνητικά άρθρα στα ΝΕΑ για το απαράμιλλο ήθος του κλπ. Πού ήταν να τον υπερασπιστούν όταν του εφορμούσαν τα σμήνη των Αγίων Αδελφών του; Και θα τα έγραφαν όλα αυτά έστω και τώρα, αν ο νυν λατρευτός τους δεν είχε βγει Αρχιεπίσκοπος; Σίγουρα όχι αφού ούτε καν λίγο πριν τις πρόσφατες εκλογές Αρχιεπισκόπου δεν τόλμησαν να τα πουν.

Τελικά κι η κοινωνία μας κοντεύει να φτάσει στο χάλι της Εκκλησίας... Αλλά κι αυτό το Άγιο Πνεύμα, για δες ποιούς βρίσκει να κάνει παρέα...

Ο υιός της αμαρτίας...

Αναδημοσιεύουμε επίκαιρο σατιρικό ποίημα, από σημερινό post του blogger "Φυσιοδίφη" (http://physiodifis.blogspot.com).

Επίκαιρο κι ας γράφτηκε πριν 126 χρόνια, το 1882, από τον Γεώργιο Σουρή. Άλλωστε το απανταχού Ιερατείον είναι κατ' εξοχήν διαχρονικό. Εννοείται, όσον αφορά εκείνο που περιέγραψε μέσα σε δύο στίχους, ακόμα εκατό χρόνια πιο πίσω, ένας άλλος σατιρικός ποιητής, ο ζακυνθινός Νικολός Κουτούζης: "Ο υιός της αμαρτίας / αρχηγός της Εκκλησίας".

Δεσποτάδες

Η μίτραις η δεσποτικαίς εβγήκαν στο παζάρι, /λοιπόν αμέσως λύσετε Δεσπόταις, το κεμέρι,/ όποιος θα δώση πιο πολλά, εκείνος και θα πάρη, /του Επισκόπου το ραβδί στο άγιό του το χέρι./ Λοιπόν εμπρός, Δεσπόταις μου, εις την δημοπρασία, /πρέπει να δίνη κάτι τι θαρρώ κι η Εκκλησία./ Όσον παρά θα δώσετε για το Δεσποτιλίκι,/ ο παντοδύναμος Θεός διπλό θα σας τον δώση./ Εκείνο το φαρδύ φαρδύ Δεσποτικό μανίκι /πόσα και πόσα πράγματα δεν ειμπορεί να χώση! / Για σας η μίτραις η βαρειαίς, για σας τα πετραχήλια, /για σας οι πολυέλαιοι και τα χρυσά καντήλια. /Πόσος παράς, πόση τιμή και δόξα σας προσμένει/ και με τον ύψιστο Θεό ακόμα θα μιλάτε,/ αυτός θα σας μυριοπλουτή, αυτός θα σας παχαίνη,/ και ένα βώδι μόνοι σας θ' αντέχετε να φάτε. / Η μίτρα στο κεφάλι σας ακτίνες θα σκορπίζη, /κι ο διάκος με το θυμιατό θε να σας λιβανίζη./ -Πολλά τα έτη, Δέσποτα, θέλω παππάς να γίνω.../ -Πιστεύω πως δεν έρχεσαι με χέρια αδειανά. /-Ας χειροτονηθώ παππάς, και όσα θες σου δίνω,/ ως τόσο πάρε κάμποσα, Δεσπότη μου, λιανά./ Και ο Δεσπότης τον παππά απ' τα μαλλιά αρπάζει,/ και Ά ξ ι ο ς και Ά ξ ι ο ς ο κόσμος του φωνάζει. / -Πολλά τα έτη, Δέσποτα...έλα στο τάδε σπίτι,/ μιαν ώμορφη αρχόντισσα να εξομολογήσης.../ -Έλα να θάψης, Δέσποτα, τον τάδε μακαρίτη./ -Έλα του δείνα άρχοντα το Δράκο να βαπτίσης. /-Έλα να κάμης αγιασμό και να μας μνημονέψης./ -Έλα και μιας Μαγδαληνής τον πόνο να γιατρέψης. / -Πάρε αυτό το βούτυρο, πάρε κι αυτό το μέλι, /πάρε κουρμάδες, κάστανα και λάδι δυο τουλούμια.../ ο γέρο παππά Γιακουμής για δώρο σου τα στέλλει,/ σου στέλλει κι ο παππά Φωκάς δέκα κουτιά λουκούμια./ -Έλα μαζί μας, Δέσποτα, να φας και να γλεντήσης, /και σήκωσε το χέρι σου για να μας ευλογήσης. /Όπου πατήσης, Δέσποτα, εκεί κι ευτυχία,/ Μαγδαληναίς από μπροστά και διάκοι από πίσω,/ οι άγγελοι τριγύρω σου πετούνε μ' αρμονία,/ και όταν ψάλλης, σου βαστούν τα Χερουβείμ το ίσο./ Κι εδώ η καλοπέρασις, παράς, τιμή μεγάλη,/ και βασιλεία ουρανών εις την ζωήν την άλλη. / Εμπρός λοιπόν με του Θεού την δύναμι, Δεσπόταις,/ συλλογισθήτε της τιμαίς και τα καλά τα τόσα,/ τον κύριον ημών Χριστόν, της πάπιαις και της κότταις,/ και το πουγγί σας λύσετε και δώστε όσα όσα./ Ε! αλά ούνα, αλά τρε, εις την δημοπρασία,/ για να μη χάσετε και σεις κι εμείς κι η Εκκλησία.

Η γλώσσα αποτυγχάνουσα αλήθειες δείχνει

Φωτογραφία του bloger ale, ηλεκτρονική διεύθυνση:
http://www.lifo.gr/blogs/u1299/5502.html#blogtop





Αποτελεί κοινοτοπία το ότι δεν υπάρχει πιο ζωνταντό πράγμα σε έναν πολιτισμό από την γλώσσα του. Όμως οι λέξεις που χρησιμοποιεί ένας λαός σε μια φάση της ιστορικής του πορείας, αποτελεί και τον αψευδέστερο μάρτυρα του επιπέδου των ποιοτικών χαρακτηριστικών αυτής της κοινωνίας στην δεδομένη ιστορική περίοδο. Το βαρόμετρο για το το επίπεδο της κοινωνικής ηθικής, της ανθρωποκεντρικότητας ή των άλλου είδους προτεραιοτήτων, της αισθητικής, του βάθους και του εύρους της σκέψης των ανθρώπων της.
Είναι εύκολο να πάρει κανείς ένα δείγμα του τρέχοντος ελληνικού λόγου του σήμερα, αρκεί να κάνει ένα ζάπινγκ (λέξη που κι αυτή προσδιορίζει πολλά από τη σημερινή ελληνική πραγματικότητα) στα κανάλια. Εκεί δηλαδή που ο λόγος είναι προφορικός, χωρίς την παρέμβαση των επιμελητών και διορθωτών της έντυπης δημοσιογραφίας.
Ας πάρουμε ένα πρόσφατο παράδειγμα. Πριν μια ακριβώς εβδομάδα ένα αυτοκίνητο που οδηγούσε ένας νεαρός στη Συγγρού με πολύ μεγάλη ταχύτητα, βγήκε από το δρόμο και έπεσε πάνω σε ένα στέγαστρο στάσης λεοφωρείων. Το αποτέλεσμα ήταν να βρουν το θάνατο δύο εικοσάχρονα κορίτσια κι ένα πενηνταπεντάχρονος άνδρας. Όπως ήταν φυσικό το περιστατικό ήταν ένα από τα κύρια θέματα όλων των καναλιών τη Δευτέρα το πρωί. Ας δούμε λοιπόν πώς αντιμετωπίστηκε από τις πρωινές εκπομπές, όχι τα ‘πρωινάδικα’, για τις δημοσιογραφικές εκπομπές λέμε:
• Διοικητής νοσοκομείου αναγγέλει σε απευθείας σύνδεση το θάνατο και του δεύτερου από τα δύο κορίτσια. Ο δημοσιογράφος παρουσιαστής ζητά λεπτομέρειες για το πόσο σοβαρά είχε τραυματιστεί ώστε να μην μπορέσει να επιβιώσει παρά τις προσπάθειες των γιατρών. Ο Διοικητής εξηγεί. Κι ο παρουσιαστής συντετριμμένος αναφωνεί: «Τόσο πολύ το στραπατσάρησε το κορίτσι ο ασυνείδητος ο οδηγός ε;»
• Ρεπόρτερ έχει πάει στον τόπο του συμβάντος. Δίπλα του δύο στελέχη της Τροχαίας, ένας υψηλόβαθμος και μια γυναίκα αστυνόμος. Η δεύτερη περιγράφει το συμβάν: «Το αυτοκίνητο έσκασε εκεί και εν συνεχεία ήλθε κι έσκασε εδώ». Ο πρώτος πληροφορεί τι έγινε με τον οδηγό: «Ασκήθηκαν οι κατηγορίες από τον Εισαγγελέα».
• Προηγουμένως ο παρουσιαστής είχε πει στο ρεπόρτερ: «Βρίσκεσαι στο τόπο του συμβάντος και έχεις και δύο καλεσμένους». Με το «καλεσμένους» εννοούσε τους δύο αστυνομικούς. Τώρα πού τους κάλεσε, αφού στο συγκεκριμένο τουλάχιστον σημείο της Συγγρού, ούτε κατοικία του ήταν, ούτε τόπος εργασίας του, είναι άγνωστο. Όπως άγνωστο είναι και το τι τους κάλεσε να γιορτάσουν. Ρεπορτάζ έκανε ο άνθρωπος και ρωτούσε τους αρμόδιους.
• Σε άλλο κανάλι ο παρουσιαστής και ο ρεπόρτερ μιλούν για το γεγονός και το αναφέρουν συνεχώς ως «ατύχημα». Πόσους δηλαδή νεκρούς ήθελαν για να το πουν δυστύχημα; Κι μόνο ένας να είναι ο νεκρός δεν μπορούμε να μιλάμε απλώς για ατύχημα.
• Στη συνέχεια το κλίμα γίνεται ξαφνικά φαιδρό και προχωρούν στο επόμενο θέμα, που ήταν τα αθλητικά ή ο κύριος τίτλος σκανδαλοθηρικής εφημερίδας.

Σημειωτέον ότι αναφερόμαστε σε μεγάλα κανάλια και σε επώνυμους δημοσιογράφους, συνεπώς δεν συντρέχουν οι συνθήκες που συνήθως διεκτραγωδούνται και φορτώνονται τα βάρος των ανομημάτων, όπως πχ. «δίνουν ένα μικρόφωνο σε κάτι παιδάκια και τα βάζουν να τρέχουν».

Κι ο ευαισθητοποιημένος τηλεθεατής αναρωτιέται τι να σημαίνει άραγε:
• Το να περιγράφεις τη σωρό μιας νέας γυναίκας, η οποία μάλιστα μόλις έχει ξεψυχήσει ως «στραπατσαρησμένη»;
• Να εκπροσωπείς το Κράτος και να περιγράφεις την θανατηφόρα πρόσκρουση ενός αυτοκινήτου, με τον τρόπο που θα το έκανε κάποιος παλιός ρεμπέτης;
• Να ηγείσαι της Τροχαίας και να δείχνεις ότι δεν ξέρεις πως οι κατηγορίες απαγγέλονται και ότι εκείνο που ασκείται είναι οι διώξεις;
• Το να προσπαθείς να συγκινήσεις ως τηλεπαρουσιαστής τους θεατές και να τους ευσθητοποιήσεις για τις συνέπειες της αντικανονικής οδήγησης και μονομιάς να αλλάζεις ύφος και να είσαι μέσα στην τρελλή χαρά; Χάθηκε λίγη προσοχή στην διαδοχή των θεμάτων; ΄Ηταν ανάγκη να φανεί ότι ο δραματικός τόνος ήταν μόνο για την τηλεθέαση;

Ανάλογη κατάσταση υπάρχει στις διάφορες εκπομπές που εκμεταλλεύονται τον ανθρώπινο πόνο προς άγραν διαφήμισης. Όμως εδώ υπάρχουν δύο δικαιολογητικά. Το πρώτο ότι οι εκπομπές αυτές σου δείχνουν από την αρχή τι είναι κι ανάλογα με το τι θέλεις τις παρακολουθείς ή όχι. Το δεύτερο πως οι κατασπαραζόμενοι πάνε εκεί σε μεγάλο βαθμό με τη θέλησή τους; Ενώ, φαντάζεστε πώς θα αισθάνθηκαν οι γονείς ή οι συγγενείς των θυμάτων, που έπεσαν στο στόμα της τηλεόρασης από ένα τόσο δραματικό γεγονός, ενώ άκουγαν να λένε τα νεκρά παιδιά τους «στραπατσαρισμένα»; Όμως στις ειδησεογραφικές εκπομπές απαιτείς ενημέρωση με ήθος, σοβαρότητα, και σεβασμό σε ό,τι αφορά στην ανθρώπινη υπόσταση.

Το όλο ζήτημα θα μπορούσε να είχε να κάνει με εκφραστικό λάθος ή με άγνοια. Αν και δεν μπορεί κανείς να καταλάβει πώς είναι δυνατόν ένας άνθρωπος που πραγματικά θλίβεται, συναισθάνεται και σέβεται να κάνει τέτοια λάθη. Επειδή εδώ δεν χρειάζονται γνώσεις αλλά ευαισθησία. Μια ματιά να ρίξουμε στο τι λυρικές εκφράσεις έχει επιδαψιλεύσει το δημοτικό τραγούδι στο θάνατο και στους νεκρούς μπορούμε να κταλάβουμε.
Μόνο που ό,τι τα τελευταία χρόνια θεωρείται λαικό, δεν έχει να κάνει με ό,τι θεωρεί λαικό ο ίδιος ο λαός. Αντιθέτως, έχει επιστρατευθεί από όσους θέλουν να φαίνονται λαικοί, όπως πολιτικούς, δημοσιογράφους κλπ., το ύφος κι ο λόγος του μαχαλόμαγκα και του κουτσαβακισμού, που κάθε άλλο παρά στοιχεία του λαικού πολιτισμού αποτελούν. Είναι «περιθώριο» καταδικασμένο από το λαικό λόγο, που διαθέτει πάντα λεπτότητα, σεμνότητα, ειλικρίνεις κι καλαισθησία.
Η μόνη ευαισθησία που βλέπει κανείς να εμφανίζεται στους τηλεοπτικούς δημοσιογράφους, αλλά και σε εκείνους της έντυπης δημοσιογραφίας, ευαισθησία ψευδεπίγραφη, είναι ο φόβος τους να προφέρουν τη λέξη θάνατος. Έτσι ακούς κατά κόρον εκφράσεις του τύπου «έφυγε» ή «έχασε τη μάχη με τη ζωή» (sic) κλπ. Αν, αντί για αυτήν τη θανατοφοβία είχαν συνειδητοποιήσει την παντοδυναμία και το πανανθρώπινο του θανάτου, θα ήταν ασφαλώς σε θέση να σέβονται περισσότερο τον ανθρώπινο πόνο.

πολιτιστική χορηγία ή χορηγία πολιτισμού;

«Ο πολιτισμός είναι ακριβός». Μότο, που στις αγορεύσεις και στις δηλώσεις των "αρμοδίων" -ο θεός να τους κάνει- βουλευτών και των υπουργών πολιτισμού βαριόμαστε να το ακούμε.

Ακριβός για ποιόν; Για το κοινό ίσως; Ένα εισιτήριο κινηματογράφου κοστίζει όσο κι ένα ποτό σε μπαρ. Ένα βιβλίο όσο πληρώνει το άτομο σε χασαποταβέρνα. Ό,τι δαπανήσει κάποιος για μια θεατρική παράσταση θα δαπανήσει ένας άλλος για τσιγάρα δύο-τριών ημερών. Κι εν πάση περιπτώσει, όταν τα τελευταία χρόνια συνηθίσαμε να χρυσοπληρώνουμε τις μάρκες στα ρούχα και τα παπούτσια, να αλλάζουμε κινητό μια-δύο φορές το χρόνο και αυτοκίνητο μόλις αλλάξει το μοντέλο, μάλλον η μειωμένη ζήτηση πολιτιστικών αγαθών δεν οφείλεται σε οικονομική ανεπάρκεια του κοινού, αλλά σε μια προσπάθεια των τελευταίων χρόνων απομάκρυνσής του από το ουσιαστικό και το ποιοτικό.

Μήπως όμως ο πολιτισμός είναι ακριβός για τους διοργανωτές του; Παρόλα τα συνήθη από αρχαιοτάτων χρόνων στις εμπορικές πιάτσες παράπονα για κεσάτια, ελάχιστοι είναι οι εκδοτικοί οίκοι που έκλεισαν από έλλειψη πελατείας, παρότι βγαίνουν πια περισσότεροι από επτάμισυ χιλιάδες νέοι τίτλοι βιβλίων ετησίως. Κανείς θεατρώνης δεν άλλαξε επάγγελμα, αντίθετα κάθε περίοδο ανεβαίνουν στο ελεύθερο θέατρο νέα έργα , ενώ ολοένα αυξάνονται οι μουσικές σκηνές. Ακριβός ή φτηνός λοιπόν ο πολιτισμός ως επιχείρηση λίγες φορές προκαλεί φαλιμέντο σε έναν συγκροτημένο και νουνεχή ιδιώτη επιχειρηματία.

Αντίθετα, πάντοτε σχεδόν βγαίνει ελλειμματική η πολιτιστική επιχείρηση που έχει αναληφθεί από το κράτος ή από φορέα της τοπικής αυτοδιοίκησης. Οι αιτίες γνωστές, αρκεί κανείς να θυμίσει την επισήμως ομολογημένη διαπίστωση ότι η τοπική αυτοδιοίκηση αποτελεί το χώρο όπου κυρίως ανθεί η διαφθορά, χωρίς να σημαίνει πως πάντα αυτή είναι η αιτία. Είναι κι άλλες. Οι συστηματικές, πχ. τοποθετήσεις ως επικεφαλής καλλιτεχνών, αλλά και ασχέτων από τον πολιτισμό αντί για πολιτιστικούς managers . Η αδιαφορία για την επίτευξη κέρδους –«δεν είναι δικά μας λεφτά, του κράτους είναι»- και για δημιουργία συνθηκών άντλησης οικονομικών πόρων, πχ. από οργανωμένα πωλητήρια μουσείων. Η έλλειψη μέριμνας για δουλειά υποδομής και η αποθέωση της αρπαχτής, ιδίως κατά τους θερινούς μήνες.

Τι να σου κάνει ένας νόμος περί χορηγιών, ο οποίος όλο ψηφίζεται, μα δεν λέει να εφαρμοστεί; Αλλά και να εφαρμοστεί, αν δεν αλλάξουν δομές, νοοτροπία, πρόσωπα και στοχοθετήσεις, με το νόμο περί χορηγιών, θα οδηγηθούμε σε μιαν επιπλέον αιμορραγία του κρατικού ταμείου, αντί για μετάγγιση ζωής στις καλλιτεχνικές δραστηριότητες.

Ένα είναι το σίγουρο: ότι το κράτος θα πρέπει να πάψει να αποτελεί το χορηγό του κάθε ηθοποιού, κινηματογραφιστή ή χορευτή, που περνάει μια ζωή (και κότα) ως κρατικοδίαιτος και αν δεν καταφέρνει να συντηρηθεί από την αγορά, όπως κάνουν άλλοι παραγωγοί πνευματικών αγαθών (πχ. βιβλίων), τουλάχιστον ας προσεκλύσει το ενδιαφέρον ιδιωτών πρόθυμων -ο καθένας για το λόγο του- να τον επιχορηγήσουν.

Όταν τα σκουπίδια κάνουν ...και καλό

Να που καμμιά φορά τα talent shows μπορούν να βγουν σε καλό. Ο Paul Potts, ένας υπάλληλος σε κατάστημα που πουλούσε κινητά στο Bristol της Βρεταννίας αποφάσισε να πάει στον διαγωνισμό "Βρεταννία έχεις Ταλέντο" και να τραγουδήσει την άρια Nessun Dorma από την Τουραντώ του Πουτσίνι!

Επόμενο ήταν η κριτική επιτροπή να τον περάσει για ψώνιο. Μόλις άκουσαν για Όπερα άρχισαν τα τρια μέλη της τα, όλο νόημα και χλεύη, βλέμματα και τα γελάκια. Έπεσαν έξω!

Ο αυτοδίδακτος, αλλά εξαιρετικά ταλαντούχος, ντροπαλός νεαρός, με την κάθε άλλο παρά trendy παρουσία, αποθεώθηκε, πρώτα από το κοινό και έπειτα, από τη συγκινημένη επιτροπή.

Ο Paul Potts ήταν ο νικητής και όλου του διαγωνισμού και πήρε το βραβείο των 100.000 λιρών. Σήμερα όλη η Αγγλία μιλά για αυτόν. Το Δεκέμβριο θα δώσει ρεσιτάλ στο Royal Variety Performance, ενώ η SONY BMG του έβγαλε ήδη cd.

Μιλάμε, βέβαια, για μια χώρα όπου, παρότι δεν πάει πίσω και από τηλεοπτικά σκουπίδια, η σοβαρή τέχνη εκτιμάται. Δείτε παρακάτω τρία videos από την εκπομπή με τον τελικό, την πρώτη εμφάνιση του Paul Potts και τον ημιτελικό του διαγωνισμού.

BGT FINAL -Paul Potts high quality video/sound

Paul sings Nessun Dorma high quality video/sound

Paul Potts Semi Final winning performance High Quality V/S

Και cd ROM οι αρχαίοι έλληνες!

Αρχαιοκάπηλοι υπάρχουν πλέον διαφόρων ειδών. Που τους ακούμε καθημερινά να τερατολογούν και τους ανταμείβουμε με βουλευτικά έδρανα, αφού πριν, αγοράσουμε τα βιβλία τους ή πάμε στις σχολές τους να ανακαλύψουμε ότι οι αρχαίοι έλληνες είχανε πάει στο φεγγάρι.

Τυχαίνει όμως να υπάρχει και η κυρία Marianne McDonald, αμερικανίδα ελληνίστρια καθηγήτρια κλασικών σπουδών στο πανεπιστήμιο Irvine, στην Καλιφόρνια. Στο τέλος αυτού του post μπορείτε να δείτε τους τίτλους των 222 εργασιών, βιβλίων, άρθρων κλπ. , που έχει μέχρι σήμερα δημοσιεύσει. Αν αντέχετε τον κόπο τους διαβάζετε. Την ξέρουν αρκετοί στους φιλολογικούς κύκλους της Ελλάδας, μάλιστα συνηθίζει να λαβαίνει μέρος, σχεδόν κάθε χρόνο, στο Συμπόσιο Αρχαίου Δράματος που διοργανώνεται το καλοκαίρι στους Δελφούς. Πολλοί περισσότεροι ελληνιστές την ξέρουν στο εξωτερικό. Σίγουρα χιλιάδες ασχολούμενοι με τα ελληνικά κλασικά κείμενα, ξένοι ή έλληνες, βρήκαν στο έργο της σανίδα σωτηρίας, πολλές φορές. Σίγουρα επίσης αγνοεί ακόμα και το όνομά της το 99% των φιλολόγων καθηγητών, που διδάσκουν στα σχολεία Μέσης Εκπαίδευσης της χώρας μας , όλοι εκείνοι που κατεβαίνουν όλο το χειμώνα μέχρι το Σύνταγμα για να διαδηλώσουν για κάτι ημίωρα, που τους τα άφησαν απλήρωτα. ΄Οχι για τα ιδιαίτερα που κάνουν θησαυρίζοντας, ούτε για το ότι τα παιδιά που βγάζουν είναι αγράμματα.

Θα την αγνοούσα, πιθανόν, κι εγώ, αφού σπάνια θα γράψει για αυτήν ελληνική εφημερίδα και δεν νομίζω ποτέ να την έχει δείξει κανένα κανάλι. Ενώ την Γωγώ Μαστροκώστα και τις συναδέλφισσές της τις ξερουμε όλοι. Τυχαίνει όμως να την γνωρίζω, δεδομένου ότι όσα βιβλία της εκδίδει στα ελληνικά τα εκδίδει από τις εκδόσεις "Περίπλους".

Το πρώτο cd που δεν περιείχε μουσική υπήρξε ο Ίβυκος, που δημιουργήθηκε με το ηλεκτρονικό πρόγραμμα ο TLG, που σημαίνει Thesaurus Linguae Graecae. Περιέχει τα άπαντα των ελλήνων συγγραφέων, από τον 8ο αιώνα π.Χ. μέχρι το 16ο μ.Χ αιώνα. Για να δημιουργηθεί χρειάστηκαν 28 χρόνια, από το 1972 μέχρι το 2000. Επειδή το σχεδίασε και το υλοποίησε η κ. ΜcDonald, χρειάστηκαν και τα ανάλογα χρόνια από τη ζωή της, τα καλύτερά της χρόνια δηλαδή, αφού όταν το ξεκίνησε ήταν μόλις απόφοιτη αρχαίας ελληνικής φιλολογίας.
Στον Ίβυκο περιέχονται 76 εκατομμύρια τύποι λέξεων της αρχαίας, ελληνιστικής και μεσαιωνικής ελληνικής γλώσσας σε κείμενα από τον Ομηρο μέχρι το Γεώργιο Φραντζή στην τουρκοκρατία.

Το "TLG Project" ξεκίνησε με την καθοδήγηση του καθηγητή Theodore F. Brunner, ο οποίος διηύθυνε το "TLG" από το 1972 μέχρι το 1998, οπότε συνταξιοδοτήθηκε από το Πανεπιστήμιο της Irvine. Η προσπάθεια είχε τη συμπαράσταση του David W. Packard, που με το επιτελείο του κατασκεύασαν την αναγκαία τεχνολογική υποδομή. Έπρεπε να γίνει η δουλειά από την αρχή. Δεν υπήρχε κάτι έτοιμο. Έπρεπε να γίνει δηλαδή η καταγραφή, η διόρθωση, η ανεύρεση και η επεξεργασία των αρχαίων ελληνικών κειμένων. Το πιο δύσκολο κομμάτι ήταν η εξεύρεση. Πάπυροι και περγαμηνές από ολόκληρη τη Γη φωτογραφήθηκαν και στάλθηκαν στο Πανεπιστήμιο. Τα έργα των Ελλήνων συγγραφέων έπρεπε να δακτυλογραφηθούν λέξη λέξη, καθώς η χρήση scanner δεν ήταν διαδεδομένη ακόμη.

Το αποτέλεσμα είναι έανς δίσκος 11.000 έργων και 3.000 συγγραφέων που συγκροτούν μια βάση δεδομένων 76.000.000 ξεχωριστών τύπων ελληνικών λέξεων, ένα cd 614 MB, που ο καθένας μπορεί να βάλει στο pc του και να διαβάσει όλα τα έργα των αρχαίων, ελληνιστικών, μεσαιωνικών και βυζαντινών συγγραφέων στο πρωτότυπο.'

Ετσι δημιουργήθηκε η μεγαλύτερη, ίσως, ψηφιακή τράπεζα κειμενικών δεδομένων του κόσμου, που περιέχει τα μείζονος σημασίας έργα για την ανάπτυξη της δυτικής σκέψης. Σήμερα, διευθυντική θέση στο πρόγραμμα κατέχει και μια Ελληνίδα, η καθηγήτρια κ. Μαρία Παντελιά.

Για το εγχείρημα αυτό απαιτήθηκε και ένα τεράστιο ποσό χρημάτων. Η κυρία MacDonald κατέθεσε για τον σκοπό αυτόν στο Πανεπιστήμιο με την έναρξη του προγράμματος, ένα εκατομμύριο δολλάρια. Η κυρία MacDonald τυχαίνει να είναι κόρη του ιδρυτή της πολυεθνικής εταιρείας ηλεκτρικών συσκευών Zenith. Και, όπως βλέπετε, υπήρξε και το ίδιο πλούσια και το ίδιο όμορφη με την κυρία Paris Hilton. Παρότι η τελευταία έχει κι αυτή τις σχέσεις της με την Ελλάδα, σε τίποτα άλλο δεν μοιάζουν!
Και η δουλειά άρχισε να αποδίδει καρπούς.

Κυκλοφορεί ένα κείμενο στο διαδίκτυο που το παραθέτω:

"Hellenic Quest λέγεται ένα πρόγραμμα ηλεκτρονικής εκμάθησης της Ελληνικής, που το CNN άρχισε να διανέμει παγκοσμίως, και που, σε πρώτο στάδιο, προορίζεται για αγγλόφωνους και ισπανόφωνους. Η μέθοδος διδασκαλίας συνίσταται στην προβολή πληροφοριών στην οθόνη του Η/Υ με ταυτόχρονη μετάδοση ήχου και κινούμενης εικόνας. Το πρόγραμμα παράγεται από τη γνωστή και μεγάλη εταιρία Η/Υ Apple, o Πρόεδρος της οποίας Τζον Σκάλι είπε σχετικά: Αποφασίσαμε να προωθήσουμε το πρόγραμμα εκμάθησης της Ελληνικής, επειδή η κοινωνία μας χρειάζεται ένα εργαλείο που θα της επιτρέψει ν' αναπτύξει τη δημιουργικότητά της, να εισαγάγει καινούριες ιδέες και θα της προσφέρει γνώσεις περισσότερες απ' όσες ο άνθρωπος μπορούσε ως τώρα να ανακαλύψει. Με άλλα λόγια, πρόκειται για μιαν εκδήλωση τάσης για επιστροφή του παγκόσμιου πολιτισμού στο πνεύμα και τη γλώσσα των Ελλήνων. Άλλο δείγμα της ίδιας τάσης: Άγγλοι επιχειρηματίες προτρέπουν τα ανώτερα στελέχη να μάθουν Αρχαία Ελληνικά, επειδή αυτά ενέχουν μια ξεχωριστή σημασία για τους τομείς οργανώσεως και διαχειρίσεως επιχειρήσεων. Η προτροπή αυτή έρχεται στη συνέχεια διαπίστωσης άγγλων επιστημόνων ότι η Ελληνική γλώσσα ενισχύει τη λογική και τονώνει τις ηγετικές ικανότητες. Αυτές οι ιδιότητες της Ελληνικής ώθησαν το Πανεπιστήμιο Ιρμάιν της Καλιφόρνια να αναλάβει την αποθησαύριση του πλούτου της. Επικεφαλής του προγράμματος τοποθετήθηκαν η Γλωσσολόγος, Ελληνίστρια κυρία Μ. Μακ Ντόναλτ και οι καθηγητές της ηλεκτρονικής Μπρούνερ και Πάκαρι.

Μιλώντας γι' αυτό ο καθηγητής Μπρούνερ είπε: Σε όποιον απορεί γιατί τόσα εκατομμύρια δολάρια για την αποθησαύριση των λέξεων της Ελληνικής απαντούμε: Μα πρόκειται για τη γλώσσα των προγόνων μας! Και η επαφή μας μαζί τους δεν μπορεί παρά να βελτιώσει τον πολιτισμό μας!

Οι υπεύθυνοι του προγράμματος υπολογίζουν ότι οι ελληνικοί λεκτικοί τύποι θα φθάσουν στα 90 εκατομμύρια, έναντι 9 εκατομμυρίων της λατινικής. Το ενδιαφέρον για την Ελληνική προέκυψε από τη διαπίστωση των επιστημόνων πληροφορικής και υπολογιστών ότι οι Η/Υ προχωρημένης τεχνολογίας δέχονται ως νοηματική γλώσσα μόνον την Ελληνική. Όλες τις άλλες γλώσσες τις χαρακτήρισαν σημειολογικές .

Νοηματική γλώσσα θεωρείται η γλώσσα στην οποία το σημαίνον, δηλαδή η λέξη, και το σημαινόμενο, δηλαδή αυτό, που η λέξη εκφράζει (πράγμα, ιδέα, κατάσταση), έχουν μεταξύ τους πρωτογενή σχέση.

Ενώ σημειολογική είναι η γλώσσα, στην οποία αυθαιρέτως ορίζεται ότι το τάδε σημαινόμενο, εννοείται με το τάδε σημαίνον.

Με άλλα λόγια, η Ελληνική γλώσσα είναι η μόνη γλώσσα, της οποίας οι λέξεις έχουν πρωτογένεια, ενώ σε όλες τις άλλες, οι λέξεις σημαίνουν κάτι, απλώς επειδή έτσι 'συμφωνήθηκε' μεταξύ εκείνων που την χρησιμοποιούν.

ΟΛΕΣ οι λέξεις στην Ελληνική ΣΗΜΑΙΝΟΥΝ, π.χ. η λέξη ενθουσιασμός = εν-Θεώ, γεωμετρία = γη +μετρώ, προφητεία = προ + φάω, άνθρωπος = ο άναρθρων (ο αρθρώνων λόγο). Έχουμε δηλαδή αιτιώδη σχέση μεταξύ λέξεως-πράγματος, πράγμα που δεν συμβαίνει στις άλλες γλώσσες.

Τα πιο εξελιγμένα προγράμματα Ίβυκος , Γνώσεις και Νεύτων αναπαριστούν τους λεκτικούς τύπους της Ελληνικής σε ολοκληρώματα και σε τέλεια σχήματα παραστατικής, πράγμα που αδυνατούν να κάνουν για τις άλλες γλώσσες. Και τούτο επειδή η Ελληνική έχει μαθηματική δομή, η οποία επιτρέπει την αρμονική γεωμετρική τους απεικόνιση.

Ιδιαιτέρως χρήσιμα είναι τα ελληνικά προσφύματα όπως : τηλέ , λάνδη =...LAND, ΓΕΩ...,νάνο, μίκρο, μέγα, σκοπό, ...ισμός, ΗΛΕΚΤΡΟ.., κυκλο...., ΦΩΝΟ...., ΜΑΚΡΟ...., ΜΙΚΡΟ...., ΔΙΣΚΟ...., ΓΡΑΦΟ..., ΓΡΑΜΜΑ..., ΣΥΝ..., ΣΥΜ..., κ.λπ..

Οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές θεωρούν την Ελληνική γλώσσα «μη οριακή», δηλαδή ότι μόνο σ' αυτή δεν υπάρχουν όρια και γι' αυτό είναι αναγκαία στις νέες επιστήμες, όπως η Πληροφορική, η Ηλεκτρονική, η Κυβερνητική και άλλες. Αυτές οι επιστήμες μόνο στην Ελληνική γλώσσα βρίσκουν τις νοητικές εκφράσεις που χρειάζονται, χωρίς τις οποίες η επιστημονική σκέψη αδυνατεί να προχωρήσει.

Γι' αυτούς τους λόγους οι Ισπανοί Ευρωβουλευτές ζήτησαν να καθιερωθεί η Ελληνική ως η επίσημη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επειδή το να μιλά κανείς για Ενωμένη Ευρώπη χωρίς την Ελληνική είναι σα να μιλά σε έναν τυφλό για χρώματα".

Αυτά συμβαίνουν , τη στιγμή που όσοι έχουν τελειώσει Λύκειο στην Ελλάδα τα τελευταία 25 χρόνια αγνοούν τα στοιχειώδη στην Γραμματική, Σύνταξη και Λεξιλόγιο της ελληνικής γλώσσας. Κι όμως αυτό το πρόβλημα θεωρείται από εκλεγόμενους και εκλογείς ως ασήμαντο μπροστά στο πόσο πουλιέται το αρνάκι το Πάσχα, η γαλοπούλα τα Χριστούγεννα και η λαγάνα τη Καθαρά Δευτέρα...

Ακολουθούν τα 222 κείμενά για την Αρχαία Ελλάδα, που έχει συγγράψει και κυκλοφορήσει η κυρία Marianne MacDonald. Έχουν γράψει, άραγε τόσα, όλοι μαζί οι Καθηγητές των Αρχαιοελληνικών όλων των ελληνικών Πανεπιστημίων; Ή ψάχνουν να βρουν σε ποιο ακόμα Διοικητικό Συμβούλιο θα διορισθουν; Ή αφορμή για να τραβάει ο ένας τον άλλον στα δικαστήρια για ψύλλου πήδημα;

1. "Bedtime story," Die Diagonale 3(1967): 77-79.
SHORT STORY
2. "Aeneas and Turnus: Labor vs. Amor," Pacific Coast Philology VII(1972): 43-48
RESEARCH ARTICLE
3. "Acies: Virgil, Georgics 1. 395," Classical Philology LXVIII No. 3(1973): 203-5.
RESEARCH ARTICLE
4. "Sunt Lacrimae Rerum," Classical Journal 68(1972-73): 180-1
RESEARCH ARTICLE
5. "Horace et Automedon, " written with Peter Colaclides, Latomus XXXIII.2(1974): 382-84
RESEARCH ARTICLE
6. A Semilemmatized Concordance to Euripides’ Alcestis. Irvine: TLG Publications, Vol. 2: University of California, Irvine, 1977.
BOOK
7. Terms for Happiness in Euripides. Hypomnemata, Vol. 54, Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, 1978. Greek Translation by Errikos Belies, OiJ {Oroi th'" Eujtuciva" stovn Eujripivdh( jAqh'nai: jEkdovsei" jOdusseva", 1991)
BOOK
8. A Semilemmatized Concordance to Euripides’ Cyclops. Irvine: TLG Publications, Vol. 3: University of California, Irvine, 1978
BOOK
9. A Semilemmatized Concordance to Euripides’ Andromache. Irvine: TLG Publications, Vol. 4: University of California, Irvine, 1978
BOOK
10. A Semilemmatized Concordance to Euripides’ Medea. Irvine, TLG Publications, Vol. 5: University of California, Irvine, 1978.
BOOK
11. "Does Euripides Call the Gods Makavrioi?" Illinois Classical Studies 4(1979): 27-33
RESEARCH ARTICLE
12. A Semilemmatized Concordance to Euripides’ Heraclidae. Irvine: TLG Publications, Vol. 6: University of California, Irvine, 1979.
BOOK
13. A Semilemmatized Concordance to Euripides’ Hippolytus. Irvine: TLG Publications, Vol. 7: University of California, Irvine, 1979.
BOOK
14. "Terms of Life in Homer: An Examination of Early Concepts in Psychology," Journal of the College of Physicians of Philadelphia IV.1(1982): 26-58
RESEARCH ARTICLE
15. Euripides in Cinema: The Heart Made Visible. Philadelphia: Centrum, 1983. Greek translation by Errikos Belies, JO Eujripivdh" stovvn Kinhmatogravfo: JH oJrathv kardiav (Aqhvnai: Bibliopwleivon th'" JEstiva", 1989). Reprint. Boston: The Greek Institute, 1991
BOOK
16. A Semilemmatized Concordance to Euripides’ Hecuba. Irvine: TLG Publications, Vol. 11: University of California, Irvine, 1984.
BOOK
17. A Semilemmatized Concordance to Euripides’ Hercules Furens. Irvine: TLG Publications, Vol. 12: University of California, Irvine, 1984.
BOOK
18. A Semilemmatized Concordance to Euripides’ Electra. Irvine: TLG Publications, Vol. 13: University of California, Irvine, 1984.
BOOK
19. "The Modern Vitality of Ancient Greek Tragedy," Del Mar: Greek Festival Program (1984-85)
POPULAR ARTICLE
20. Translation with Torajiro Mori of Shinichi Hoshi’s The Cost of Kindness and Other Fabulous Tales. Philadelphia: Centrum, 1985.
TRANSLATED BOOK
21. "Love from Homer to the New Testament," Boston: Hellenic Chronicle (1985).
POPULAR ARTICLE
22. A Semilemmatized Concordance to Euripides’ Ion. Irvine: TLG Publications, Vol.14: University of California, Irvine, 1985
BOOK
23. "Immortality: Greek Culture on the Computer Disk," besides a translation of a poem by George Seferis. Del Mar: Greek Festival Program (1986).
POPULAR ARTICLE TRANSLATION
24. Program Notes for Peter Sellar’s Ajax La Jolla: La Jolla Playhouse Program, 1986.
PROGRAM NOTES
25. "Heroism in the Greek tradition" Boston: Hellenic Chronicle (1987).
POPULAR ARTICLE
26. "Delphi: Site of International Meeting of Ancient Greek Drama Scholars," Boston: Hellenic Chronicle (1987).
POPULAR ARTICLE
27. Theodoros Terzopoulos’ Bacchae, La Jolla and Vienna: Program notes in both English and German (1987).
PROGRAM NOTES
28. "Actors Present Greek Drama at International Meeting in Delphi," Boston: Hellenic Chronicle (1988).
POPULAR ARTICLE
29. "Modern Performances of Ancient Greek Drama at Delphi," Boston: Hellenic Chronicle (1989).
POPULAR ARTICLE
30. "Cacoyannis’ and Euripides’ Iphigenia: The Power of the Powerless," delivered at American Academy in Rome; Università di Genova; University of Belgrade (1989); "Kakojanisova i Euripidove 'Ifigenia': Moc Nemocnih," Pozoriste 56.10(1989): 54-57.
RESEARCH ARTICLE
31. "Tadashi Suzuki’s Chthonic Theater," Proceedings of the Second International Meeting of Ancient Greek Drama (Athens: European Cultural Center of Delphi, 1989), pp. 36-60
RESEARCH ARTICLE
32. "Vengeance is Mine, ll. 877-81: Philia Gone Awry in the Chorus of Euripides’ Bacchae," Proceedings of The Third International Meeting of Ancient Greek Drama, (Athens: European Cultural Center of Delphi, 1989), pp. 41-50.
RESEARCH ARTICLE
33. "Harrison’s Trackers as People’s Tract," Proceedings of the Fourth International Meeting on Ancient Greek Drama (Athens: European Cultural Center of Delphi, 1989), pp. 170-187 (See A34 and D7).
RESEARCH ARTICLE
34. "Les Traqueurs de Harrison comme Tract du Peuple" (Traqueurs d’ Oxyrhyncos, d’après les Limiers, drame satyrique de Sophocle), Thalie Mélanges interdisciplinaires sur la Comédie, Cahiers du GITA 5 (Decembre, 1989), pp. 39-60. (See A33 and D7).
RESEARCH ARTICLE
35. "The Prana of Prometheus," Dioniso LIX.II (1989): 389-91.
REVIEW
36. "Ancient Greek Theater Thrives in Austria" Boston: Hellenic Chronicle (1989).
POPULAR ARTICLE
37. Michel Foucault’s Use of Pleasure: The History of Sexuality, Boston: Hellenic Chronicle, (1989).
REVIEW
38. Translation of two poems by C.P. Cavafy Boston: The Greek Institute (1989).
TRANSLATION
39. "Iphigenia’s Philia: Motivation in Euripides’ Iphigenia at Aulis," delivered at PAPC (1987); King’s College, London (1988), Cambridge (1989), published in Quaderni Urbinati di Cultura Classica, N.S. 34.1 (1990) 69-84.
RESEARCH ARTICLE
40. "Antigone: Eternal Spirit of the Present" Boston: Hellenic Chronicle (1990).
REVIEW
41. "Ancient Greek Drama Flourishes in Merida, Spain," Boston: Hellenic Chronicle (1990).
POPULAR ARTICLE
42. Tony Harrison’s Trackers, Vienna: Carnuntum Festival, Program Notes in German (1990).
PROGRAM NOTES
43. Theodoros Terzopoulos’ Persians, La Jolla Program Notes (1990).
PROGRAM NOTES
44. Suzuki’s Clytemnestra: Social Crisis and a Son’s Nightmare." In Views of Clytemnestra, Ancient and Modern, ed. Sally MacEwen, Studies in Comparative Literature, Vol. 9, (Lewiston/Queenston/Lampeter: Edwin Mellen Press: 1990), pp. 65-83. (See D5).
BOOK CHAPTER
45. "Internal, External, Eternal Medea" and "Trackers as People’s Tract," delivered at Panel on Ancient Greek Drama, Delphi, Greece, 1989. Published in Tony Harrison, Bloodaxe Critical Anthologies, Vol. I (Newcastle Upon Tyne: Bloodaxe Books, 1991), pp. 303-12, and 470-85. Also included in a different version in A51
BOOK CHAPTERS
46. "Cacoyannis’ and Euripides’ Iphigenia: The Dialectic of Power," and "Interviews with Michael Cacoyannis and Irene Papas," in Classics and Cinema, ed. Martin Winkler, in Bucknell Review, (Lewisburg: Bucknell University Press, 1991), pp. 127-42, and 159-84 (See A30, D2, and D3).
BOOK CHAPTER AND INTERVIEW
47. "The Immortal Treasure of Greek Antiquity," Boston, Dialogos Vol. 1 (1991)
POPULAR ARTICLE
48. "An Irish Medea Comes to America," Boston: Hellenic Chronicle (1991)
REVIEW
49. What Hellenism Means to Me," Boston: SPGH Newsletter.
POPULAR ARTICLE
50. "Our Fragile Environment Celebrated in a Film about Patmos," Boston: Hellenic Chronicle (1991).
REVIEW
51. Ancient Sun, Modern Light: Greek Drama on the Modern Stage. New York: Columbia University Press, 1992. Greek Translation by Paulos Matesis, "Arcaivo" {Hlio", Nevo Fwv": Tov jarcai'o Jellhnikov Dravma sthv suvgcronh skhnhv (Aqhvnai: Bibliopwleivon thv" JEstiva", 1993). (See A124 for expanded and revised translation into Italian.)
BOOK
52. A Semilemmatized Concordance to Euripides’ Trojan Women. Irvine: TLG Publications, Vol. 15: University of California, Irvine (in press).
BOOK
53. A Semilemmatized Concordance to Euripides’ Iphigenia in Tauris. Irvine: TLG Publications, Vol. 16: University of California, Irvine (in press).
BOOK
54. "Guns, Drugs and Complacency," Rancho Santa Fe Times (1991).
EDITORIAL
55. "Also Ran: Kurosawa Co-opts an Imperial Text," Panel: "The Constitution of Literature –The Formation of Literary Culture," ICLA, Tokyo, Japan (1991), accepted for publication in East-West, Hawaii (Press went out of business, will be published in Cordoned Territories) (See D15).
RESEARCH ARTICLE
56. "L'Extase de Penthée: Ivresse et représentation dans Les Bacchantes d'Euripide," delivered at Colloque: "Dramaturgie et Actualité du théâtre antique," Montpellier, also delivered as "Dionysos, 'Le très puissant et le très doux,' dans les Bacchantes d'Euripide," International Symposium: "Les deux visages de Dionysos," Béziers et Pézénas (1992), published in Pallas XXXVIII (1992): 227-37.
RESEARCH ARTICLE
57. Theodoros Terzopoulos: Aeschylus' The Persians, Attis Theatre program notes in Spanish, German and Greek, October (1991)
PROGRAM NOTES
58. "The Atrocities of Les Atrides: Mnouchkine's Tragic Vision," Boston: Hellenic Chronicle (1991).
REVIEW
59. "The Atrocities of Les Atrides: Mnouchkine's Tragic Vision," TheatreForum 1.1 (1992): 12-19
RESEARCH ARTICLE
60. Commencement Address, American College of Greece, Newsletter, no. 11 (Athens, Greece, 1988)
ADDRESS
61. "The Menace of Mnouchkine's Eumenides: Midnight Madness at Montpellier," Boston: Hellenic Chronicle (1992).
REVIEW
62. "The Menace of Mnouchkine's Eumenides: Midnight Madness at Montpellier," TheatreForum, 1.2 (1992): 11-17 (a longer revised version of the article just cited).
RESEARCH ARTICLE
63. "Ancient Greek Tragedy for Our Time," Boston: Hellenic Chronicle (1992).
REVIEW
64. An Odyssey for our Time," Boston: Hellenic Chronicle (1992).
REVIEW
.65. "Dionysus in France: A Greek God at Home in the Vineyards," Boston: Hellenic Chronicle (1992).
REVIEW
66. "The Dawn of Democracy in Greek Tragedy, " Washington: SPGH Newsletter (1993).
ARTICLE
67. "Opus Oedipus: Sophocles done by the Wilma Theater," Boston: Hellenic Chronicle (1993).
REVIEW
68. "Bacchae: Chuck Mee's Tragic Confrontation," Boston: Hellenic Chronicle (1993).
REVIEW
69. "The Scent of Excellence: World Assembly of the Friends of Hellenic Culture," Boston: Hellenic Chronicle (1993).
REVIEW
70. "The Lysistrata that Fought to Perform: The Opening at Epidaurus," Boston: Hellenic Chronicle (1993)
REVIEW
71. "Theodorakis' Medea: An Opera of Passion," Boston: Hellenic Chronicle (1993).
REVIEW
72. "Fire in Your Heart: An Irish Version of Euripides' Trojan Women," Boston: Hellenic Chronicle (1993).
REVIEW
73. "A Bomb at the Door: Kennelly's Medea, 1988" Éire-Ireland XXVIII.2 (1993): 129-37.
RESEARCH ARTICLE
74. "Greek Mythology in the Sky," Boston: Hellenic Chronicle (1993).
POPULAR ARTICLE
75. "'Ohi' to Oppression, 'Yes' to Greek Culture," Boston: Hellenic Chronicle (1993).
POPULAR ARTICLE
76. "Orestes' Mania: Euripides', Mee's and Bogart's Apocalyptic Vision," Illinois Classical Studies XVIII(1993): 73-81.
BOOK CHAPTER
77. With Kenneth MacKinnon, "Cacoyannis vs. Euripides: From Tragedy to Melodrama," Drama: Beiträge zum antiken Drama und seiner Rezeption, Vol. 2 (Stuttgart: M and P, 1993), pp. 222-34 (See D36).
BOOK CHAPTER
78. "Elektra's Kleos Aphthiton: Sophokles into Opera," in Modern Critical Theory and Classical Literature, eds. Irene J. F. de Jong and J. P. Sullivan (Leiden: Brill, 1994), pp. 103-26.
BOOK CHAPTER
79. "The Madness that Makes Sane: Mania in Tadashi Suzuki's Dionysus," TheatreForum 4.1(1994): 11-18.
RESEARCH ARTICLE
80. "Greek Tragedy with Modern Relevance," Boston: Hellenic Chronicle (1994)
REVIEW
81. "Oedipus at Edinburgh," Boston: Hellenic Chronicle (1994).
REVIEW
82. "Response: McDonald on O'Donnell on Solomon" Bryn Mawr Classical Review 5.7 (April, 1994) 660-61.
RESPONSE
83. "Omma: Oedipus and the Luck of Thebes: A Tragic Slice of Contemporary Life," Boston: Hellenic Chronicle (April 28, 1994).
REVIEW
84. "Ancient Katharsis into Modern Opera" The Journal of Modern Greek Arts 1 (Spring, 1994): 37-44. (See D21).
RESEARCH ARTICLE
85. "Democratic Disenfranchisement: Women in Ancient Athens," published without notes in two parts in The Greek American (May 28, June 4, 1994): 10-11, 12 and 19
RESEARCH ARTICLE
86. "Larger than Life: Greek Drama and Tea," Boston: Hellenic Chronicle (1994); Longer review in Didaskalia, (an internet journal), same date.
REVIEW
87. "Greek and Roman Comedy is Alive and Well," Boston: Hellenic Chronicle (Nov. 3, 1994); longer review in Didaskalia, (an internet journal), same date.
REVIEW
88. "Operatic Epic: Henry Purcell's Dido and Aeneas, " Boston: Hellenic Chronicle (1994).
REVIEW
89. "Democratic Disenfranchisement: Women Metics and Slaves in Fifth-Century Athens," delivered at conference on "A Challenge to Democracy: From Greek Democracy to the Effects of Electronic Democracy Today," The National Archives, Washington (April, 1994); published in A Challenge to Democracy: Proceedings from a Symposium, Washington: The National Archives and The Society for the Preservation of the Greek Heritage, November, 1994 (see A 85).
BOOK CHAPTER
90. "Lysistrata: Women Wage War and Make Peace," Boston: Hellenic Chronicle (Dec. 22, 1994)
REVIEW
91. "The Secret of Ancient Greek Drama," Boston: Hellenic Chronicle (April 13, 1995).
POPULAR ARTICLE
92. "The Denial: A Poem by George Seferis" Boston: Hellenic Chronicle (May 4, 1995).
TRANSLATION AND COMMENTARY
93. "Hecuba: A Terrorist for our Time," Boston: Hellenic Chronicle (July 20, 1995).
REVIEW
94. "Greek Tragedy as Modern News: Trojan Women: A Love Story," Boston: Hellenic Chronicle (August 24, 1995).
REVIEW
95."Greece's Glorious Treasure: Greek on The Computer," delivered at International Conference on "National Languages of the European Union: The Present and the Future of the Greek Language," Athens, Greece, Sept. 1995; Published in Greek: O Qhsaurov" th" Ellhnikhv": H Ellhnikhv sthn episthvmh twn upologistwvn, Dec. 1995 in Euroguide: On Themes of the E. O. K. Athens, Greece, pp. 72-76
PUBLISHED TALK
96. "Tony Harrison's Marcus Aurelius: The Kaisers of Carnuntum," Didaskalia, 2.3 (Dec., 1995), (Journal on the Web /www.warwick.ac.uk/didiskalia/didissues.html).
RESEARCH ARTICLE
97. "Die Barbarei der Zivilisation: Euripides und Kakoyannis," Circulare 12 (February, 1996): 18-21.
RESEARCH ARTICLE
98. "Heroes of War and Heroes of Peace: Sophocles' Ajax," Boston: Hellenic Chronicle (April 28, 1996).
POPULAR ARTICLE
99. "Seamus Heaney's Cure at Troy: Politics and Poetry," Classics Ireland 3 (May, 1996): 129-40.
RESEARCH ARTICLE
100. "Music in Greek Tragedy, A Roundtable, "Electra in Review," Sophocles' Electra in Performance, Drama 4 (June, 1996): 154-63
RESEARCH ARTICLE CONFERENCE PROCEEDINGS
101. Published in England as Star Myths: Tales of the Constellations (London: Michael Friedman Publishing Group, June 5, 1996); Published in America as Tales of the Constellations: The Myths and Legends of the Night Sky. New York: Michael Friedman Publishing Group, 1996. Translated and published in Greece as ASTRA & ASTERISMOI: MUQOI KAI PARADOSEIS, (Athens: Estia, 1998).
BOOK
102. "Marianne McDonald on two works by Ruth Padel," Theater 26.3 (June 6, 1996): 99-103.
REVIEW
103. "Theodoros Terzopoulos: Theatre of the Body," TheatreForum (June 11, Summer/Fall, 1996) 19-25.
RESEARCH ARTICLE
104. "The God-Father Awakes: Greek Tragedy in Sicily," Boston: Hellenic Chronicle (July 18, 1996).
REVIEW
105. "Medea in the Mirror: A Revolutionary Medea," Boston: Hellenic Chronicle (September 12, 1996).
REVIEW
106. "Mother as Monster: A Sicilian Medea," Boston: Hellenic Chronicle (October 17, 1996).
REVIEW
107. "Oedipus Unmasked: A Ritual That Failed," Boston: Hellenic Chronicle (November 14, 1996).
REVIEW
108. "Mother Knows Best: Greek Tragedy in London," Boston: Hellenic Chronicle (January 9, 1997).
REVIEW
109. Heaney's "The Cure at Troy. The Wound That Does" Not Heal," Boston: Hellenic Chronicle (February 6, 1997). (See D46).
REVIEW
110. "Medea as Politician and Diva: Riding the Dragon into the Future," in Medea:Essays on Medea in Myth, Literature, Philosophy and Art, eds., James J. Clauss and Sarah Iles Johnston (Princeton: Princeton University Press, 1997), pp. 297-323.
BOOK CHAPTER
111. "When Despair and History Rhyme: Colonialism and Greek Tragedy," New Hibernia Review 1.2 (Summer, 1997): 57-70.
RESEARCH ARTICLE
112. Review of Rush Rehm, Marriage to Death The Conflation of Wedding and Funeral Rituals in Greek Tragedy in Hermathena 160 (Summer, 1996, appeared in Summer 1997): 108-14.
REVIEW
113. Review of Maria Wyke, Projecting the Past: Ancient Rome, Cinema and History, in Bryn Mawr Classical Review 9.4 (May, 1998): 391-97.
REVIEW
114. "Violent Words: Brian Friel's Living Quarters: after Hippolytus," in Arion 3rd Series 6.1 (Spring/Summer, 1998): 35-47.
RESEARCH ARTICLE
115. "Dionysus at Play in Siracusa, Sicily," Boston: Hellenic Chronicle (July 15, 1998)
REVIEW
116. "Some Mother's Son: Hecuba in Sicily," Boston: Hellenic Chronicle (September 2, 1998).
REVIEW
117. "Philanthropy: A Life Without it - Is No Life at All," Community of Recovery (Fall, 1998): 7
ARTICLE
118. "Theodoros Terzopoulos: A Director Who Crosses Millennia," delivered at VIII International Forum on Ancient Greek Drama: "Ancient Greek Drama Crossing Millennia," Delphi, Greece, (August, 1995); Symposium Proceedings, (Athens: Libani, 1998), pp. 175-86.
BOOK CHAPTER
119. "Recent Irish Translations of Greek Tragedy: Derek Mahon's Bacchai," in H Metafrash tou Arcaiou Ellhnikou Dramato" se Ole" ti" Glwsse" tou Kosmou [Translation of Ancient Greek Drama in All the Languages of the World], ed. Elena Patrikiou, (Athens: Desmoi, 1998), pp. 190-200. (See D45)
BOOK CHAPTER
120. "Incest, Rape and Revenge: Phèdre in London," Boston: Hellenic Chronicle (November 25, 1998).
REVIEW
121. Program notes for Euripides' Bacchae performed by the China National Beijing- Opera Theatre, Art Carnuntum, Austria, 1998
PROGRAM NOTES
122. "An Electra for our Time: Greek Tragedy on Broadway," Boston: Hellenic Chronicle (Jan. 6, 1999).
REVIEW
123. "The Iphigenia Cycle on Broadway, A Modern Parable," Boston: Hellenic Chronicle (March 10, 1999).
REVIEW
124. Sole Antico, Luce Moderna, trans. of Ancient Sun, Modern Light by Marianne McDonald, Translation by Francesca Albini. Reviewed by Dario Del Como. Il Sole (December 12, 1999) 28 (See A51)
BOOK
125. "Mapping Dionysus in New Global Spaces Multiculturalism and Ancient Greek Tragedy" in (Dis)Placing Classical Greek Theatre, ed. Savas Patsalidis and Elizabeth Sakellaridou, (Thessaloniki: University Studio Press, 1999), pp. 145-167. (See D56)
BOOK CHAPTER
126. Program notes for Sophocles' Antigone, translated by Marianne McDonald, Directed by Athol Fugard, Cork, Listowel, Ireland, July 1999
PROGRAM NOTES
127. "Politics and Classics: Cacoyannis' Greek "Trojan Trilogy," London: Anglo-Hellenic Review 20(Fall, 1999): 9-11
RESEARCH ARTICLE
128. "All or Nothing: Antigone in Ireland," Boston: Hellenic Chronicle (Oct. 13, 1999)
REVIEW
129. "Oedipus: From King to Slave," Boston: Hellenic Chronicle (Nov. 3, 1999).
REVIEW
130. "Agamemnon in England: Vital Greek Tragedy," Boston: Hellenic Chronicle (Dec. 1, 1999).
REVIEW
131. "Theodorakis and Euripides' Medea, A Myth for all Times: The Mother who Kills," in Music and Ancient Greece (Athens: Nea Sonora, Livanis Publishing, 1999), pp. 255-82.
BOOK CHAPTER
132. "The Gospel at Colonus Black Pearls and Greek Diamonds" in Contemporary Views of Ancient Drama, Fifth International Symposium on Ancient Greek Drama (Leukosia: Cyprus Centre of International Theatre Institute, 1999), pp. 329-33.
BOOK CHAPTER
133. Mythology of the Zodiac: Tales of the Constellations (New York: MetroBooks, 2000); H MUQOLOGIA TWN ZODIWN H ISTORIA TWN ASTERISMWN, Sophia Souliotis, trans. (Athens: Periplous, 2002).
BOOK
134. "An Agonizing Antigone," Boston: Hellenic Chronicle (January 12, 2000).
REVIEW
135. "Black Dionysus: Greek Tragedy from Africa," in Theatre: Ancient and Modern, The January Conference, (Milton Keynes: Open University, 2000), pp. 95-108 (see A 124, D 59).
BOOK CHAPTER
136. Antigone by Sophocles, trans. with int., (London, Nick Hern Books), 2000.
BOOK
137. "Classics as Celtic Firebrand: Greek Tragedy, Irish Playwrights, and Colonialism," in Theatre Stuff: Critical Essays on Contemporary Irish Theatre, ed. Eamonn Jordan (Dublin, Carysfort Press, 2000), pp. 16-26.
BOOK CHAPTER
138. "Aeschylus," Entry in The Encyclopedia of Greece and the Hellenic Tradition, ed. Graham Speake I(London: Fitzroy Dearborn Publishers, 2000), pp. 24-26.
ENCYCLOPEDIA ARTICLE/CHAPTER
139. "Euripides" Entry in The Encyclopedia of Greece and the Hellenic Tradition, ed. Graham Speake I(London: Fitzroy Dearborn Publishers, 2000), pp. 586-589.
ENCYCLOPEDIA ARTICLE/CHAPTER
140. "Sophocles" Entry in The Encyclopedia of Greece and the Hellenic Tradition, ed. Graham Speake II(London: Fitzroy Dearborn Publishers, 2000), pp. 1566-1569.
ENCYCLOPEDIA ARTICLE/CHAPTER
141. "Medea è mobile: The Many Faces of Medea in Opera," in Medea in Performance 1500-2000, Eds. Edith Hall, Fiona Macintosh, and Oliver Taplin, (Oxford: Legenda, University of Oxford, 2000), pp. 100-118
BOOK CHAPTER
142. "La représentation de Médée la magicienne à l’opéra," in La Magie, Vol 2: La Magie dans l’antiquité grecque tardive: les Mythes, ed. Alain Moreau et Jean-Claude Turpin (Montpellier III: Université Paul-Valéry, 2000), pp. 321-333.
BOOK CHAPTER
143. "A Classical Soap Opera for the Cultural Elite: Tantalus in Denver," Arion, 3rd Series 8.3 (Winter, 2001): 90-114.
ARTICLE
144. "A King, a Prince, Two Princesses and a Sea Monster: Mozart’s Idomeneo," Performing Arts Magazine, San Diego Opera (April, 2001): 20-22, 43.
ARTICLE
145. "Michael Cacoyannis and Irene Papas on Greek Tragedy," An Interview, and "Eye of the Camera, Eye of the Victim: Iphigenia by Euripides and Cacoyannis," In Classical Myth and Culture in the Cinema, Ed. Martin Winkler (London/New York: Oxford University Press, 2001), pp. 72-101.
BOOK CHAPTERS
146. "Silence and Samurai: Suzuki Tadashi and Greek Tragedy," TheatreForum (Summer/Fall 2001):83-89.
ARTICLE
147. Program notes for Lee Breuer and Bob Telson’s Gospel at Colonus, St. Paul’s Cathedral, July, 2001
PROGRAM NOTES
148. Translations from Ovid’s Tristia, Program for Athol Fugard’s Sorrows and Rejoicings, Baxter Theatre, Cape Town, August, 2001. Also in text of play, Sorrows and Rejoicings (New York: TCG, 2002).
TRANSLATION PROGRAM NOTES
149. Sing Sorrow: Classics, History and Heroines in Opera (Westport, Conn./London: Greenwood 2001).
BOOK
150. "Athol Fugard, 2001," Newsletter for Second Stage, Fall, 2001.
ARTICLE
151. Andromache by Euripides, trans. with int Marianne McDonald and J. Michael Walton (London: Nick Hern Books, 2001).
BOOK
152. Euripides’ Trojan Women, trans. in Six Greek Tragedies: Aeschylus: Persians, Prometheus Bound; Sophocles Women of Trachis, Philoctetes; Euripides Trojan Women, Bacchae, Intro. Marianne McDonald and Michael Walton (London: Methuen, 2002).
BOOK
153. Amid Our Troubles: Irish Versions of Greek Tragedy, eds. Marianne McDonald and Michael Walton (London: Methuen, 2002).
BOOK
154. "A Gift for his Seventieth Birthday: Athol Fugard’s Sorrows and Rejoicings" TheatreForum 21(Summer/Fall, 2002). http://www.theatreforum.org/fugard.html
ARTICLE
155. Theodoros Terzopoulos and the Attis Theatre (Athens: Agra Publications, 2002), pp. 15-31.
BOOK PREFACE
156. Poem for dedicating Zen Garden at McDonald Center, Scripps Hospitals (June, 2002).
POEM
157. "Anouilh’s Oedipus: Outer Light and Inner Darkness," Arion, 3rd Series, 10.1 (Spring/Summer, 2002): pp. 67-81.
ARTICLE
158. "Moving Icons: Teaching Euripides in Film," in Approaches to Teaching the Dramas of Euripides (New York: MLA, 2002) pp. 60-69
BOOK CHAPTER
159. "Phaedra’s Flame and Delphi Fire: From Euripides to Dassin," Angelos Sikelianos and the Seventieth Anniversary of the Founding of the Festival of Ancient Drama at Delphi, (Athens: Livanis Publications, 2002), pp. 235-241.
BOOK CHAPTER
160. "From Titans to Titania: Classical Sources for Shakespeare," Commemorative Volume in Honor of M. Gigante, Studi Italiani di filologia classica (Florence: Periodici Le Monnier, 2002).
BOOK CHAPTER
161. Closure of Classics at Queens," with Athol Fugard, Irish Times (July 10th, 2002): 7.
LETTER TO THE EDITOR
162. "La violenza drammatica: Fedra da Euripide a Sarah Kane," Proceedings of "Violenza nel teatro greco e latino," Siracusa, Sicily September 11-13, 1997 (Padua: Instituto Nazionale del drama antico, 2002), pp. 287-294.
BOOK CHAPTER
163. Classically Romantic: Classical Form and meaning in Wagner’s Ring, by Jeffrey L. Buller, Review by Marianne McDonald, Opera Quarterly 18.3, (Summer 2002).
ARTICLE/REVIEW
164. Medea, Int. by Marianne McDonald and J. Michael Walton, in a translation by J. Michael Walton (London: Methuen, 2002).
INTRODUCTION WITH COMMENTARY AND NOTES
165. "Cacoyannis and Euripides; Iphigenia as Modern Political Commentary," Proceedings of Congresso internazionale di studi sul dramma antico: sotto l'Alto Patronato del Presidente della Repubblica, "Euripide, futuro del teatro," Siracusa, September 14, 1995 (Padua:Instituto nazionale del drama antico, 2002), pp. 81-88.
BOOK CHAPTER
166. Canta la tua pena: I classici, la storia, e le eroine nell’opera, translated by Francesca Albini, Kleos (Bari: Levante, 2002), See A149.
TRANSLATED BOOK
167. "Hello and Goodbye," article in program for Athol Fugard's Hello and Goodbye, Theatre by the Lake, Keswick (24 May - 26 Oct 2002).
PROGRAM NOTES
168. Text interview for Women Rebels, Eveoke Dance Theatre, Jan. 30th - Feb. 9th, 2003.
RECORDED TEXT
169. "Fatal Commission," Arion Third Series, 10.3 (Winter, 2003): 125-141
ARTICLE
170. Interview in America’s New Vision, Our Leaders Point the Way, by Doris Lee McCoy, Ph.D., San Diego: 1st Books, 2003.
INTERVIEW FOR BOOK
171. Two Calendars with my original poetry for 2002 and 2003.
POETRY
172. Excerpts from my translation of Children In "Euripides Joins post 9/11 Debate" CounterPunch Diary, CounterPunch (May 23, 2003) by Alexander Cockburn: http://www.counterpunch.org
TRANSLATION
173. The Living Art of Greek Tragedy (Bloomington, Indiana: University of Indiana Press, 2003).
BOOK
174. Fragments: Poems by Marianne McDonald (San Diego: Quantum 2, 2003).
BOOK
175. "Euripides' Dramatic Tears: Weeping as Characterization of Women and Men," KLEOS: Estemporaneo di studi e testi Sulla fortuna dell'antico, Francesco De Martino, ed., (Bari: Levante, 2002): 181-192.
BOOK CHAPTER
176. . . . and then he met a woodcutter Illustrations by Jasmine de Lung (San Diego, Quantum 2, 2003).
PLAY
177-8. "The Delphic Oracle Speaks, Sings and Dances," (Keynote Speech) and "Sing Vengeance: Medea in Opera" in IX International Meeting on Ancient Greek Drama ON HISTORY AND MYTHS, Symposium Proceedings (Athens: European Cultural Center of Delphi, 2004): 11-15; 87-92.
BOOK CHAPTERS
179. Women of Troy, by Euripides trans. Kenneth McLeish, Int. Marianne McDonald and J. Michael Walton (London: Nick Hern, 2004).
INTRODUCTION
180. Electra, by Euripides, trans. and int. Marianne McDonald and Michael Walton (London: Nick Hern Books, 2004).
BOOK
181. Opening Statement for Family Program Handbook at the McDonald Center (2004).
INTRODUCTION
182. Program Notes for Oedipus at Colonus, Sixth at Penn Theatre, 2004.
PROGRAM NOTES
183. Program Notes for Athol Fugard"s A Lesson from Aloes, Sixth at Penn Theatre, 2004.
PROGRAM NOTES
184. Program Notes for Athol Fugard"s Master Harold’s and the Boys, 2004. Calypso Productions, Helix Theatre, Dublin Fringe Festival, 2004.
PROGRAM NOTES
185. Program Notes for Marianne McDonald’s "Ally Way" at Sixth at Penn Theatre, 2004.
PROGRAM NOTES
186. Kathleen L. Komar, Reclaiming Klytemnestra: Revenge or Reconciliation American Journal of Philology 125.2(Summer, 2004): 283-287.
REVIEW
187. With J. Michael Walton, Commentary and notes to Euripides’ Electra, trans. Kenneth McLeish (London: Methuen, 2004).
COMMENTARYAND NOTES
188. Electra, by Sophocles, trans. and int. Marianne McDonald and Michael Walton (London: Nick Hern Books, 2004).
BOOK
189. Program Notes for Marianne McDonald’s translation of Euripides’ Hecuba, Sixth at Penn Theatre, 2004.
PROGRAM NOTES
190. L’arte vivente della tragedia greca, trans. Francesca Albini, additions by Umberto Albini, (Firenze: Le Monnier Università, 2004). [See A173]
BOOK
191. Program Notes for Marianne McDonald’s translation of Antigone, 2005.
PROGRAM NOTES
192. Translation of Sing Sorrow: Classics, History, and Heroines into Greek with new material. (See A149): ;Ellvhnikhv muqologiva sthn klasikhv ovpera, Giwvta Potamianvnou, trans. (Athens: Periplous, 2005).
BOOK
193. L’arte vivente della tragedia greca, trans. Francesca Albini, additions by Umberto Albini, (Firenze: Le Monnier Università, 2004). [See A173]
BOOK
194. Program Notes for Marianne McDonald’s translation of Antigone, 2005.
PROGRAM NOTES
195. Translation of Sing Sorrow: Classics, History, and Heroines into Greek with new material. (See A149): ;Ellvhnikhv muqologiva sthn klasikhv ovpera, Giwvta Potamianvnou, trans. (Athens: Periplous, 2005).
BOOK
196. Opening Statement for McDonald Center Brochure (2005).
BROCHURE
197. Opening Statement on Wine for LA Wine Auction to benefit Scripps Hospital, La Jolla.
BROCHURE
198. “Thoroughly Modern Medea: Does Greek Tragedy Speak to Women?” Gail A. Burnett Lectures in Classics (San Diego: San Diego State University, 2005).
MONOGRAPH
199. Program Notes and bios for Women’s International Center’s Living Legacy ceremony, 2005.
PROGRAM NOTES
BOOK TRANSLATION
201. Introduction to Exits and Entrances, by Athol Fugard (Cape Town, SA: New Africa Books: 2005).
INTRODUCTION TO BOOK
202. Interview with Athol Fugard. Published with Exits and Entrances, By Athol Fugard, (Cape Town, SA: New Africa Books, 2005). In Press (galleys here)
INTERVIEW
203. Euripides’ Hecuba, trans. with int., (London: Nick Hern Books, 2005). In Press.
BOOK
204. Greek Tragedy: Three Plays by Euripides, Sophocles: Antigone, Bacchae, Medea Int. for book, and translation of Antigone (London: Nick Hern Books, 2005). In Press.
BOOK
205. “Brendan Kennelly’s Rebel Women: His Irish Versions of Greek Tragedy” New Hibernian Review (Summer, 2005). In Press.
ARTICLE

206. …and then he met a woodcutter (San Diego: Quantum2, 2005).
PLAY
207. Introduction: “Ancient Republics and Other Political Dreams” in The Republic: Essays from RTÉ Radio’s The Thomas Davis Lecture Series, Ed. Mary Jones, ArkHive Productions (Dublin: Mercier, 2005), pp. 9-24.
INTRODUCTION
208. “A Play for Our Time: The Madness of Ajax” CounterPunch, ed. Alexander Cockburn and Jeffrey St. Clair (Jan. 14-15, 2006):1.http://www.counterpunch.com/mcdonald01142006.html
ARTICLE
209. Introduction and keynote article, “Theodoros Terzopoulos, A Director for the Ages: Theatre of the Body, Mind and Memory,” in Reise mit Dionysos, Das Theater des Theodoros Terzopoulos: Journey with Dionysos, The Theatre of Theodoros Terzopoulos ed. Frank M. Raddatz (Berlin: Theater der Zeit, 2006), pp. 8-37.
ARTICLE/ INTRODUCTION
207. Program notes to Euripides’ Iphigenia at Aulis, 6th at Penn Theatre (2006).
PROGRAM NOTES
208. Program notes to Athol Fugard’s Booitjie and the Oubaas, Baxter Theatre, Cape Town,South Africa.
PROGRAM NOTES
209. Program notes to Sophocles’ Antigone, adapted by Bertolt Brecht, Wrigley Theatre, Chicago, Illinois.
PROGRAM NOTES
210. “The Return of Myth: Athol Fugard and the Classics,” Arion 3rd Series.14.2 (Fall2006): 21-47.
ARTICLE
211. Program notes to Euripides' Bacchae, 6TH at Penn Theatre (2006).
PROGRAM NOTES
212. Euripides' Medea, Expanded introduction and notes by Marianne McDonald and J. Michael Walton, in a translation by J. Michael Walton (London: Methuen, 2006)(See 164).
INTRODUCTIONWITH COMMENTARYAND NOTES
213. “Rhetoric and Tragedy: Weapons of Mass Persuasion,” A Companion to Greek Rhetoric, Ed. Ian Worthington (Oxford: Blackwell, 2006): 473-489.
BOOK CHAPTER
214. “Rhetoric and Tragedy: Weapons of Mass Persuasion,” A Companion to Greek Rhetoric, Ed. Ian Worthington (Oxford: Blackwell, 2006): 473-489.
BOOK CHAPTER
214. “Wearing the Third Hat: Athol Fugard as Director,” Directors and Directing in Siuth African Theatre, ed. Gay Morris SATJ20 (2006): 2027-220
ARTICLE
215. Preface to The Abbesss, South African Theatre Journal 20 (2006): 335-338
PREFACE
216. “Translating Antigone: Staging Anti-colonial Protests,” Counterpunch (March 24/25, 2007): http://www.counterpunch.com/mcdonald03242007.html
ARTICLE
217. Program Notes to Aeschylus” Oresteia (April, 2007).
PROGRAM NOTES
218. Program Notes to McDonald’s The Last Class (May, 2007).
PROGRAM NOTES
219. Aeschylus: The Oresteia, int. and trans. with J. Michael Walton (Lodon: Nick Hern Books, 2007)
BOOK
220. “Teaching of Old Irish at UCD,” Irish Times (5/4/2007)
LETTER to the EDITOR
221. The Cambridge Companion to Greek and Roman Theatre, ed. with J. Michael Walton, including introduction and chapter (Cambridge: Cambridge Uiversity Press, 2007).
BOOK EDITIONINTRODUCTIONAND CHAPTER
222. “Medea: The Beginning” published with “Jason: The End” by Athol Fugard Arion Third Series, 15.1 (Spring/Summer, 2007): 127-137; 138-146.

ΥΠΕΧΩΔΕ ενόψει εκλογών

Ο Υπουργός Χωροταξίας κ. Γ. Σουφλιάς, εξάγγειλε ότι θα φέρει σύντομα στη Βουλή νομοσχέδιο, που θα λύσει πολλά από τα χωροτακτικά προβλήματα της Χώρας.

Α ς ελπίσουμε ότι, επιτέλους, θα περιλάβει στο νομοσχέδιο αυτό διάταξη, που να καλύπτει το νομικό κενό που προκλήθηκε το 2003 από άλλη τροποποίηση παραμονών εκλογών του Π.Δ. 24 του 1985 για τη εκτός σχεδίου δόμηση, της προκατόχου του κ. Βάσως Παπανδρέου αυτή τη φορά, όπου, πάνω στη φούρια αγνοήθηκε η αντίθεσή της με άλλους χωροτακτικούς νόμους όπως είναι εκείνοι που αφορούν Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου (Ζ.Ο.Ε) για την προστασία του περιβάλλοντος και ο νόμος περί Εθνικού Κτηματολογίου.

Συγκεκριμένα: με το νόμο 3212/2003 θεσμοθετήθηκε για την κατάτμηση οικοπέδου εκτός σχεδίου η προϋπόθεση ύπαρξης προσώπου τουλάχιστον 25μ. σε κοινόχρηστο, δηλ. δημόσιο, δρόμο. Προέκυψε θέμα πότε ένας δρόμος θα θεωρείται κοινόχρηστος, οπότε καθορίστηκε ότι θα πρέπει να είναι τέτοιος πριν από το 1923.

Όμως στις Ζ.Ο.Ε υπάρχουν εξαιρετικά αυστηρότερες προϋποθέσεις (πχ. αρτιότητα στα 20 στρ. αντί στα 4), όχι όμως αυτή περί μετώπου. Κι ο πρωτοετής της Νομικής γνωρίζει, πως ο ειδικός νόμος κατισχύει του γενικού, αλλιώς δεν θα είχε λόγο ύπαρξης κι εφαρμογής. Άλλωστε ο νομοθέτης, αν θεωρούσε πως χρειαζόταν κι ο όρος αυτός μέσα στους αυστηρούς αυτούς νόμους, θα τον τοποθετούσε κατά την συγκρότησή τους ή , τέλος πάντων, αν απαιτείτο και σε αυτούς, έπρεπε να αναφερθεί ρητά στην τροποποίηση του 2003, που τον επέβαλε.

Από την άλλη, μπορεί μεν το Εθνικό Κτηματολόγιο να μην ολοκληρώθηκε, αρκετές όμως περιοχές της χώρας έχουν ενταχθεί σ’ αυτό τα τελευταία χρόνια, αφού έγιναν καταγραφές, ενστάσεις και εκδικάσεις τους και παρήλθαν οι από το νόμο πολυετείς προθεσμίες. Στις περιοχές αυτές πλέον, σύμφωνα με το Νόμο του Κράτους 2664/1998, για να γίνουν συμβόλαια απαιτείται να προσκομισθεί στον συμβολαιογράφο Κτηματολογικό Φύλλο, με τις σφραγίδες των ειδικών υπηρεσιών που έχουν συγκροτηθεί. Το έγγραφο αυτό είναι αναγκαίο και ικανό για να αποδείξει τον ιδιοκτήτη του οικοπέδου. Επιπλέον κάθε ιδιοκτησιακή μεταβολή υποχρεωτικά μεταγράφεται στα Κτηματολογικά Βιβλία πλέον, κι όχι στο Υποθηκοφυλακείο.

Ενώ όμως το Κράτος εξασφαλίζει με το Κτηματολόγιο με οριστικό κι απόλυτο τρόπο την ιδιοκτησία των ιδιωτών στις περιοχές όπου υπάρχει, το ίδιο αμφισβητεί τη δική του ιδιοκτησία εκεί. Έστω κι αν στο Κτηματολογικό Βιβλίο αναφέρεται δρόμος ως Δημόσιος και όλοι οι όμοροι του δρόμου ιδιώτες έχουν αποδεχθεί την κυριότητα του Δημοσίου, οι Πολεοδομίες, (παρά την προς αυτές Εγκύκλιο 8 της Γενικής Διεύθυνσης Πολεοδομίας του 2005) την αμφισβητούν και στέλνουν τους ιδιώτες να βρουν τρόπους, συνήθως δικαστικούς, να αποδείξουν πως ο κατά το Κτηματολόγιο, δηλ. κατά το νόμο, δημόσιος δρόμος είναι …δημόσιος, με τη διαδικασία πως ήταν από το 1923! Επιπλέον δε ότι έχει κηρυχθεί δημόσιος από το Νομάρχη.

Ξέρουμε πως τους ελληνικούς δρόμους τους χάραξαν και τους διεύρυναν, όχι νομαρχιακά ρυμοτομικά σχέδια, αλλά οι κοινωνικές ανάγκες και πως σε ελάχιστες περιπτώσεις οι Νομαρχίες μπήκαν στον κόπο να …κηρύξουν, έστω και εκ των υστέρων τους δημόσιους δρόμους ως ιδιοκτησία τους! Έτσι λοιπόν, ακόμα και με αποδεικτικό το Κτηματολόγιο, οι ιδιώτες δεν μπορούν να κατατμήσουν τα οικόπεδά τους.

Τόσο οι Πολεοδομίες όσο και στο ΥΠΕΧΩΔΕ, δέχονται την ύπαρξη των παραλογισμών του πράγματος, αλλά δηλώνουν πως δεν μπορούν να κάνουν τίποτα, επειδή ξεχάστηκαν να περιληφθούν οι σχετικές διευκρινίσεις στο νομοσχέδιο της κ. Β. Παπανδρέου, το 2003. Και, φυσικά, μέχρι σήμερα, τέσσερα χρόνια μετά, κανείς αρμόδιος δεν μπήκε στον κόπο να λύσει το θέμα με μια από τις τόσες τροπολογίες που καθημερινά κατατίθενται στη Βουλή!

Αποτέλεσμα: Κάθε Πολεοδομικό γραφείο, σε όλη την Ελλάδα, κάθε υπάλληλός του, αποφασίζουν πότε έτσι και πότε αλλιώς κρίνοντας κατά το δοκούν.

Στην Ζάκυνθο, για παράδειγμα, όπου μια μεγάλη περιοχή και σε Ζ.Ο.Ε είναι ενταγμένη και στο Εθνικό Κτηματολόγιο, έχουμε το φαινόμενο, ο ένας υπάλληλος να εκδίδει πολεοδομική άδεια κατά τον ειδικό νόμο περί ΖΟΕ, να αλλάζει ο υπάλληλος και να ανακαλεί την ίδια άδεια κατά το γενικό νόμο του 2003! Στο μεταξύ ο ιδιώτης να έχει νομιμότατα κτίσει και να έχει κάνει προσύμφωνο πώλησης των κτισμάτων. Οπότε να γεννώνται μια σειρά δικαστικών διεκδικήσεων, όπου έχουν όλοι δίκιο, με αποτέλεσμα, εκτός από τις καθημερινές αντεγκλήσεις στο Πολεοδομικό Γραφείο να φορτώνονται ακόμη περισσότερο τα πινάκια των Διοικητικών, Πολιτικών και Ποινικών Δικαστηρίων. Χαρακτηριστική είναι η διατύπωση πρόσφατου υπηρεσιακού εγγράφου της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων προς το ΥΠΕΧΩΔΕ, (Αρ. Πρωτ. 2657/1.3.07), με το οποίο το καλεί να λάβει θέση για το χάος αυτό: «επισημαίνοντας τη σοβαρότητα του θέματος που έχει προκύψει, από τη διάσταση απόψεων των εμπλεκομένων υπηρεσιών».

Κατά τα άλλα αυτό ονομάζεται λειτουργία χώρας πλήρως ενταγμένης στη Ευρωπαϊκή Ένωση, που θέλει επενδύσεις, οικονομική ανάπτυξη, θέσεις εργασίας κλπ.

Εκτός κι αν το αλαλούμ διατηρείται σκοπίμως. Ποιόν όμως μπορεί να ωφελεί αυτή η κατάσταση; Τουλάχιστον, όχι το Κράτος, την Οικονομία και τους πολίτες.

η εκτεθειμένη έκθεση βιβλίου και μια επιστολή

Η έκθεση βιβλίου του προσεχούς Σεπτεμβρίου βρίσκεται προ των πυλών. Και ο Σύνδεσμος Εκδοτών Βιβλίου σκέφτηκε να αλλάξει τη μορφή των περιπτέρων, να τα κάνει κυκλικά, μπας και τα μέλη του πουλήσουν κανένα βιβλίο παραπάνω. Τα μεταξωτά βρακιά όμως θέλουν και τις ανάλογες δαπάνες. Έτσι οι εκδότες καλούνται να πληρώσουν για νοίκι των νέων αυτών περιπτέρων τέσσερις φορές περισσότερα! Φυσικό είναι να διαμαρτύρονται. Ένας από αυτούς είναι και ο Θανάσης Ψυχογιός των ομωνύμων εκδόσεων. Ένας συνάδελφός του, ο Γιώργος Κανελλόπουλος, που έχει την ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΕΚΔΟΤΙΚΗ, του έστειλε μιαν επιστολή για να τον ηρεμήσει. Σας την παραθέτουμε προς τέρψιν και ενημέρωσιν.

Αγαπητέ Θανάση,
Διάβασα την επιστολή διαμαρτυρίας σου προς τον ΣΕΚΒ και σε συγχαίρω για τη λεβεντιά και τη γκρίνια σου που είναι τόσο δημιουργική. Δέξου κι εσύ τις απόψεις μου κι αν θες προώθησέ τες όπου επιθυμείς, γιατί πιστεύω πως κάθε χρόνο στις εκθέσεις είμαστε θύματα ενός “ΣΕΚΒ-ιασμού”.
Πριν προχωρήσω, οφείλω να σου πω πως εγώ πήρα 2 τεταρτημόρια στην έκθεση. Το ίδιο κι εσύ υποθέτω πως στο τέλος θα κάνεις.
Ξεκινάω λοιπόν:
Με την έναρξη της έκθεσης, προτείνω να καλέσουμε τους “δερβίσηδες” της Ανατολής, έτσι ώστε με το χορό τους να προετοιμάσουν τον κόσμο για τον τρόπο που θα λειτουργήσει η φετινή μας έκθεση, στην οποία θα έδινα τον τίτλο “Κυκλοθυμικά και άλλα…” Εσύ καλά τα… χώνεις στον αδαή και άπειρο κατασκευαστή που πρότεινε τα στρογγυλά περίπτερα, όμως η ιδέα δεν είναι καινούργια, είναι παλιά. Το “πέντε κρίκοι ένα τάλιρο” μήπως σου θυμίζει τίποτα; Εγώ παρακαλάω τον Θεό να συμπέσουν τα τεταρτημόριά μας, έτσι ώστε στην αναδουλειά να αλλάξουμε χρήση, δηλαδή τα δύο τεταρτημόρια πίσω να παίζουν μουσικούλα και τα άλλα δύο μπροστά να σερβίρουν ελαφρά ποτά. Μπορούμε ακόμα, να ξαπλώσουμε βιβλία στο πάτωμα του περιπτέρου και να δίνουμε στρογγυλά λάστιχα στους επισκέπτες, να τα πετάνε όπως πετούν στα λούνα παρκ τα κρικάκια στα μπουκάλια. Μια άλλη ιδέα θα ήταν να δίνουμε και καλάμια με αγκίστρι για να “ψαρεύουν” οι πελάτες, μπας και κερδίσουν κανένα βιβλίο.
Έχεις σκεφτεί, Θανάση, σε δύο γειτονικά στρογγυλά περίπτερα να πάει η μάνα δεξιά και το παιδί αριστερά; Θα χάσει η μάνα το παιδί και το παιδί τη μάνα. Και βέβαια, απ’ τους πολλούς κύκλους θα πρέπει να έχουμε και κανένα ασθενοφόρο στην έξοδο για να προμηθεύει τα σχετικά φάρμακα και τις πρώτες βοήθειες στους έχοντας ροπή στους ιλίγγους και στις επιληψίες.
Πιστεύω πάντως πως τα στρογγυλά περίπτερα δεν είναι το τέλος της φαντασίας των κατασκευαστών. Λίαν συντόμως θα μας προτείνουν τα τριγωνικά, όπου στην άκρη, στη μύτη δηλαδή της γωνίας, θα βάζουμε το best seller, ακριβώς πίσω τα δύο επόμενα, στην τρίτη θέση τα επόμενα τρία και πάει λέγοντας. Εδώ η συναλλαγή θα γίνεται με φτυάρι (κάτι σαν τον “Κουτάλα” στη Βουλιαγμένη). Το καλύτερο Θανάση όμως θα είναι το… ρωμαϊκό μοντέλο περιπτέρου που θα μοιάζει λίγο και στον Ορθόδοξο Επιτάφιο. Θα έχουμε μέσα σε κουβούκλιο τα βιβλία μας και 4 βαστάζοι θα κυνηγούν τους πελάτες, μεταφέροντας μαζί και το περίπτερο. Ακόμα, Θανάση μου, έχω να σου πω κάτι που διαβάζεται ευχάριστα, αλλά αν το βιώσει κανείς, ιδιαίτερα αν δεν είναι ο δράστης, απέχει κάθε ευχαρίστησης. Επόμενο και ανθρώπινο είναι ύστερα από 4 ώρες ορθοστασίας να έχουν και κάποια αέρια οι συνεργάτες μας στα περίπτερα. Υποθέτω πως μέχρι σήμερα, έκαναν ένα βήμα πίσω κι αφού τσέκαραν μην περνάει κόσμος κοιτώντας αριστερά-δεξιά, τα… έστελναν χαμογελώντας. Ενώ τώρα στα στρογγυλά περίπτερα αν συμβεί κάτι τέτοιο στο συνεργάτη του Α΄ τεταρτημόριου, τι φταίει ο συνεργάτης του Β΄ και του Γ΄ τεταρτημόριου που ενδέχεται να χρεωθούν και την ενέργεια; Κι αν κάνει ένα βήμα πίσω, σκέφτεσαι τι θα πάθει ο συνεργάτης του Δ΄ τεταρτημόριου;
Θανάση, θα τελειώσω με τις τιμές των περιπτέρων. Ευθέως σου προτείνω του χρόνου, αντί για περίπτερο, να νοικιάσουμε ένα δυάρι στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου για να εκθέτουμε τα βιβλία μας ένα ολόκληρο χρόνο. Φτηνότερο θα μας έρθει και θα κάνουμε και το μάγκα.
Καλούς κύκλους και καλή αντάμωση στην έκθεση.
Φιλικά,
Γιώργος Κανελλόπουλος
director@empiria.gr
Υ.Γ. Εφόσον 1 x 2 = 6 και 2 x 2 = 15, μήπως πρέπει να κάνουμε μία επιτροπή, να ερευνήσουμε ποιος είναι –τυχαία το λέω– ο “Μανόλης” που θα κερδίσει από το “γύρω-γύρω όλοι” και αυτός στη μέση;

Ο Ροίδης σαν Ψαθάς κι ο Παπαδιαμάντης σαν Καρκαβίτσας

Εντυπωσιάζει όλη αυτή η συζήτηση σχετικά με το αν είναι εφικτή ή όχι η μετάφραση του Ροίδη και του Παπαδιαμάντη. Όχι μόνο επειδή μέσα στο γενικότερο αλαλούμ της σημερινής ελληνικής πολιτισμικής πραγματικότητας μοιάζει λιγάκι με το παντεσπάνι της Μαρίας Αντουανέττας, αλλά και γιατί κατά μεγάλο ποσοστό γίνεται χωρίς πριν να τοποθετηθούν τα πράγματα με τη σειρά και με το νόημα που τα έχει βάλει η ιστορία.

Ειδικότερα:
Ξεκινάει η συζήτηση με την Καθαρεύουσα σε μειονεκτική θέση. Τη λέμε φτιαχτή γλώσσα και παραβλέπουμε ότι και η Δημοτική φτιαχτή είναι. Με την δημιουργία του νεοελληνικού κράτους το γλωσσικό ζήτημα ήταν έτσι όπως το περιγράφει ο Βυζάντιος στη «Βαβυλωνία». Δεν υπήρχει επίσημη ελληνική γλώσσα, παρά πλήθος διαλέκτων με πολύ λίγα τα μεταξύ τους κοινά.
΄Ετσι ο Κοραής, ο Σολωμός και οι περί αυτών ξεκίνησαν μια προσπάθεια να καλύψουν το κενό. Με αγνά κίνητρα και σοβαρά επιχειρήματα και οι δύο δημιούργησαν τη Δημοτική και την Καθαρεύουσα. Η πρώτη καθιερώθηκε ως επίσημη γλώσσα κι έτσι άρχισε η διαμάχη, η οποία όμως αποτελεί συγχρόνως και την απόδειξη πως και οι δύο απόψεις είχαν τα υπέρ και τα κατά τους. Διαφορετικά η αναμφισβήτητη γλώσσα του λαού θα καταλάμβανε το θρόνο της και κανείς δεν θα μπορούσε να την κουνήσει.

Η αλήθεια είναι ότι ο λαός εξακολουθούσε να μιλά τις διαλέκτους που ήξερε πάππου προς πάππου. Θυμάμαι τον Κώστα Γεωργουσόπουλο να διηγείται το τι αντιμετώπισε όταν στην δεκαετία του ΄60 τοποθετήθηκε ως καθηγητής φιλόλογος στην διπλανή της Αθήνας Αργολίδα. Δεν μπορούσε να συννενοηθεί με τους μαθητές του, επειδή μιλούσαν την αρβανίτικη διάλεκτο. Η Δικτατορία του 1967 προσπάθησε, ίσως με τον τρόπο του «αποφασίσαμεν και διατάσσομεν» να εξαλείψει τις κατά τόπους διαλέκτους, πράγμα που σε έναν βαθμό το κατάφερε, διαφορετικά οι ντόπιοι ακόμη αυτές θα μιλούσαν.

Από την άλλη επί εκατόν πενήντα χρόνια η καθερεύουσα γραφόταν και μιλιόταν χωρίς πρόβλημα. Όσοι έχουμε τελειώσει τη Μέση Εκπαίδευση πριν το 1975 θα θυμόμαστε την άνεση με την οποία γράφαμε τους διαγωνισμούς μας και λέγαμε τα μαθήματά μας στο σχολείο στην Καθαρεύουσα. Κι ήταν φυσικό, όταν οι εφημερίδες και τα περιοδικά, οι ειδήσεις στο ραδιόφωνο και μετά στην τηλεόραση, αλλά και οι γονείς μας στο σπίτι, λίγο ή πολύ, χρησιμοποιούσαν την Καθαρεύουσα.

Βέβαια η πρωτοκαθεδρία της είχε αρχίσει να αμφισβητείται, αλλά αυτό ήταν φυσικό μετά τόσα χρόνια. Το ότι πολλοί άνθρωποι του λαού δεν μπορούσαν πλήρως να την καταλάβουν οφειλόταν στο μεγάλο ποσοστό αναλφαβητισμού και ότι δεν είχαν πάει σχολείο να την διδαχθούν, ούτε είχαν στη διάθεσή τους τηλεοράσεις και ΜΜΕ για να εξασκηθούν στη χρήση της.

Κάτι ανάλογο δηλαδή με αυτό που γίνεται σήμερα , που τα σχολεία και τα ΜΜΕ εξασκούν τους αποφοίτους λυκείων και πανεπιστημίων στην λεξιπενία και τον αφελληνισμό της Δημοτικής. Παλιότερα οι πάντες ήξεραν μέχρι και τις περίφημες πλέον λέξεις «αρωγή» και «ευδοκίμηση». Ακόμα και σήμερα ο οποιοσδήποτε χωρικός στην πατρίδα μου την Ζάκυνθο, που μένει σε σπίτι που έκτισε αμέσως μετά τους σεισμούς του 1953, θα σου πει πως μένει σε «σπίτι της αρωγής», εννοώντας πως το έκτισε με το χρηματικό βοήθημα που έδωσε η τότε κυβέρνηση στους ζακυνθινούς σεισμόπληκτους.

Δεδομένου ότι η Καθαρεύουσα κυριάρχησε πρώτη φορτώθηκε, ως γλώσσα της Εξουσίας, του Κράτους και της Διοίκησης με όλην την κακοδαιμονία της νεότερης ελληνικής ιστορίας πράγμα που επιτάγχυνε την απαξίωσή της. Βλέπουμε όμως ότι και με την Δημοτική πλέον ως επίσημη γλώσσα η ίδια κακοδαιμονία κυριαρχεί στον δημόσιο βίο. Ο όποιος αυταρχισμός και η ενδεχόμενη διαφθορά της Εξουσίας δεν θα κολλήσει στη γλώσσα άμα θέλει να εκφρασθεί.

Παράλληλα, όπως ήταν φυσικό, την Καθαρεύουσα την καλλιέργησαν σπουδαίες προσωπικότητες, και την έκαναν να ανθίσει απαράμιλλα κείμενα. Δύο από αυτές είναι ο Ροίδης και ο Παπαδιαμάντης. Ας σημειωθεί ότι και οι δύο έγραψαν στην Καθερεύουσα από επιλογή.

Ασφαλώς και μπορούσαν να γράψουν στην Δημοτική, η οποία πάντα ήταν παρούσα. Ο Παπαδιαμάντης μάλιστα έγραψε τα ποιήματά του στη Δημοτική. Δεν υπάρχει δηλαδή αναλογία με τους Αρχαίους ή τους Βυζαντινούς συγγραφείς, που δεν είχαν άλλη επιλογή. Η Καθαρεύουσα αποτελεί επιλεγμένο συστατικό της γραφής τους και είναι κάτι που θα πρέπει να το λάβουμε σοβαρά υπόψιν. Στην ουσία αξιοποίησαν εκφραστικώς την Καθαρεύουσα όπως άλλοι συγχρονοί τους αξιοποίησαν ως εκφραστικό στοιχείο τη Δημοτική.

Ο Ροίδης ως «μάσκα», όπως επισήμανε σε άρθρο του στα «Νέα» ο Δημοσθένης Κούρτοβικ και ο Παπαδιαμάντης ως απαραίτητο στοιχείο του κλίματος ήθελε να δώσει. Και δεν είναι οι μόνοι ασφαλώς. Εν πάση περιπτώσει η Καθαρεύουσα άφησε ένα τεράστιο σε πλήθος και ποιότητα αριθμό κειμένων, τα οποία καλούμαστε σήμερα να αντιμετωπίσουμε.

Δεν νομίζω πως ο σκοπός που αγιάζει τις μεταγλωτίσσεις των κλασικών κειμένων της Καθαρεύουσας είναι το να μπορέσει η νέα γενιά να κατακτήσει τον πλούτο τους. Όπως δεν μπορώ να διανοηθώ πως ένας νέος αγγλος που θέλει να διαβάσει Σέξπηρ θα ψάξει να βρει σεξπηρικά κείμενα μεταφρασμένα στα σύγχρονα αγγλικά –αν υπάρχουν τέτοιες μεταφράσεις- αντί ένα καλό λεξικό της αγγλικής γλώσσας της σεξπηρικής εποχής.

Η καθαρεύουσα δεν απέχει δα και τόσο πολύ από τα σήμερα καθομιλούμενα ελληνικά. Τη μάνα ή τον πατέρα τους να ρωτήσουν αυτά τα παιδιά για κάποια καθαρευουσιάνικη λέξη, θα πάρουν απάντηση, αφού όλοι οι γονείς έχουν τελειώσει καθαρεουσιάνικο γυμνάσιο. Όπως, τέλος, δεν μπορώ να διανοηθώ ότι γενιές παιδιών που μαθαίνουν τις ξένες γλώσσες τρεις- τρεις ή που καθημερινά σερφάρουν με τις ώρες σε άπταιστα αγγλικά στο Διαδύκτιο, θα έχουν πρόβλημα να ανοίξουν ένα λεξικό να μάθουν κάποιες ελληνικές λέξεις, αν όντως θέλουν να διαβάσουν Παπαδιαμάντη ή Ροίδη.

Η αλήθεια όμως είναι ότι δεν θέλουν. Και γιατί να θέλουν; Τι τους νοιάζει τι έκανε η Φραγκογιαννού ή ποια ήταν η ψυχολογία του συριανού συζύγου τον 19ο αιώνα; Η ελληνική κοινωνία αυτής της μορφής παρήλθε ανεπιστρεπτί. Το τέλος της το είδαν οι γονείς τους. Η δική τους γιαγιά ουδέποτε υπήρξε σταχομαζώχτρα, ούτε περνάει καν από το μυαλό τους πως η Σύρος ήταν κάποτε απείρως πιο «trendy» από τη διπλανή της Μύκονο. Ας όψονται τα εκπαιδευτικά προγράμματα των σχολείων του, που μπορεί να τους μαθαίνουν τα πάντα περί Αντρέ Ζιντ και περί Μπουκόφσκυ, αλλά τον Παπαδιαμάντη και το Ροίδη τους περνούν ως γραφικούς ηθογράφους και τίποτα δεν τους δίνουν να καταλάβουν από το ήθος της αφήγησης του πρώτου ή τον πόνο της σάτιρας του δεύτερου, ούτε κάτι από τη διαχρονικότητά των έργων τους, ούτε το πόσο συνδέονται με τη σημερινή τους ελληνική καθημερινότητα.
Είναι συνεπώς οι "μεταφραστές" της Καθερεύουσας, ο Δημήτρης Καλοκύρης και ο Γιώργος Αριστηνός ανειλικρινείς στις προθέσεις τους; Το αντίθετο. Έχουν το ίδιο αγνά κίνητρα και το ίδιο σοβαρά επιχειρήματα με τον Κοραή και το Σολωμό. Αν μη τι άλλο ξεκινούν από την ίδια βάση με εκείνους. Την ύπαρξη ενός κενού. Όχι πλέον γλωσσικού, αλλά πολιτισμικού. Το οποίο είχε ως αποτέλεσμα η γενιά τους να μην βγάλει συγγραφείς διαμετρήματος ανάλογου εκείνου του Ροίδη και του Παπαδιαμάντη, όπως η προηγούμενη γεννιά έβγαλε, λόγου χάρη, τον Καζαντζάκη, τον Τσίρκα, τον Λουντέμη ή τον Χατζή.

Ούτε συγγραφείς καινοτόμους.

Μα ούτε αναγνωστικό κοινό που να εκτιμά τους συγγραφείς όσο τους αξίζει.

Με την ευαισθησία, αλλά και την πρακτική παιδιού λοιπόν, προσπαθούν να προσαρμόσουν τους μεγάλους, που δεν είναι και τόσο κοντινοί, άρα πιο εύκολο να τολμήσει τους αγγίξει κανείς, στα μέτρα της εποχής τους. Κάνουν μια πρόταση, που άλλους βρίσκουν σύμφωνους κι άλλους όχι. Από τους δεύτερους εισπράτουν κατακραυγή που δεν τους πρέπει.

Αν κάτι έμαθε η γενιά μας από τα μεταπολιτευτικά περάσματά της από τον μαρξισμό και τους δήθεν εκφραστές του είναι πως τις ανάγκες τις δημιουργεί η ίδια η κοινωνία, η οποία προσαρμόζεται έτσι ώστε να καλυφθούν. Το μέλλον θα δείξει αν οι νεώτερες γενιές θα θελήσουν μεταφρασμένους ή αμετάφραστους τους κλασικούς έλληνες καθαρευουσιάνους συγγραφείς.

Και τότε θα προκύψει ενδεχομένως άλλο θέμα: Ποια γενιά, πώς και από ποιους θα δώσει τις μεταφράσεις της εποχής.

Επειδή ένα είναι το σίγουρο: Το κυρίως έργο είναι διαχρονικό, ενώ οι μεταφράσεις είδος εποχιακό.

Δείτε αν π.χ. οι τόσο επιτυχείς στην εποχή τους μεταφράσεις του Ρώτα στον Σέξπηρ ή των Καζαντζάκη- Κακριδή στα Ομηρικά Έπη μπορούν σήμερα να σταθούν.

Ο διαχρονικός όμως κανόνας στη μετάφραση θέλει μεταφραστές αντάξιους των συγγραφέων που μεταφράζουν. Οι καλοί φιλόλογοι ή οι απολύτως επαρκείς γνώστες της γλώσσας δεν αρκούν. Χρειάζεται ταλέντο ανάλογο εκείνου του συγγραφέα, επειδή ο μεταφραστής είναι πρωτίστως δημιουργός ή αν θέλετε αναδημιουργός.

Το να δίνει λοιπόν κανείς τον Ροίδη σαν Ψαθά και τον Παπαδιαμάντη σαν Καρκαβίτσα δεν λύνει το πρόβλημα. Αντιθέτως, ακόμα κι αν θεωρήσουμε πως το κάνουμε για να μπορεί να διαβάσει η νεολαία, πετυχαίνουμε το αντίθετο αποτέλεσμα. Την κάνουμε να νομίζει πως από τα μεταφρασμένα έργα κατέχει Ροίδη και Παπαδιαμάντη, ενώ έχει χάσει την ουσία τους και κατ’ επέκτασιν το ενδιαφέρον της για αυτούς χωρίς καν να τους έχει αγγίξει. Επιπλέον, η γενιά μας πέρα από μεγάλους συγγραφείς δεν φαίνεται να έχει βγάλει ούτε μεγάλους μεταφραστές.

Ας αφήσουμε το χρόνο, συνεπώς, να κάνει τη δουλειά του και ας τον βοηθήσουμε σε αυτό, εγκαταλείποντας τους στρουθοκαμηλισμούς των αχρείαστων διηλήσεων του κώνωπα και προσπαθώντας να αλλάξουμε ό,τι ο καθένας μπορεί από αυτό το πολιτισμικό τέλμα που ταλανίζει κάθε ευαίσθητο έλληνα.

Διαφορετικά μετά από μερικά χρόνια, δεν θα συζητάμε για το αν μας αρέσει περισσότερο ο μεταφρασμένος Παπαδιαμάντης ή ο μεταφρασμένος Ροίδης, όπως κάνουμε τώρα, αλλά όντως θα χρειασθεί να μεταφράσουμε ακόμα και τον πρόμαχο της Δημοτικής Διονύσιο Σολωμό.

Στα αγγλικά εννοείται όλους, αφού αυτή θα είναι η μόνη γλώσσα που θα καταδέχονται να κατανοήσουν τα βλαστάρια τα δικά μας, αλλά και του πολιτισμικού πλαίσιου μέσα στο οποίο, όχι μόνο ως παθητικοί παρατηρητές ανεχθήκαμε να ανατραφούν, αλλά και που εν πολλοίς υπηρετήσαμε. Για τον επιούσιο εννοείται, μόνο που κι η έννοια της ουσίας της ζωής μοιάζει με τη μετάφραση, είναι κι αυτή είδος εποχιακό.

Το βιβλίο, η έκθεσή του και το πλακόστρωτο

Άλλη μια Έκθεση Βιβλίου τελείωσε για να συνηγορήσει κι αυτή ότι ο θεσμός όσο προχωρεί στο χρόνο όλο και χάνει από τη σημασία του.
Αυτή τη φορά, μάλιστα, η διάρκειά της μειώθηκε κατά το 1/3. Σχεδόν σιωπηρά.
Αιτία; Ήταν ένας από τους όρους της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας -του Υπουργείου Πολιτισμού δηλαδή- στη δικαιοδοσία της οποίας βρίσκεται ο χώρος όπου διοργανώνεται τα τελευταία χρόνια, δηλ. ο πεζόδρομος της Αρεοπαγίτου κάτω από την Ακρόπολη. Ο κρατικός φορέας ο διατεταγμένος για την προστασία των αρχαιολογικών μας μνημείων εξαντλεί εδώ την αυστηρότητά του. Μπορεί ο χορός των αρχαιοκαπήλων καλά να κρατεί στην αγνή ελληνική ύπαιθρο, μπορεί να τρέχουμε ως Κράτος στα διάφορα Μουσεία Γκετί να ζητάμε πίσω τα αρχαία εκείνα, που δεν φροντίσαμε ούτε να φέρουμε στο φώς, ούτε να προστατεύσουμε, μπορεί οι περισσότεροι αρχαιολογικοί χώροι της Ελλάδας να είναι πνιγμένοι στη μολόχα, μπορεί οι φύλακες στα σημαντικότερα μουσεία της χώρας να περιφέρονται μισονυσταγμένοι, φορώντας ό,τι ο καθείς τους κρίνει, με τις αλυσίδες και τα δαχτυλίδια τους, αλλά, όλα κι όλα, προέχει το λιθόστρωτο της Αρεοπαγίτου! Να μην φθαρεί, να μην κακοπάθει από τους αναγνώστες που θα επισκεφτούν την ΄Εκθεση Βιβλίου. Λίγο πιο πέρα το μνημειώδες πλακόστρωτο του Πικιώνη αποσυντίθεται χωρίς κανείς να ανησυχεί. Οι τσιμεντόλιθοι όμως πρέπει να προστατευτούν. Λες και σε άλλες χώρες δεν περνάνε διαρκώς αυτοκίνητα πάνω από τα λιθόστρωτα, τα οποία, μάλιστα, είναι και πιο περίτεχνα. ΄Αρα περιορίζουμε τις μέρες της Έκθεσης Βιβλίου.

Λίγα χρόνια πριν ο θεσμός είχε υποστεί κι άλλη εξορία. Απαγορεύτηκε από το Πεδίο του Άρεως, επειδή κι εκεί προσέβαλε το χώρο! Έδιναν το πάρκο για πολλά και ποικίλα ανατολίτικα παζάρια μέχρι που κάποιος αιρετός παράγων της Υπερνομαρχίας αναφώνησε : "Τέρμα αυτά τα παζάρια, το Πεδίον θα αναβαθμισθεί". 'Εξω λοιπόν και η Έκθεση Βιβλίου, σαν κοινό παζάρι κι αυτή. Και το Πεδίον χρόνια τώρα παραμένει στο ίδιο χάλι, αφού τα λεφτά τελείωσαν χωρίς να χρησιμοποιηθούν για αυτό, στερώντας την κυρία Υπερνομάρχισσα, που τόσες φασαρίες και δαπάνες έγιναν μέχρι να εκλεγεί, από τη μια και μοναδική αρμοδιότητά της δηλ. την ευπρέπεια του Πεδίου του Άρεως.

Σαν να μην έφτανε αυτό έρχεται και ο Σύλλογος των Εκδοτών και απαγορεύει τις εκπτώσεις κατά τη διάρκεια των εκθέσεων.
Κι αναρωτιέται δικαίως ο αναγνώστης: Γιατί να πάω στην Έκθεση Βιβλίου πια; Άμα θέλω βιβλίο στην κανονική τιμή πάω και στο βιβλιοπωλείο.
Και δεν βλέπει ο Σύλλογος των Εκδοτών την τεράστια επιτυχία που έχει το λεγόμενο "Παζάρι του Βιβλίου", που διοργανώνεται από τον ίδιο κάθε χρόνο στην Πλατεία Κλαυθμώνος διαθέτοντας αποκλειστικά και μόνο βιβλία με σημαντική έκπτωση.
Έτσι οι μεν αναγνώστες είναι υποχρεωμένοι να πληρώνουν το βιβλίο στην τιμή της πρώτης ημέρας κυκλοφορίας του, έστω και αν έχουν περάσει περισσότερα από δύο χρόνια από αυτήν, οι δε εκδότες να πολτοποιούν τα στοκ τους, αντί να τα διαθέτουν στο κοινό σε χαμηλή τιμή!

Εύκολα γίνεται, λοιπόν, κατανοητό, πώς συμβαίνει και μέσα σε όλο αυτό το κλίμα του παραλογισμού, ο θεσμός της Έκθεσης Βιβλίου ολοένα φθίνει. Και να σκεφτεί κανείς πως όλοι, αρμόδιοι και μη, κόπτονται ότι η Ελλάδα έχει ανάγκη από μέτρα τόνωσης της εξάπλωσης του βιβλίου και αύξησης της αναγνωσιμότητας.

Για το πλοίο της ευαισθησίας

Κάποιοι"αλαφροίσκιωτοι"ζακυνθινοί διανοούμενοι αγωνίζονται για να στήσουν στο νησί τους ένα πλωτό μνημείο Ευαισθησίας. Που, μάλιστα, έχει καθιερωθεί εμπράκτως ως τέτοιο από την ζακυνθινή κοινωνία πριν από μερικά χρόνια. Είναι μια ιστορία που κανείς μας πια δεν θυμάται. Σάμπως μας αφήνουν να τη θυμόμαστε; Προέχουν τα ομόλογα, οι σοφές δηλώσεις των φρουρών της Δημοκρατίας όλων των παρατάξεων, ο νέος δίσκος της Μαστροκώστα και η καριέρα των αοιδών της Πάνια.

Εν τούτοις, για εσάς που θέλετε να κάνετε ένα διάλλειμμα από τις "καυτές" ειδήσεις διαβάστε το ιστορικό του θέματος:

(Φωτογραφία: Μπάμπης Πυλαρινός

ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΟΥ ΣΤΑΛΘΗΚΕ ΜΑΖΙ ΜΕ ΣΧΕΤΙΚΟ ΦΑΚΕΛΛΟ ΑΠΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΣΤΗ ΖΑΚΥΝΘΟΥ ΣΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ:

Ζάκυνθος, 20 Ιανουαρίου 2007

Προς Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων Δυτικής Ελλάδας, Υπουργείο Πολιτισμού -Διεύθυνση Νεώτερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς - Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων

Με αυτό το φάκελο που υποβάλλουμε προς την υπηρεσία σας, ζητάμε να κηρυχτεί το πλοίο ERENLER (ΕΡΕΝΛΕΡ) Διατηρητέο και Ιστορικό για τους παρακάτω λόγους:
1ον. Γιατί είναι ένα πλοίο κατασκευασμένο το 1911 (σε Αγγλικό ναυπηγείο), που παρά τις κατά καιρούς μετασκευές, διατηρεί σε μεγάλο βαθμό τα αρχικά χαρακτηριστικά του.
2ον. Γιατί είναι το πλοίο που ναυάγησε το 2001 στη Ζάκυνθο, μεταφέροντας το μεγαλύτερο ανθρώπινο φορτίο στη σύγχρονη ιστορία της μετανάστευσης, στην ευρύτερη περιοχή. Συνδέεται με ένα σημαντικό γεγονός για την σύγχρονη ιστορία της περιοχής, της Ευρώπης και ολόκληρης της ανθρωπότητας, αφού ποτέ άλλοτε δεν έχουν καταγραφεί στη Μεσόγειο τόσοι μετανάστες (750 άτομα, οικονομικοί μετανάστες και πολιτικοί πρόσφυγες, απομακρινόμενοι ή καταδιωγμένοι από εμπόλεμες περιοχές) σε ένα σκάφος. Αποτελεί μνημείο ανθρωπιστικής αντιμετώπισης του ανθρώπινου φορτίου του από σύσσωμο σχεδόν τον πληθυσμό της Ζακύνθου, που με μια πρωτοφανή για τα παγκόσμια δεδομένα κινητοποίηση έδωσε μαθήματα ανθρωπιάς σε ολόκληρο το σημερινό κόσμο.
Το ERENLER πρόσφατα (15/12/06) αγοράστηκε, σε δημοπρασία του ΟΔΔΥ αντί του ποσού των 13.500 €, από ελληνική εταιρεία, με σκοπό να οδηγηθεί σε διαλυτήριο πλοίων. Η κήρυξη του πλοίου ERENLER σε Νεότερο Διατηρητέο και Ιστορικό Μνημείο δίνει τη δυνατότητα αξιοποίησής του, στη Ζάκυνθο, ως πλωτού εκθεσιακού χώρου που μπορεί να φιλοξενεί μόνιμη έκθεση για το συγκεκριμένο γεγονός και τη συμπαράσταση των ντόπιων στους ανθρώπους-φορτίο του πλοίου, όπως και περιοδικές εκθέσεις με περιεχόμενο αντιρατσιστικό ή γενικότερα θεμάτων που άπτονται της μετανάστευσης στο σύγχρονο κόσμο.
Περιοδικά, στα αμπάρια του πλοίου, μπορούν να φιλοξενηθούν και άλλες εκθέσεις ή δραστηριότητες. Παρακαλούμε την Υπηρεσία σας, ως πλέον αρμόδια, να προβεί στις απαραίτητες ενέργειες προς τις αρμόδιες αρχές και τον ιδιοκτήτη, ώστε να αποφευχθεί η διάλυση του πλοίου, μέχρι την έκδοση της οριστικής απόφασής σας περί κήρυξης του πλοίου σε Διατηρητέο Μνημείο.


Ο τύπος για την περιπέτεια του ERENLER και την αλληλεγγύη των κατοίκων της Ζακύνθου:

…Ποτέ άλλοτε δεν έχουν καταγραφεί ,στη Μεσόγειο, τόσοι λαθρομετανάστες σε ένα σκάφος…. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ , Tρίτη, 6 Nοεμβρίου 2001

«Είμαι 25 χρόνια γιατρός αυτό δεν το έχω ξαναδεί» Μαθήματα ανθρωπιάς έδωσαν τις τελευταίες δύο ημέρες οι κάτοικοι της Ζακύνθου, που με μια πρωτοφανή για τα ελληνικά δεδομένα κινητοποίηση προσέφεραν σε ελάχιστο χρόνο όλα τα απαραίτητα για τους περίπου χίλιους αλλοδαπούς που μετέφερε το τουρκικό δουλεμπορικό μότορσιπ.
«Επελέγη ένα κλειστό γήπεδο μπάσκετ και φτιάξαμε τον χώρο υποδοχής. Kι αμέσως ο κόσμος άρχισε να φέρνει τρόφιμα, ρούχα, κουβέρτες. Η στάση όλων των Ζακυνθινών είναι συγκινητική, μέσα σε ελάχιστες ώρες οι αποθήκες γέμισαν με όλα τα απαραίτητα».
«Η κατάσταση ήταν όντως απερίγραπτη», συμπληρώνει ο κ. Φίλιππος Ολυμπίτης, μέλος της ομάδας των Γιατρών του Kόσμου, που βρίσκονται από προχθές στο νησί.
«Ευτυχώς η υποδοχή των Ζακυνθινών ήταν καταπληκτική. Όταν το καράβι μπήκε τελικά στο λιμάνι, ο κόσμος στην προκυμαία χειροκροτούσε! Σε ελάχιστο χρόνο έφεραν όλα τα απαραίτητα, ενώ η προσφορά τους ήταν συγκινητική.
Για παράδειγμα, κάποιος φούρναρης έφερε 700 σάντουιτς, ενώ το ένα τέταρτο του κέντρου υποδοχής είχε καλυφθεί από τα ρούχα που όλοι έφεραν!… ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ , Tετάρτη 7 Nοεμβρίου 2001

Ιθάκη τους ήταν η... Ζάκυνθος Ένας τυφλός από το Ιράκ, μια Αφγανή έγκυος, ένα μωράκι 11 μηνών στον θάλαμο του νοσοκομείου της Ζακύνθου, όλοι βουβοί μάρτυρες ενός απελπισμένου ταξιδιού…
Πάνος Θεοδωρακόπουλος, ΤΑ ΝΕΑ , Tετάρτη 07 Νοεμβρίου 2001 , Σελ.: N37

…Η κινητοποίηση του λαού της Ζακύνθου για την παροχή βοήθειας στους ταλαιπωρημένους λαθρομετανάστες είναι, κατά γενική ομολογία, συγκινητική. Οι απλοί πολίτες του νησιού προσφέρουν αφειδώς τρόφιμα, κουβέρτες και ρούχα, για να απαλείνουν την ανθρώπινη δυστυχία...
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Κύριο Άρθρο, Tετάρτη 7 Nοεμβρίου 2001

…Για μερικές ώρες δημιουργήθηκε αδιέξοδο και ένταση, αλλά χάρη στην παρέμβαση, κυρίως, των γιατρών του νοσοκομείου Ζακύνθου, το πρόβλημα ξεπεράστηκε…
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, Πέμπτη 8 Νοεμβρίου 2001

Γέννησα το παιδί μου στον δρόμο για το όνειρο Η Άνιφερ Μουσέρ κρατάει στην αγκαλιά της το νεογέννητο. «Στο Αφγανιστάν δεν είχαμε ουσιαστικά ζωή, πήρα τα παιδιά μου και τον άντρα μου αναζητώντας καλύτερη μοίρα»… …«Είναι σπουδαίο αυτό που αντικρίσαμε στη Ζάκυνθο, ένα άγνωστο για μας νησί, ζητούσαμε ελπίδα και βρήκαμε ανθρωπιά»… …Στο κλειστό γυμναστήριο δόθηκαν τρόφιμα και ρουχισμός, κάτοικοι του νησιού πρόσφεραν τη βοήθειά τους σε αυτούς τους ανθρώπους. «Οι κάτοικοι του νησιού έδωσαν μαθήματα ανθρωπιάς», δηλώνει ο πρόεδρος του νοσοκομείου… … «Είναι σπουδαία η ανταπόκριση των κατοίκων…», δηλώνει η γραμματέας της Περιφέρειας.
ΤΑ ΝΕΑ , 8 Νοεμβρίου 2001 , Σελ.: N51

Σύμφωνα με τις καταθέσεις, το καράβι έφυγε από τη Σμύρνη (29 Οκτωβρίου) κενό φορτίου και αγκυροβόλησε δύο μίλια ανοιχτά του λιμανιού (με πλήρωμα έξι Τούρκους και έναν Ρώσο). Εκεί έγινε και η σταδιακή επιβίβαση με δύο μεγάλα καΐκια, από κοντινή παραλία. Kατόπιν το πλοίο, με τους 714 στοιβαγμένους σε ένα αμπάρι 25 τ.μ. αναχώρησε με προορισμό την Ιταλία. Ο ακριβής προορισμός του καραβιού δεν έγινε ακόμα γνωστός, όμως η αποβίβαση θα γινόταν με ταχύπλοα, ώστε να υπάρξει δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης του μότορσιπ. Στις 4 Νοεμβρίου, από εργασίες οξυγονοκόλλησης στο αμπάρι προκλήθηκε πυρκαγιά, ενώ το καράβι έπλεε στο Ιόνιο. Σύμφωνα με πληροφορίες της «K», έγιναν δύο τηλεφωνήματα από κινητό τηλέφωνο από το πλοίο, ένα προς την Πεντέλη (πιθανότατα το κέντρο υποδοχής προσφύγων) και ένα στην Τουρκία. Kάποιος από τους δύο συνομιλητές ενημέρωσε για τα τηλέφωνα πρώτης ανάγκης στην Ελλάδα, οπότε και οι επιβαίνοντες επικοινώνησαν με το υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας και ζήτησαν βοήθεια. Το στίγμα του καραβιού, μάλιστα, εντοπίστηκε ακριβώς μέσω αυτού του κινητού τηλεφώνου.
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Παρασκευή, 9 Nοεμβρίου 2001

Βρήκαν στοργή. Αθώα παιδιά, ταλαιπωρημένοι, πεινασμένοι και εξαντλημένοι λαθρομετανάστες βρήκαν απάνεμο λιμάνι στη Ζάκυνθο …Οι πρόσφυγες χορεύοντας και τραγουδώντας και με εμφανή αισθήματα ευγνωμοσύνης αποβιβάστηκαν από το πλοίο… ΤΑ ΝΕΑ, Παρασκευή, 9 Νοεμβρίου 2001, Σελ.: N50 …

Ύστερα από συντονισμένη και συγκινητική προσπάθεια των γιατρών του νοσοκομείου Ζακύνθου και άλλων τοπικών φορέων, όλοι οι λαθρομετανάστες που επέβαιναν στο υπό τουρκική σημαία δουλεμπορικό πήραν το δρόμο για τα νοσοκομεία και τους ειδικούς χώρους υποδοχής που ετοιμάστηκαν γι' αυτούς… ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, Παρασκευή, 9 Νοεμβρίου 2001

«Ήμουνα μεγάλο διάστημα στα λευκά κελιά, εκεί όπου έχει καταργηθεί η έννοια άνθρωπος...». Η 30χρονη Cem Atilkan, εξουθενωμένη από τα μπουντρούμια των τουρκικών φυλακών, προσπαθεί να ανακτήσει τις δυνάμεις της στη Ζάκυνθο… ΤΑ ΝΕΑ,Τετάρτη 14 Νοεμβρίου 2001

Συνεχίζονται οι προσφορές αγάπης και οι εκδηλώσεις συμπαράστασης από απλούς ανθρώπους, αλλά και επιχειρήσεις προς τους 714 πρόσφυγες της Ζακύνθου, οι οποίοι θα φιλοξενηθούν στο νησί, έως ότου κριθεί η τύχη τους… … Η έμπρακτη υποστήριξη των νησιωτών προς τους αλλοδαπούς συνεχίζεται αμείωτη και σε αυτήν προστίθενται προσφορές του ιδιωτικού τομέα, αλλά και μικροποσά, που στέλνουν ιδιώτες με γράμματα. «Από την πρώτη στιγμή, όλες οι εθελοντικές ομάδες της Ζακύνθου (πρόσκοποι, ΧΕΝ, ΕΕΣ κ.ά.), αλλά και απλοί πολίτες έχουν αναλάβει από το τάισμα των μωρών και τη φροντίδα των γερόντων, έως τον καθαρισμό των χώρων και τον εμβολιασμό των παιδιών», λέει στην «K» ο νομάρχης Ζακύνθου… «Παράλληλα, εξακολουθούν να έρχονται στη νομαρχία προσφορές επιχειρήσεων σε τρόφιμα, γάλα, ρούχα και φάρμακα. Τελευταίως μάλιστα λάβαμε και γράμματα από απλούς ανθρώπους, ακόμα και Ζακυνθινούς φυλακισμένους, που εξέφραζαν τη συμπαράστασή τους, στέλνοντας κάποιο μικροποσό. Η βοήθεια του κόσμου είναι πράγματι συγκινητική»… ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Πέμπτη, 15 Nοεμβρίου 2001

Δεν είναι αργία; Είναι απεργία; Παλέυει η εργατιά;

Στη δεκαετία του ΄60 ο Γεώργιος ο Α' Παπανδρέου, προκειμένου να δικαιολογήσει τη μη λήψη εκ μέρους του ως πρωθυπουργού αστυνομικών μέτρων για την καταστολή αντιαμερικανικών διαδηλώσεων της εποχής είχε πει: «Αντιμετωπίζω εξ αρχής ένα δίλλημα. Αν θα πρέπει να σταματήσω τις εκδηλώσεις με αστυνομικά μέτρα ή να τις αφήσω να πάρουν το δρόμο τους, με την προσδοκία ότι η κοινή γνώμη θα κουραστεί τελικά και θα αηδιάσει από τις υπερβολές». (Αλέξης Παπαχελάς, Ο Βιασμός της ελληνικής Δημοκρατίας, Εστία 1997).
Τα λόγια αυτά, που διασώθηκαν σε αναφορά της αμερικανικής πρεσβείας προς το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ στις 5 Μαρτίου 1964, φανερώνουν έναν κυνισμό, πολύ μεγαλύτερο από ό,τι αρχικά συλλαμβάνει κανείς. Κι αυτό επειδή, πέρα από ό,τι η επίσημη εξουσία μετακυλά έτσι τις ευθύνες της για την εύρυθμη λειτουργία της καθημερινής ζωής στις πλάτες των εργαζομένων, δεν φαίνεται να υπολογίζει και πολύ το τεράστιο κόστος από τις ζημίες, τις καταστροφές, τις αναστολές δραστηριοτήτων και την αναστάτωση στη ζωή της κοινωνίας και της οικονομίας όπως και στην ψυχική διάθεση του πολίτη. Με άλλα λόγια την πίεση που επιδιώκουν να προκαλέσουν στην κυβέρνηση οι διαμαρτυρόμενοι προκειμένου να λύσουν κάποιο τους πρόβλημα, η επίσημη εξουσία τα φέρνει έτσι ώστε να την υφίστανται οι διπλανοί τους, που αύριο θα κάνουν τη δική τους πορεία διαμαρτυρόμενοι επίσης για κάποιο δικό τους αίτημα, η πίεση της οποίας θα καταλήξει στις πλάτες εκείνων που διαμαρτύρονται σήμερα. Και, τελικά, το αυτί της κυβέρνησης, δεν ιδρώνει καν όσο κι αν φωνάζουν είτε οι μεν, είτε οι δε, απλώς παραμένει απαθής και περιμένει αυτούς που την εξέλεξαν για να τους προστατεύει «να αηδιάσουν από τις υπερβολές».
Το πιο «ωραίο» απ’ όλα είναι που όλο αυτό το «διαίρει και βασίλευε» το ονομάζουν κάποιοι πολιτική έκφραση της Δημοκρατίας και της Ελευθερίας. Και το πιο άσχημο πως μια μεγάλη μερίδα του λαού, κάτι τέτοιο το αποδέχεται και το πιστεύει.

Η πρακτική αυτή του «Γέρου της Δημοκρατίας» εφάρμοστηκε από όλους τους επιγόνους κι απογόνους του ίδιου και της παράταξής του. Στο διάστημα της πολυετούς εφαρμογής της χάθηκαν αμέτρητες ώρες εργασίας, ταλαιπωρήθηκαν εκατομμύρια άνθρωποι, καταστράφηκαν εκατοντάδες αυτοκίνητα, έπεσαν έξω πάμπολλα καταστήματα, διαλύθηκαν ένα σωρό τζαμαρίες τραπεζών και μαγαζιών. Στο όνομα κάποιων ιδεολογικών νεφελωμάτων περί δικαιωμάτων των εργαζομένων, φαλκιδεύτηκε μια θεμελιώδης αρχή της Δημοκρατίας, το να έχει το δικαίωμα ο καθένας μας να βλέπει το δικαίωμα του άλλου να σταματά εκεί που αρχίζει το δικό του. Αντιθέτως ο έλληνας πολίτης σύρθηκε σε ένα χορό εναλλαγής ρόλων. Πότε έπαιζε το ρόλο του θύματος και πότε του θύτη. Πότε έκανε τις πορείες του σε βάρος των άλλων, πότε υφίστατο το βάρος της πορείας άλλων.
Κι όπως ήταν φυσικό αποτέλεσμα υπέρ των εργαζομένων δεν υπήρχε. Οι κυβερνήσεις αυτές κατάφερναν κανένα από τα προβλήματα να μην λύνεται -με εξαίρεση ίσως ότι κάποιοι συνδικαλιστές που ηγούνταν αυτών των διαμαρτυριών να λύνουν το πρόβλημα της ζωής τους- κανένα από τα αιτήματα να μην ικανοποιείται και να περνάνε νόμοι που καμμιά «συντηρητική» κυβέρνηση δεν πέρασε. Πιο πολύ όμως να χαθεί σιγά-σιγά ένα μεγάλο ποσοστό της πιο αυθεντικής μορφής αυτοσεβασμού, του αυτοσεβασμού εξ αντανακλάσεως, που είναι ο σεβασμός της προσωπικότητας και της περιουσίας του διπλανού.

΄Ετσι σήμερα, όλη αυτή η κακοδαιμονία έχει γίνει πρακτική. Και κάθε προσπάθεια προστασίας του δικαιώματός μας να ζούμε, να κινούμαστε και να δουλεύουμε ελεύθεροι, παράλληλα εκείνου να διαμαρτυρόμαστε και να αγωνιζόμαστε για ό,τι πιστεύουμε πως μας οφείλεται, θεωρείται αντιδημοκρατική κι αυταρχική. Κι αυτή η νοοτροπία αποτελεί πανευρωπαική αποκλειστικότητα, χωρίς, φυσικά, να μπορεί κανείς να υποστηρίξει ότι η χώρα μας είναι η πιο δημοκρατική χώρα της Ευρώπης.

Η αναφορά σε ένα τέτοιο θέμα δεν θα είχε θέση σε αυτήν τη στήλη αν δεν επρόκειτο για θέμα Πολιτισμού. Επειδή η Εκπαίδευση, η Παιδεία, η Τέχνη, τα Γράμματα δεν έχουν καμμία αξία για μια κοινωνία αν δεν κατευθύνονται προς την όξυνση της κριτικής ικανότητας των μελών της. Αν δεν τα κάνουν ικανά να επιλέγουν το ωραίο από το άσχημο, το σωστό από το λάθος, το ποιοτικό από το ευτελές, το μεγαλειώδες από το ασήμαντο, το διαχρονικό από το επικαιρικό. Δηλαδή αν δεν τα κάνουν να επιλέγουν ό,τι προάγει το άτομο και, κατά συνέπεια, την κοινωνία.
Εντούτοις τα τελευταία χρόνια οι έλληνες έχουν ξεμάθει να επιλέγουν μόνοι τους τα υλικά από τα οποία παρασκευάζουν την πνευματική και την κοινωνική τροφή τους. Συντηρούνται από πνευματικές και κοινωνικές κονσέρβες, τις οποίες διαλέγουν άλλοι για λογαριασμό τους πριν από αυτούς για αυτούς. Αυτό είναι «in», άρα ακολούθησέ το και δεν χρειάζεται καν να γνωρίσεις τις υπόλοιπες εκδοχές. Το «life style» έχει ξεχωρίσει τι είναι «must» για κάθε περίπτωση και αυτό πρέπει να ακολουθεί ο καθένας μας, αλλιώς «είναι για τα μπάζα». Όταν καταλάβουν το λάθος της «trendy» αυτής επιλογής είναι πολύ αργά. Η ηλικία των επιλογών έχει περάσει και μαζί της η διάθεση για αυτές. Άλλη μια γενιά έχει πάει στο περιθώριο χωρίς να μάθει να κρίνει και να κριτικάρει. Χωρίς, με άλλα λόγια, την ικανότητα του «εκλέγειν».
Το ίδιο κονσερβοποιημένο έχει δοθεί σε μεγάλη μερίδα των ελλήνων πολιτών το τι πρέπει να θεωρεί «προοδευτικό» και τι «συντηρητικό». Απολιθωμένες απόψεις που επικρατούσαν πριν σαράντα χρόνια έρχονται να χαρακτηρίσουν την σημερινή πραγματικότητα, παραβλέποντας τα ιστορικά γεγονότα και τις κοινωνικές εξελίξεις αυτού του χρονικού διαστήματος, στο οποίο συνέπεσε η ταχύτητα των μεταβολών να είναι μεγαλύτερη από κάθε άλλη φορά. Έτσι η παθητικότητα και η σχηματοποιημένη «διαμαρτυρία» με μια απεργία πχ. ή με μια πορεία στο Σύνταγμα, έρχεται να υποκαταστήσει, ατελώς φυσικά, τη δίαθεση για αμφισβήτηση την οποία ο δημοκρατικός πολίτης πρέπει να έχει στην καθημερινή ζωή του. Κι αυτό είναι το χειρότερο πρόσωπο του αυταρχισμού και του συντηρητισμού.
Μόνο που όσοι έχουν λόγους να συντηρούν αυτό το κοινωνικό κλίμα αγνοούν την ίδια την ανθρώπινη φύση. Που «κουράζεται κι αηδιάζει» επίσης κι από τη υποκρισία και τη δολιότητα κάποιων ταγών της.

Περί ευθύνης υπουργών και πολιτών

Δεκαέξι χρόνια μετά το θάνατο του πατέρα του τον κάλεσε η Εφορία να πληρώσει μια οφειλή του μακαρίτη ύψους € 250. Στα χρόνια που μεσολάβησαν κατέβαλε αρκετά ως φόρο κληρονομίας και στη συνέχεια, επειδή πια δεν έμενε στο νησί, μετέφερε τη φορολογική του μερίδα στην Αθήνα.
Η Εφορία έκανε εκκαθάριση οφειλών, χωρίς ουδεμία μνεία στο πατρικό χρέος. Παρά ταύτα τώρα πρέπει να πληρώσει και τόκους, περίπου δηλαδή το ποσό τριπλάσιο. Και θεωρήθηκε πολύ μεγάλη καλωσύνη του Δημοσίου που δέχθηκε να κάνει μια μείωση των τόκων κατά 40%.

Ωραία, δεν έχει αμφιβολία ότι τα χρέη προς το Δημόσιο πρέπει να πληρώνονται , έστω κι αν είναι προπατορικά, έστω κι αν έχουν προσαυξηθεί ένεκα της αμέλειας των εφοριακών λειτουργών. Διαφορετικά ''πού να τα βρίσκει και το Κράτος'';

΄Ομως έχει ακούσει ότι δεν πάει πολύς καιρός που Κυβέρνηση και Βουλή βρίσκονταν σε έναν Μαραθώνιο για να προλάβουν τις παραγραφές των ευθυνών του άλφα και του δείνα Υπουργού για οικονομικής φύσεως αποφάσεις τους κατά τη διάρκεια της θητείας τους. Κι έχει κι ο ίδιος αγχωθεί μπας και περάσει η τάδε θητεία της Βουλής, και δεν μπορέσει η Δικαιοσύνη να προχωρήσει τις έρευνές της για κάποια δισεκατομμύρια που έφυγαν από εδώ κι από εκεί με υπουργικές αποφάσεις, για τα οποία η Δικαιοσύνη έχει εκφράσει υποψίες δόλου ή και αμέλειας από τον Υπουργό που τις υπέγραψε. Άλλες καταγγελίες για παραλείψεις, λόγω ασχετοσύνης , ας πούμε, κρατικών λειτουργών πάνε κι έρχονται και κάποια στιγμή χάνονται.
Ξέρει επίσης ότι ανήκει στον κυρίαρχο λαό, και ότι η ζωή του διέπεται από ένα Σύνταγμα, που σε κάθε σχεδόν άρθρο του, δεν φείδεται να παραθέτει λέξεις παράγωγες του ουσιαστικού «ίσος», όπως ισότητα, ισοπολιτεία, ισονομία κλπ.
Κι έχει όλη την καλή διάθεση να καυχιέται για το Δημοκρατικό του Πολίτευμα, ιδίως που, ως Έλλην, έχει γονίδια που προέρχονται από εκείνους που το εμπνεύστηκαν.

Έλα όμως που ένα Ειδοποιητήριο της Εφορίας, που αφορά μόνο αυτόν και τους ομοίους του και ένας Νόμος περί Παραγραφών, που αφορά μόνο τους Υπουργούς, έρχεται να τον κλονίσει!
Τι να κάνει; Αν δεν πληρώσει την Εφορία αύριο δεν θα του δίνουν «φορολογική ενημερότητα» να κάνει μια δουλειά του.

Άρα πληρώνει την πατρική οφειλή, ξαναψηφίζει τους Βουλευτές της προηγούμενης Βουλής, αφού πάλι αυτοί και μόνο θέλουν να ξαναγίνουν Υπουργοί και υιοθετεί την λύση της αυτοάμυνας, προσπαθώντας να κρύψει ό,τι μπορεί από τη προσεχή φορολογική του δήλωση.

(Η ιστορία του πιο πάνω πολίτη είναι πραγματική, όπως και οι ιστορίες των υπουργών της χώρας μας, άλλωστε)

Προτομές, μνημεία και κομματικό όφελος

Η Χρονογραφία και η Μαρτυρία, σημαντικές κι απαραίτητες ιστορικές πηγές, χρειάζονται πενήντα χρόνια τουλάχιστον για να μετατραπούν σε Ιστορία, απαλλαγμένες από συναισθηματισμούς, πάθη ή υποκειμενισμούς των καταγραφέων τους. Τα μεγάλα Αρχεία δημοσιοποιούν τα έγγραφά τους μόνο αφού περάσουν πενήντα χρόνια από την δημιουργία τους, για να μην αναμοχλεύουν μίση και πάθη.

Αυτές οι διεθνώς παραδεκτές Αρχές έχουν στην πράξη καταργηθεί από τους παντοδύναμους, ελέω «Καποδίστρια» άρχοντες της ελληνικής Τοπικής Αυτοδιοίκησης, χάριν του κομματικού όφελους, του αντίθετου από το περιβόητο τα τελευταία χρόνια συγχωροχάρτι, που αποκαλείται «πολιτικό κόστος», το οποίο στην ουσία είναι κομματικό κόστος.
Κάθε Δήμος μπορεί κι αποφασίζει να μετονομάζει δρόμους και πλατείες, νοσοκομεία και στάδια ή να στήνει προτομές κι ανδριάντες, σε ανθρώπους που πέθαναν μόλις χθες.
Αποκορύφωμα την περίπτωση Κεντέρη, που μια εποχή σχεδόν ό,τι υπήρχε στη Λέσβο πήρε το όνομά του, παρότι ο ίδιος ήταν-δεν ήταν εικοσιπέντε ετών και η καριέρα του μόλις στο ξεκίνημά της.

Στη Δημοκρατία είναι απόλυτα αντιδημοκρατικό να υποχρεώνεις έναν πολίτη να ζει ή να περνά από έναν δρόμο που φέρει το όνομα κάποιου για του οποίου τον βίο και την πολιτεία έχει αντιρρήσεις, τη στιγμή που η Ιστορία δεν έχει καταλήξει για αυτόν, επειδή είναι ακόμη νωρίς.
Και τι γίνεται αν τα οι μετέπειτα εξελίξεις έλθουν ενάντιες στη συγκριμένη ονοματοδοσία;
Δεκαετίες τώρα προσπαθούν οι Αθηναίοι να μην αποκαλούν την πλατεία μπροστά από το Δημαρχείο τους, ως Πλατεία Κοτζιά, του συνεργάτη δηλαδή των Γερμανών.
Πόσο τιμητικό για τη μνήμη του τιμωμένου είναι το να αγανακτούν καθημερινά οι ασθενείς κεντρικού νοσοκομείου που φέρει τα τελευταία χρόνια το όνομα του Υπουργού που, από καλή πρόθεση, νομοθέτησε το δικό του Ε.Σ.Υ, όταν πια το ευαγές αυτό ίδρυμα αποτελεί την τρανότερη απόδειξη της αποτυχίας ή της κακής εφαρμογής, όσων οι νόμοι του επέβαλαν;
Πώς να εξηγηθεί το ότι υπάρχουν προτομές στο κέντρο της Αθήνας για ηθοποιούς που έγιναν δημοφιλείς μέσω τσαχπινιάς ή πολιτικής, ενώ μεγάλες τραγωδοί , κάποια από αυτές τιμημένη και με Όσκαρ, έχουν εντελώς ξεχαστεί;
Κι είναι χαρακτηριστικό ότι δεν υπάρχει προτομή του, επίσης τιμημένου με Όσκαρ, Μάνου Χατζιδάκι, παρότι οι δύο «προτομούχες» έκαναν καριέρα με τα τραγούδια του, η μια μάλιστα διεθνή!

Ούτε του Σολωμού, εκτός μιας άθλιας και παραπεταμένης στον Εθνικό Κήπο, ούτε των δύο Νόμπελ!

Στη φωτογραφία το Μαυσωλείο Δ. Σολωμού και Ανδρέα Κάλβου, στη Ζάκυνθο, με τα οστά των δύο ποιητών.

Το βιβλίο, οι στήλες, η κριτική και οι κριτικοί

Πόσοι ψωνίζουν τα βιβλία τους βασιζόμενοι στους πίνακες των «best sellers» ή των, κατά νεολογισμό «ευπώλητων», που δημοσιεύονται στον τύπο;

Προφανώς όχι οι άνθρωποι του βιβλίου, οι συστηματικοί αναγνώστες, αφού εκείνοι, με ειδικές προτιμήσεις και κατασταλαγμένα γούστα, ποτέ δεν θα αγοράσουν ένα βιβλίο μόνο επειδή παρουσιάστηκε ως «ευπώλητο». Συνηθίζουν να πηγαίνουν σε τακτά χρονικά διαστήματα στο βιβλιοπωλείο και να ενημερώνονται εκεί. Γνωρίζουν καλά πως το «ευπώλητο», όχι μόνο «ευπώλητο» δεν είναι πάντα, αλλά ούτε απαραίτητα όντως καλό βιβλίο.

Οι άνθρωποι του βιβλίου, υποψιασμένοι για τα τεκταινόμενα στο χώρο του, σπάνια ακολουθούν αυτές τις στήλες. Εν τούτοις θεωρούν ότι η εικόνα είναι πιο εναργής όταν η εφημερίδα δημοσιεύει ότι «σε συγκεκριμένο βιβλιοπωλείο, δεδομένης περιοχής, την περασμένη εβδομάδα, τα εξής δέκα πρώτα βιβλία ‘έδωσαν’ τα ακόλουθα αντίτυπα». Όταν δεν έχουν μπροστά τους μόνο τα ποσοτικά, αλλά και τα ποιοτικά δεδομένα.
Λιγότερο στέκονται οι μόνιμοι αναγνώστες στις εφημερίδες που παραθέτουν αποκάτω 15-20 βιβλιοπωλεία, άσχετα μεταξύ τους ως προς το μέγεθος και το είδος του κοινού τους, διαφόρων περιοχών, από τα στοιχεία των οποίων αναφέρεται ότι καταρτίστηκε η στήλη. Χωρίς να φαίνεται τι ακριβώς στοιχεία έδωσαν. Έβγαλε ο δημοσιογράφος ένα μέσον όρο κι έκανε μια κατάταξη! Έτσι ο «Ελευθερουδάκης» δίνει ως πρώτο ένα βιβλίο, επειδή έχει πουλήσει στα είκοσι περίπου βιβλιοπωλεία του πχ. εβδομήντα αντίτυπα και βιβλιοπωλείο μικρής πόλης έρχεται να αλλάξει το αποτέλεσμα, επειδή σε εκείνο πουλήθηκαν δύο αντίτυπα από κάποιο άλλο βιβλίο, συνεπώς έχει εκείνο ως πρώτο σε πωλήσεις.
Κι αυτό επειδή στο τέλος το «πρώτο» βγαίνει ανάλογα με το ποιο δίνουν οι περισσότεροι για πρώτο.

Ούτε όμως και οι άνθρωποι που δεν ανοίγουν βιβλίο, (το 80% των συμπατριωτών μας δηλαδή, ανεξάρτητα αν διαθέτουν «αγύριστη» άποψη και ψήφο) δεν επηρρεάζονται από αυτές τις στήλες। Θα διαβάσουν όλην την εφημερίδα, εκτός από τη στήλη του βιβλίου. Και θα αγοράσουν το βιβλίο που θα γίνει «ευπώλητο», όχι με τη βοήθεια των στηλών των εντύπων, αλλά επειδή όλοι θα μιλούν για αυτό, που θα έχει γίνει «του συρμού».

Παρά ταύτα οι εκδότες προσπαθούν να περιποιούνται με δώρα, προσκλήσεις κλπ। τους αρμόδιους για τις στήλες του βιβλίου δημοσιογράφους, τους πολλούς υπευθύνους βιβλιοπαρουσιάσεων και τους ελάχιστους κριτικούς। Σε κάποιους δε από αυτούς προτείνουν να αναλάβουν τις δημόσιες σχέσεις των εκδοτικών τους οίκων, παράλληλα, εννοείται με την δημοσιογραφική βιβλιογραφική τους στήλη ή να τους εκδόσουν δικά τους βιβλία। Μερικοί δέχονται κι από εκεί και πέρα είναι να δει κανείς πόσο είναι κομψό κάτι τέτοιο, πριν εξετάσει η ΕΣΗΕΑ κατά πόσο αρμόζει στην δημοσιογραφική δεοντολογία, πράγμα που δεν έχει κάνει ποτέ। Γιατί είναι εμφανές πως όταν είναι ο δημοσιογράφος μισθωτός του εκδότη ή ο εκδότης τυγχάνει να είναι κι "ο εκδότης του" θα δυσκολευτεί αρκετά να αρνηθεί την παρουσίαση βιβλίου του συγκεκριμένου εκδοτικού οίκου, πόσο μάλλον να γράψει αρνητική κριτική για ένα κακό βιβλίο αυτού του εκδοτικού οίκου। Όταν λέμε "δημόσιες σχέσεις" εδώ κυρίως εννοούμε πως ο δημοσιογράφος θα τηλεφωνήσει στους συναδέλφους του στα άλλα έντυπα και θα τους ζητήσει ευνοική παρουσίαση του βιβλίου, γνωστοποιώντας τους ότι ως δεύτερη δουλειά έχει τις δημόσιες σχέσεις του οίκου। Πολλές φορές το πράγμα πάει ακόμη μακρύτερα। ΄Εχει συμβεί δημοσιογράφοι υπεύθυνοι για το βιβλίο να εκδίδουν βιβλίο τους δαπάναις του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, οπότε άντε μετά να γράψουν κακό λόγο για την πολιτική του βιβλίου στην Ελλάδα!

Θυμάμαι το παράδειγμα του Θόδωρου Χατζηπανταζή, σπουδαίου θεατρολόγου, καθηγητή πανεπιστημίου σήμερα, ο οποίος, όταν εργαζόταν ως θεατρικός κριτικός στην "Ελευθεροτυπία" με το όνομα Θόδωρος Κριτικός, αρνιόταν να χρησιμοποιήσει τις προσκλήσεις που του έστελναν οι θίασοι που θα έκρινε και καθόταν στην ουρά κι έκοβε κανονικό εισιτήριο, το οποίο, φυσικά, πλήρωνε από την τσέπη του। Ούτε καν δήλωνε στο ταμείο ποιος είναι προκειμένου να εξασφαλίσει καλή θέση!

Ανεξάρτητα λοιπόν από το πόσοι είναι αυτοί οι δημοσιογράφοι που περιγράφτηκαν πιο πάνω, με τη στάση τους θίγουν όλον τον κλάδο, ο οποίος συνάδελφοι ή μη, όφειλε να μην ανέχεται αυτήν τους τη συμπεριφορά। Επειδή σωστό είναι να κινητοποιείται η ΕΣΗΕΑ ως ο συνδικαλιστικός φορέας των δημοσιογράφων κάθε φορά που απολύεται κάποιος, αλλά με δεδομένο ότι η δημοσιογραφία είναι λειτούργημα, επίσης σωστό είναι να κάνει το ίδιο κι όταν κάποιο μέλος της δεν το κατανοεί επαρκώς.

Πάντως, γεγονός είναι πως το αναγνωστικό κοινό είναι εκείνο που αναδεικνύει τα βιβλία σε «ευπώλητα», ανεξάρτητα από καθοδηγήσεις। Σε δύο περιπτώσεις: όταν είναι όντως καλά κι όταν τα έχει ανάγκη.

Ζεί ακόμα ο Διονύσιος Σολωμός;

Την 21η Φεβρουαρίου 1857, εκατόν πενήντα χρόνια από σήμερα, ο Εθνικός Ποιητής Διονύσιος Σολωμός άφηνε την τελευταία του πνοή στην Κέρκυρα, στο σπίτι που στεγάζει σήμερα την Εταιρεία Κερκυραϊκών Σπουδών και το Μουσείο Σολωμού. Η πολύ δυστυχισμένη προσωπική ζωή του, τα έφερε έτσι ώστε να φτάσει σε χρόνια δικαστική διαμάχη με την ίδια τη μητέρα του, αιτία που τον είχε απομακρύνει επί μακρόν από την Ζάκυνθο, όπου είδε το φως τo 1798.

Κάθε χρονιά που συμπληρώνεται μια στρογγυλή επέτειος από τις δύο αυτές χρονολογίες που σηματοδοτούν τη ζωή του Εθνικού Ποιητή, εορτάζεται ως Έτος Σολωμού. Τελευταία φορά, κηρύχθηκε το 1998.
Αλλού όταν αφιερώνουν ένα έτος σε κάποια προσωπικότητα, όχι μόνο οργανώνουν πληθώρα εκδηλώσεων με διττό χαρακτήρα, τιμητικό και πληροφοριακό, αλλά και αξιοποιούν αυτήν την ευκαιρία για να προχωρήσουν περισσότερο την έρευνα στην ψυχή και στο έργο εκείνου που τιμούν, ιδίως δε να εκτιμήσουν τις διαστάσεις που διαμορφώνουν οι υποθήκες αυτού του έργου στη σύγχρονη εποχή.
Εδώ περιοριζόμαστε σε κάποιο συνέδριο, το οποίο μερικοί επιστήμονες με αυταπάρνηση διοργανώνουν και σε έναν αυτοσχέδιο τόμο πρακτικών, που εκδίδονται μερικά χρόνια μετά, υπό την προϋπόθεση ότι θα βρεθεί η σχετική χρηματοδότηση.
Παρότι τα συνέδρια αυτά είναι πολύ χρήσιμα, πολύ λίγο βοηθούν ώστε το πνεύμα του έργου του τιμώμενου να περάσει έξω από τα στεγανά των ειδικών και να πλησιάσει τον κόσμο, πολύ δε περισσότερο να συντελέσει στη διαμόρφωση της επίκαιρης πραγματικότητας.
Έτσι σήμερα, αν κι αναγνωρίζεται ο Διονύσιος Σολωμός αμέσως ως ο εθνικός ποιητής των Ελλήνων, ελάχιστοι είναι εκείνοι που μπορούν να κάνουν κάποια αναφορά στην προσωπικότητα ή το έργο του, πέρα από το ότι αποτελεί τον ποιητή του «Εθνικού Ύμνου» μας.

Κι όμως το παρελθόν, κατοικεί ταυτόχρονα, στο συλλογικό μας παρόν και μέλλον. Ιδίως για περιπτώσεις πνευματικών ανθρώπων, όπως ο Διονύσιος Σολωμός, που είναι ένας έξω από τα κοινά μέτρα ποιητής.
Όχι μόνο υπήρξε καινοτόμος σε μορφή, περιεχόμενο και φιλοσοφία έργου, αλλά και ιδιαιτέρως διαχρονικός. Κάθε εποχή αντί να διαγράψει τις διαστάσεις αυτού του έργου, τις ανανεώνει και τις φωτίζει από πλευρά διαφορετική, ανάλογα με τα αιτήματα και τα δεδομένα της.

Ο φετινός εορτασμός θα μπορούσε να περιστραφεί γύρω από το ογδοηκοστό δεύτερο τετράστιχο του Ύμνου: «Και εσύ αθάνατη, εσύ θεία, - που ό,τι θέλεις ημπορείς, - εις τον κάμπο, Ελευθερία, - ματωμένη περπατείς».

Κανείς δεν αμφισβητεί ότι η «Ελευθερία» στις αρχές του 21ου αιώνα και με την Ανθρωπότητα στο απόγειο της τεχνολογίας, «ματωμένη» περπατεί σε κάθε σχεδόν γειτονιά του Κόσμου, αναζητώντας σε διακηρύξεις διεθνών οργανισμών και σε μεγάλα λόγια ηγετών την ηθική δικαίωσή της, που δεν είναι άλλη από την ηθική αυτοδικαίωση του Ανθρώπου.
Όσο δε για την Ελλάδα, η Ελευθερία αναζητά για μια ακόμα φορά το νόημά της μέσα στη Γλώσσα, δηλαδή, μέσα στην κιβωτό της Παιδείας, στη γλώσσα που, κατά το Σολωμό, δεν μπορεί αλλιώς να γράφεται κι αλλιώς να μιλιέται.
Το έλλειμμα όμως στην Παιδεία μας, τη σχολική και την κοινωνική, το οποίο προέκυψε τα τελευταία χρόνια, τοποθετεί ανάμεσα στον προφορικό και το γραπτό λόγο στεγανά. Αλλιώς γράφουν πάλι οι σοφολογιότατοι κι αλλιώς μιλούν οι νέοι. Πράγμα που για το Σολωμό σηματοδοτεί μεγάλο κίνδυνο για την Ελευθερία.
.
«Μήγαρις έχω άλλο στο νου μου πάρεξ ελευθερία και γλώσσα;» έγραψε.
Κι είναι ευκαιρία το 2007 να αναρωτηθούμε κι εμείς τι άλλο συμβαίνει να έχουμε στο νου, εκτός από αυτές τις δύο θεμελιώδεις αξίες κι έχουν γίνει όλα όπως έχουν γίνει. Σήμερα, που υπάρχει τόση ασάφεια όσον αφορά στην πραγματική ουσία και την αληθινή σημασία των εννοιών τους.